Các quan chức châu Âu cho rằng Washington và các đồng minh đang ngày càng xích lại gần nhau hơn, dù phong cách ngoại giao khó lường của ông Trump vẫn tiếp tục phủ bóng lên quan hệ xuyên Đại Tây Dương.
Fed giữ nguyên lãi suất nhưng phát tín hiệu có thể tăng trong năm nayĐỌC NGAYKhi hội nghị thượng đỉnh G7 khép lại vào ngày thứ Tư sau ba ngày ngoại giao căng thẳng, ông Emmanuel Macron đã ca ngợi đây là cuộc họp "thành công một cách khách quan", đồng thời nhấn mạnh đến tuyên bố chung được tất cả các nhà lãnh đạo thông qua - bao gồm cả Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Trong những tuần trước hội nghị, đã có nhiều đồn đoán rằng ông Trump có thể sẽ không tham dự hoặc sẽ rời đi sớm.
Các nhà ngoại giao Pháp cũng lo ngại về khả năng xảy ra những va chạm, sai sót ngoại giao và sự thiếu thống nhất có thể khiến cơ chế G7 trở nên vô nghĩa trên trường quốc tế.
Một năm trước tại Canada, ông Trump đã rời hội nghị sớm khi xung đột bùng phát giữa Israel và Iran. Hội nghị G7 tại Canada khi đó cũng không thể đưa ra được lập trường chung về các vấn đề trọng yếu, trong khi các mức thuế của Mỹ áp lên đồng minh càng làm gia tăng bất ổn và khiến các đối tác Liên minh châu Âu lo lắng.
Lần này, các nhà ngoại giao Pháp cho biết, hội nghị đã mang lại kết quả đúng như kỳ vọng. Tổng thống Macron thậm chí còn đi xa hơn khi nói với các phóng viên trong cuộc họp báo sau hội nghị rằng cuộc gặp tại Evian đánh dấu một bước ngoặt.
"Đây là một sự thay đổi thực sự so với những tháng gần đây, không chỉ từ phía người châu Âu mà còn từ phía các thành viên G7", ông nói với báo giới.
Rạng sáng thứ Tư, các nhà lãnh đạo đã nhất trí thông qua tuyên bố chung, trong đó khẳng định họ "đoàn kết trong sự ủng hộ kiên định đối với Ukraine trong việc bảo vệ tự do, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của mình".
"Thượng đỉnh Evian lần này thể hiện sự thay đổi rất sâu sắc trong cách tiếp cận, cho thấy thiện chí của Mỹ trong việc hợp tác với châu Âu để hỗ trợ Ukraine", ông Macron phát biểu trong cuộc họp báo sau hội nghị.
Nhóm G7 đã tìm cách thu hẹp những khác biệt. (Ảnh: Mandel Ngan, AFP)
Chiến dịch ngoại giao mềm nhằm bảo vệ lợi ích châu Âu
Mỹ và Iran đạt thỏa thuận bước đầu, hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn chưa phục hồi
Ukraine tung "quái vật tầng bình lưu": Tên lửa phóng từ khinh khí cầu, đối thủ gần như không thể gây nhiễu
Nhóm G7 nhất trí tăng cường phòng không và vũ khí tầm xa cho UkraineĐối với châu Âu, những nước từng lo ngại bị gạt ra ngoài các cuộc thảo luận về tương lai hòa bình của lục địa khi ông Trump theo đuổi đối thoại trực tiếp với ông Putin, vị trí của họ trên bàn đàm phán giờ đây dường như đã được bảo đảm vững chắc.
Động lực từ hội nghị G7 cũng củng cố chiến lược "hai hướng" của châu Âu: vừa duy trì quan hệ chặt chẽ với Washington, vừa mở rộng hỗ trợ ngoại giao, quân sự và tài chính cho Ukraine.
Mặc dù châu Âu đánh giá cao phiên làm việc hiệu quả về Ukraine, Tổng thống Volodymyr Zelensky vẫn không thể có cuộc gặp song phương với ông Trump mà chỉ có một cuộc trao đổi ngắn bên lề phiên họp nhóm.
Trong bối cảnh nỗ lực thúc đẩy đàm phán hòa bình gia tăng, một quan chức EU khác nói với Euronews rằng Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa, người đại diện cho 27 quốc gia thành viên, đã âm thầm thử nghiệm các kênh ngoại giao để đánh giá khả năng thiết lập đường dây liên lạc với Điện Kremlin. Kyiv đã thúc giục châu Âu đóng vai trò tích cực hơn trong tiến trình đàm phán.
Tuy nhiên, vị quan chức này cho biết "không có nội dung thực chất nào được thảo luận", đồng thời nhấn mạnh EU không xem mình là bên trung gian hòa giải mà là bên ủng hộ Ukraine. Vấn đề này dự kiến sẽ được thảo luận tại hội nghị các nhà lãnh đạo châu Âu vào thứ Năm, với sự tham dự của Tổng thống Zelensky.
G7 cam kết hỗ trợ Ukraine, gây sức ép lên Nga trong tuyên bố chungĐỌC NGAYKhi các nhà lãnh đạo lần lượt rời khách sạn Royal, nơi họ đã dành nhiều giờ cho các cuộc họp, người châu Âu dường như đã tìm được một công thức hiệu quả - ít nhất là vào lúc này và ít nhất là tại Evian: đối thoại, ngoại giao và tiếp cận chiến lược để theo đuổi lợi ích của chính mình.
Trong khi thúc đẩy vấn đề Ukraine, các nước châu Âu cũng hoan nghênh thỏa thuận mà ông Trump đạt được với Iran nhằm chấm dứt chiến sự, dù vẫn còn nhiều câu hỏi nghiêm trọng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Các quan chức châu Âu thừa nhận thỏa thuận này không phải không có rủi ro.
Dù vậy, trong các nước đồng minh vẫn tồn tại cảm giác rằng kết quả đó giúp tránh được những kịch bản tồi tệ hơn: Một thỏa thuận có thể làm giảm áp lực lên thị trường năng lượng, giúp tập trung trở lại vào Ukraine và kiềm chế các hoạt động quân sự của Israel mà một số nước châu Âu cho là đã đi quá mức tại các quốc gia láng giềng như Lebanon.
"Mức độ tương đồng trong quan điểm của họ về vấn đề này đã tăng lên", một nhà ngoại giao nhận định.
Thế Hải (Theo Euronews, Reuters)
