Quy hoạch TP.HCM tầm nhìn 100 năm: Nền tảng nâng cao chất lượng sống người dân

Toàn cảnh chương trình "Dân hỏi - Chính quyền trả lời", số tháng 7-2026 - Ảnh: KỲ PHONG

Điều hành chương trình là ông Hoàng Tùng - Trưởng Ban Đô thị HĐND TP.HCM. Cùng dự có ông Nguyễn Văn Dũng - Thành ủy viên, Phó chủ tịch HĐND TP.HCM; ông Phan Văn Tuấn - Phó giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM; ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM; PGS.TS Phạm Trọng Thuật - Hiệu trưởng Trường đại học Kiến trúc TP.HCM; ThS.KTS Nguyễn Thu Phong - Phó chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam.

Phủ kín quy hoạch phân khu sẽ giải quyết được tình trạng quy hoạch treo

Ông Hoàng Tùng - Trưởng Ban Đô thị HĐND TP.HCM - điều hành chương trình - Ảnh: KỲ PHONG

Tại chương trình, một trong những nội dung được nhiều đại biểu, cử tri đề cập là tính cốt lõi của quy hoạch TP.HCM tầm nhìn 100 năm, những giải pháp của chính quyền để tránh trường hợp quy hoạch kéo dài, dự án treo.

Phản hồi cử tri, ông Phạm Bình An cho biết sự khác biệt cơ bản của quy hoạch này là TP.HCM xây dựng quy hoạch tổng thể, tích hợp và lồng ghép các nội dung của quy hoạch tỉnh (quy hoạch về kinh tế xã hội) và quy hoạch chung (quy hoạch không gian phát triển và hạ tầng đô thị).

Tầm nhìn 100 năm là cơ sở để TP.HCM định hình một mô hình phát triển đô thị có tính nhất quán và đặc trưng, có cấu trúc không gian phát triển bền vững và có sức chống chịu cao.

Tuy nhiên, tầm nhìn dài hạn không tạo ra khuôn khổ quy hoạch cứng nhắc, mà chỉ có tính định hướng. 

Các mục tiêu quy hoạch và kế hoạch đầu tư các công trình trọng điểm được cụ thể hóa theo từng giai đoạn, phù hợp với điều kiện nguồn lực, khả năng triển khai và nhu cầu thực tế của thành phố.

Đối với giải pháp cho tình trạng quy hoạch treo, ông An cho biết công tác "phủ kín" quy hoạch phân khu là bước triển khai quan trọng, kết quả là toàn bộ diện tích đô thị đều xác định rõ chức năng sử dụng đất, không để khoảng trắng "chưa quy hoạch". 

Từ đó, người dân hay doanh nghiệp sẽ biết chính xác đất của mình sử dụng thuộc loại nào, tạo sự minh bạch và ổn định, người dân yên tâm hơn trong bảo vệ và khai thác quyền lợi đất đai hợp pháp.

Tầm nhìn 100 năm: Trọng tâm nâng cao chất lượng sống người dân TP.HCM

Các đại biểu tham dự chương trình - Ảnh: KỲ PHONG

Với kiến nghị của cử tri về giải quyết các điểm nghẽn đô thị và rủi ro biến đổi khí hậu, PGS.TS Phạm Trọng Thuật lý giải quy hoạch tổng thể với tư duy chuyển từ xử lý từng vấn đề riêng lẻ sang tiếp cận đồng bộ, cùng hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng sống của người dân.

Điển hình như kẹt xe được giải quyết bằng phát triển giao thông công cộng và đô thị gắn với metro; ngập nước bằng quản lý theo lưu vực, bảo vệ sông rạch và tăng không gian xanh; ô nhiễm môi trường được kiểm soát thông qua phát triển đô thị xanh, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải...

Liên quan đến các giải pháp công nghệ và môi trường cốt lõi để hiện thực hóa tầm nhìn siêu đô thị TP.HCM, ông Phan Văn Tuấn cho biết ở tầng thứ nhất sẽ là các giải pháp đột phá cho môi trường sống xanh - sống khỏe, quy hoạch xác lập chiến lược đô thị carbon thấp và lấy hạ tầng sinh thái làm nền tảng giải quyết ô nhiễm.

Ở tầng thứ hai, việc quản lý đô thị sẽ chuyển đổi mạnh mẽ từ quản lý hành chính sang quản trị thông minh dựa trên dữ liệu; lồng ghép các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống thông tin địa lý (GIS) vào công tác quản lý quy hoạch.

Về vấn đề giữ gìn nét văn hóa, bản sắc vùng trong quá trình quy hoạch mà cử tri quan tâm, ông Phạm Bình An thông tin TP.HCM hiện hữu, bản sắc nổi bật là các khu phố thương mại, trung tâm tài chính, dịch vụ quốc tế; Bình Dương là "thủ phủ công nghiệp", Bà Rịa - Vũng Tàu nổi bật với biển, cảng và hệ sinh thái ven biển.

Ông An phân tích giải pháp quy hoạch mỗi cực, mỗi vùng có quy chế quản lý phù hợp với đặc điểm riêng. 

Trong đó, các khu vực di sản, ven sông, ven biển, làng nghề, khu dân cư truyền thống cần được kiểm soát bằng các quy định riêng về hình thái đô thị. Sự cộng hưởng những giá trị sẽ tạo nên bản sắc riêng, sức cạnh tranh và tầm vóc của một đô thị toàn cầu trong kỷ nguyên phát triển mới.