Tôi đã dựng đứng hết tóc tai các loại khi xem cái clip một cậu trai, chỉ vì va chạm xe, rất nhẹ, đã xuống xe, đấm, tát lái xe va chạm với mình, 64 tuổi, khiến ông này ngã ngồi xuống đường. Và, một cú đá quét ngang của cậu trai này ngay sau đấy đã khiến người đàn ông tử vong vì xuất huyết não.
Người đàn ông hung hãn này là Mai Anh Nhật, 43 tuổi ở Tây Ninh.
Và anh ta vừa chở con đi học về.
Tất nhiên anh ta bị bắt ngay sau đấy. Và cũng tất nhiên, hiện giờ anh ta đang rất ân hận.
Nhưng đã muộn rồi. Rất muộn.
Bây giờ một gia đình có người tử vong, đầy tang thương vì cái lý do không ai ngờ, và lãng xẹt. Và một gia đình thì cũng tan nát vì chắc chắn thủ phạm sẽ phải đi tù. Anh ta là cha và là chồng, trụ cột trong nhà. Không chỉ tù, khoản tiền bồi thường các kiểu cũng đủ khiến những người ở ngoài lao đao dù nghe nói anh này là đại gia của... huyện, nhà bán vật liệu xây dựng.
Cũng thế là một cái clip một lũ choai choai phóng xe bạt mạng trong đêm, kiểu biểu diễn. Một bác bảo vệ khu chúng cư ra nhắc chúng. Thế là chúng quay lại, dùng tay chân và mũ bảo hiểm tấn công người đáng tuổi cha chú chúng khiến ông phải nhập viện cấp cứu.
Liên quan tới việc lũ choai phóng xe ban đêm để "thể hiện mình", ở thành phố Huế, nửa đêm mấy choai cũng phóng xe biểu diễn, rồi tông nhau, 2 chết tại chỗ, 1 bị thương nặng. Đây là vụ tự gây tai nạn, mình chết đã đành, phụ huynh cũng sẽ bị liên lụy vì giao xe (dẫu vô tình hay cố ý) cho người chưa đủ điều kiện điều khiển. Và cao hơn, nó gây ra các bất ổn xã hội.
Rồi nữa, thanh niên đánh khách du lịch ở Nha Trang...
Tôi nhắc nhanh mấy vụ trên vừa xảy ra ngay trong mấy ngày gần đây, nhặt ngay trên mấy tờ báo mới nhất, để hỏi, tự đâu mà người Việt, nhất là lớp trẻ, ngày càng hung bạo.
Mà bây giờ nhé, chế tài khá nặng. Hầu hết các vụ vi phạm đều bị phát hiện ngay, dân hay nói là bắt trong phút mốt. Và xử lý rất nhanh, phạt rất nặng. Nhiều vụ xô xát ngoài đường, như cách đây vài năm thì sẽ... bỏ qua, hoặc chả ai biết đấy là đâu, nhưng giờ đều bị chỉ mặt gọi tên ngay, lên công an "chụp ảnh" ngay. Một mặt là chính quyền, cụ thể là công an cương quyết hơn, xử lý từ những vụ nhỏ nhất, mặt nữa, camera của cả chính quyền và cá nhân, mà cũng dân ta hay gọi, chạy bằng cơm ấy, hoạt động rất hiệu quả, chả ai thoát.
Mặt nữa, thông tin cũng dày đặc về các vụ việc và cách xử lý "ngay và luôn", nên ai cũng biết trước là hành vi của mình sẽ được cơ quan chức năng "đối xử" như thế nào?
Sự giáo dục trong nhà trường và gia đình cũng thiết thực hơn, có phương pháp hơn, hướng tới sự khơi gợi tình thương, tính nhân văn, tình đồng loại... nhiều hơn.
Thế mà, tại sao những hành vi bạo lực, hung bạo ấy vẫn còn, không chỉ còn, mà còn khá dày đặc?
Có người giải thích là tại dân ta ăn nhiều... thịt đỏ.
Là một cách nói vui thôi chứ về sự ăn thịt làm sao dân ta bằng nhiều nước khác, Mông Cổ chả hạn, và tôi đã gặp một số người Mông Cổ, hết sức hiền?
Có người giải thích là do nhịp sống. Nhịp sống hiện nay của chúng ta căng quá, gấp gáp quá?
Cũng chả hẳn. Bởi nếu căng nếu gấp thì đã chả có thời gian phóng xe, thời gian tụ tập, thời gian... đánh nhau.
Hình ảnh Nhật tấn công ông H. sau va chạm giao thông khiến ông H. tử vong.
Như cái anh chàng tên Mai Anh Nhật kia, xuống xe và bắt tay nhau thì nó nhanh hơn là gây sự, đánh người gấp đôi tuổi mình ngã xuống đường rồi đá thêm một cú kết liễu khiến ông tử vong...
Tất nhiên tất cả những điều ấy khó để ngày một ngày hai chúng ta trả lời được ngay. Nó cần các nhà khoa học giáo dục, tâm lý, xã hội học, và cả an ninh, phải chung tay nghiên cứu rồi tìm ra câu trả lời, có tìm ra câu trả lời về nguyên nhân thì chúng ta mới có cách để xử lý, để hạn chế và ngăn chặn những hành vi hung bạo ấy.
Bây giờ sự hung bạo không chỉ trong đời thực, mà cả trên không gian mạng nữa, dù cũng đã có rất nhiều chế tài, nhiều quy định, đến khắt khe để ràng buộc.
Vừa rồi có hiện tượng không ưa ai là lấy ảnh người ấy rồi gạch chéo, rồi bêu lên mạng dù chưa biết đầu cua tai ếch gì, dù chả liên quan gì, chỉ "nghe nói", thấy người ta làm thì mình cũng làm, như một kiểu ta đây cũng hiểu biết.
Tất nhiên sự hung bạo tôi kể, nó có dày hơn lên so với bình thường, chứ trong xã hội vẫn còn rất nhiều, vô cùng nhiều những việc làm tốt, những hành vi nhân ái, những hành xử rất đẹp giữa người với người, cả những người không quen biết.
Như cái ông thầy giáo tên Vũ Văn Tùng ở Trường Tiểu học và THCS Đinh Núp, xã Pờ Tó, tỉnh Gia Lai, hơn mười năm nay đã lặng lẽ làm cái việc là xây dựng tủ bánh mì không đồng để "dụ" học sinh của mình đi học. Ở Gia Lai và một số vùng lân cận có câu "hốc Pờ Tó" để chỉ cái nơi rất sâu rất xa, thâm sơn cùng cốc..., thì nó đây, địa danh ấy ở đây. Học trò đi học bụng đói, chân đất, lạnh... thầy Tùng đã nghĩ ra cách để "dụ" chúng đi học, từ cái bụng trước tiên. Ban đầu là tiền túi và chỉ một vài học sinh trong lớp có, tiến lên, được bạn bè và nhiều tấm lòng tử tế giúp sức, không chỉ bánh mì cho tất cả các em, mà còn xe đạp, sách vở, quần áo, giày dép... và mới đây thậm chí còn tặng cả bò cho các em có hoàn cảnh hết sức khó khăn nữa, chính xác là tặng bò cho gia đình các em.
Tôi nhắc chuyện này là bởi, mới hôm qua, hai chị em một bạn đọc facebook của tôi tận bên Úc, nghe tôi kể về các em và thầy Tùng, họ đã chuyển 10 triệu cho tôi nhờ góp với thầy Tùng cho cải tủ bánh mì được tiếp lửa liên tục. Và tất nhiên, tôi đã chuyển tiếp ngay cho thầy Tùng, chính xác là tủ bánh mì thầy Tùng, người hơn chục năm nay lặng lẽ thắp lửa tình thương ở cái vùng khó khăn mọi bề ấy.
Thì đã bảo, tình thương và lòng tốt, sự tử tế vẫn còn rất nhiều. Vấn đề là, làm sao để sự hung bạo bớt đi để chúng ta an tâm mà tử tế, mà sống, mà yêu nhau...
* Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả
