Vòng xoay Lăng Cha Cả sau chỉnh trang nổi bật với biểu tượng chim Lạc ngẩng cao đầu - Ảnh: HỮU DUY
Không chỉ là một nút giao thông lớn, khu vực Lăng Cha Cả còn gắn với một dấu tích lịch sử đặc biệt của Sài Gòn xưa.
Tên gọi “Lăng Cha Cả” bắt nguồn từ việc nơi đây từng là khu lăng mộ của Giám mục Bá Đa Lộc (Pigneau de Béhaine), một giáo sĩ người Pháp có vai trò quan trọng đối với nhà Nguyễn trong giai đoạn cuối thế kỷ XVIII.
Sau khi qua đời năm 1799 tại Sài Gòn, ông được an táng tại khu vực này. Lăng mộ ông được xây dựng quy mô hơn 2.000m2, tồn tại trong thời gian dài và dần trở thành mốc nhận diện địa danh trong dân gian.
Trải qua nhiều biến động và quá trình đô thị hóa, đến năm 1980, hài cốt của Giám mục Bá Đa Lộc được cải táng và đưa về Pháp.
Khu lăng mộ cũ được giải tỏa, nhường chỗ cho việc mở rộng hạ tầng giao thông. Từ đó nút giao Lăng Cha Cả hình thành, kết nối các trục đường lớn như Cộng Hòa, Hoàng Văn Thụ, Trần Quốc Hoàn, Lê Văn Sỹ, trở thành cửa ngõ quan trọng dẫn vào sân bay Tân Sơn Nhất.
Bối cảnh khu vực Lăng Cha Cả năm 1970 - Ảnh: Frederick P. Fellers
Trong nhiều năm, hình ảnh quả địa cầu với hai màu xanh - đỏ đặt dưới chân cầu vượt từng là biểu tượng quen thuộc tại khu vực này. Tuy nhiên theo thời gian, công trình dần xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu về mỹ quan và vị thế của một cửa ngõ hàng không quốc tế.
Trong đợt chỉnh trang lần này, biểu tượng quả địa cầu cũ được thay thế bằng biểu tượng chim Lạc đặt tại trung tâm vòng xoay.
Chim Lạc là hình ảnh quen thuộc trên trống đồng Đông Sơn, được cách điệu với tạo hình thanh thoát, hướng lên cao, thể hiện khát vọng vươn lên, phát triển bền vững, đồng thời tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống trong không gian đô thị hiện đại.
Biểu tượng chim Lạc nổi bật ở chính giữa vòng xoay bất kể ngày đêm - Ảnh: HỮU DUY
Biểu tượng mới được kết hợp hài hòa với hệ thống cảnh quan xung quanh như thảm cỏ, bồn hoa, mảng xanh và chiếu sáng mỹ thuật.
Khi lên đèn vào buổi tối, khu vực trung tâm vòng xoay trở nên sáng sủa, thông thoáng và dễ nhận diện hơn, góp phần tạo điểm nhấn thị giác tại khu vực có mật độ phương tiện lưu thông rất lớn.
Vòng xoay Lăng Cha Cả (phường Tân Sơn Nhất) bừng sáng về đêm với biểu tượng nghệ thuật mới, tạo điểm nhấn cảnh quan tại cửa ngõ sân bay Tân Sơn Nhất - Ảnh: HỮU DUY
Chia sẻ với Báo điện tử Tuổi Trẻ, ông Thế Toàn (ngụ phường Tân Sơn Nhất) cho biết biểu tượng quả địa cầu trước đây tuy quen thuộc nhưng đã xuống cấp theo năm tháng.
“Giờ được thay bằng biểu tượng mới kết hợp hình ảnh chim Lạc nhìn hài hòa, hiện đại mà vẫn có chiều sâu văn hóa. Không gian xung quanh cũng sáng sủa, sạch sẽ hơn, tạo cảm giác dễ chịu mỗi khi đi qua”, ông Toàn nói.
Các họa tiết chim Lạc và hươu (nai) được cách điệu theo phong cách hoa văn trống đồng Đông Sơn, tái hiện đời sống và tín ngưỡng của cư dân Việt cổ giữa lòng thành phố - Ảnh: HỮU DUY
Theo ghi nhận, sau chỉnh trang, vòng xoay Lăng Cha Cả không chỉ đáp ứng yêu cầu về mỹ quan đô thị mà còn góp phần cải thiện chất lượng không gian công cộng tại khu vực cửa ngõ thành phố, nơi kết nối giữa trung tâm TP.HCM với sân bay Tân Sơn Nhất.
Việc đưa biểu tượng văn hóa truyền thống vào không gian đô thị được kỳ vọng sẽ tạo dấu ấn nhận diện mới, đồng thời thể hiện sự tiếp nối giữa lịch sử và hiện tại trong quá trình phát triển của thành phố.
