Mỹ đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran vào ngày thứ Năm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký một thỏa thuận hòa bình tạm thời nhằm chấm dứt cuộc xung đột Mỹ - Israel với Iran. Tuy nhiên, sự không chắc chắn vẫn bao trùm các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu, khi hai bên chuẩn bị thương lượng về chương trình hạt nhân của Tehran.
Ảnh do Hải quân Mỹ cung cấp, được Cục Quan hệ công chúng Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ công bố ngày 8/5/2026, cho thấy tàu khu trục tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke USS Rafael Peralta (DDG 115) đang thực hiện phong tỏa đối với tàu chở dầu thô Herby mang cờ Iran, ngày 24/4/2026. (Ảnh: AFP)
Ông Trump ký thỏa thuận sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột với IranĐỌC NGAYNgày thứ Năm, Mỹ đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran được áp đặt trong thời gian xảy ra chiến sự ở Trung Đông, sau khi Tổng thống Donald Trump ký thỏa thuận chấm dứt xung đột. Trong khi đó, những cuộc đàm phán được lên kế hoạch tại Thụy Sĩ nhằm thúc đẩy thỏa thuận này tiến xa hơn vẫn đối mặt với nhiều bất định.
Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký kết thỏa thuận đã mở ra giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày về những vấn đề rộng lớn hơn giữa hai đối thủ lâu năm, bao gồm cả chương trình hạt nhân của Iran.
Tuy nhiên, các bước tiếp theo vẫn chưa rõ ràng. Hiện vẫn chưa xác định được liệu hai bên có tổ chức lễ ký kết chính thức và các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu như đã công bố trước đó hay không.
Giá dầu lao dốc sau khi thỏa thuận được ký kết, dù hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz (điểm nghẽn chiến lược đối với các tuyến vận chuyển năng lượng mà Iran đã phong tỏa trong thời gian xung đột) vẫn còn khá trầm lắng. Theo thỏa thuận, tuyến hàng hải này sẽ được mở lại ngay lập tức.
Quân đội Mỹ cho biết, các lực lượng Mỹ trong ngày thứ Năm cũng đã dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân song song đối với các cảng Iran, vốn ngăn cản tàu thuyền ra vào nước Cộng hòa Hồi giáo Iran này. Tuy nhiên, các tàu chiến Mỹ "vẫn sẽ duy trì hiện diện trong khu vực".
Theo các hệ thống theo dõi hàng hải, ba tàu chở dầu của Saudi Arabia đã rời Vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz trong ngày thứ Năm. Trong khi đó, tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Mraikh đã trở thành tàu LNG mang cờ Pháp đầu tiên đi qua tuyến đường này kể từ khi xung đột nổ ra.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết, quân đội Mỹ (lực lượng đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng sau khi Iran đóng eo biển Hormuz vào đầu cuộc xung đột) đã cho phép ít nhất 12 tàu thuyền đi qua khu vực.
Trước chiến tranh, eo biển Hormuz ghi nhận khoảng 120 lượt tàu quá cảnh mỗi ngày, theo tạp chí hàng hải Lloyd's List.
Ông Vance cho biết, ông dự kiến tới Thụy Sĩ để tiến hành các "cuộc đàm phán kỹ thuật" với Iran vào "cuối tuần này" thay vì vào thứ Sáu, nhưng nhấn mạnh rằng kế hoạch này "có thể thay đổi".
Tại Iran, hãng thông tấn Tasnim cho biết, "chưa có điều gì được xác nhận" liên quan đến chuyến đi của phái đoàn Iran tới Thụy Sĩ.
"Có thể họ sẽ lại đánh nhau"
Thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ chấm dứt cuộc xung đột hiện nay giữa Mỹ, Israel và Iran. Tuy nhiên, một số người dân tại Tehran tỏ ra bi quan về triển vọng hòa bình.
"Tôi không hy vọng đây sẽ là một thỏa thuận lâu dài. Có thể sau 60 ngày họ lại bắt đầu chiến đấu", Mina (54 tuổi) một nhà tâm lý học ở Tehran nói.
Theo văn bản thỏa thuận, Washington cam kết ngay lập tức dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ vốn đang làm tê liệt nền kinh tế Iran.
Thỏa thuận cũng quy định rằng sau khi đạt được một hiệp định cuối cùng về chương trình hạt nhân Iran, Mỹ sẽ hỗ trợ giải ngân một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD do các quốc gia trong khu vực hậu thuẫn.
Mỹ và Iran đạt thỏa thuận bước đầu, hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn chưa phục hồiĐỌC NGAYCác quan chức Mỹ cũng cho biết, Iran sẽ pha loãng lượng uranium đã được làm giàu của mình, có thể thông qua phương thức "giảm mức độ làm giàu ngay tại chỗ" dưới sự giám sát của cơ quan giám sát hạt nhân thuộc Liên Hợp Quốc.
Chương trình tên lửa đạn đạo của Iran không được đề cập trong thỏa thuận, bất chấp việc Israel từ lâu vẫn thúc đẩy việc giải thể chương trình này.
Quyết định chấm dứt xung đột của ông Trump đã khiến một số đồng minh trong nước của ông không hài lòng.
Thượng nghị sĩ Mỹ Bill Cassidy thuộc Đảng Cộng hòa mô tả, đây là "sai lầm chính sách đối ngoại tồi tệ nhất trong nhiều thập kỷ".
"Iran không bị kiềm chế tham vọng hạt nhân, và họ đã học được rằng việc đe dọa đóng eo biển Hormuz là có hiệu quả", ông nói.
Dường như đã lường trước những chỉ trích như vậy, ông Trump phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh G7 rằng ông sẵn sàng "ném bom dữ dội" vào Iran nếu nước này vi phạm thỏa thuận.
Thế Hải (Theo AA, France24)
