Theo báo cáo, trục đường sắt đô thị kết nối sân bay Tân Sơn Nhất - Bến Thành - Thủ Thiêm - sân bay Long Thành đang được triển khai theo nhiều đoạn. Trong đó, đoạn metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) đã khởi công xây dựng ngày 15/1/2026, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030.
Với đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm, TPHCM đã giao Tập đoàn Trường Hải (Thaco) tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án tuyến metro số 2 theo hình thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng BT. Dự kiến công trình sẽ khởi công trước ngày 30/4/2026 và hoàn thành vào năm 2030.
Phối cảnh tuyến metro Bến Thành - Thủ Thiêm đi ngầm dưới đường Mai Chí Thọ. Ảnh: Thaco.
Đối với tuyến Thủ Thiêm - Long Thành, UBND TPHCM đang xem xét giao Thaco nghiên cứu triển khai theo hình thức PPP, hợp đồng BT. Thành phố đặt mục tiêu khởi công trước ngày 30/6/2026, phấn đấu hoàn thành vào năm 2030.
Bên cạnh đó, trục kết nối tuyến đường sắt đô thị số 6 - tuyến metro số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) - kéo dài đường sắt đô thị số 1 TPHCM về trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành cũng đang được xúc tiến mạnh mẽ.
Cụ thể, dự án tuyến đường sắt đô thị số 6 được xác định ưu tiên đầu tư giai đoạn 1, đoạn từ Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu nhằm tăng cường kết nối với sân bay Long Thành trong tương lai. Thành phố đặt mục tiêu khởi công và hoàn thành dự án trong giai đoạn 2026 - 2030.
Cảng Hàng không quốc tế Long Thành đang trong giai đoạn hoàn thiện, dự kiến khai thác thương mại từ cuối tháng 6 tới đây. Ảnh: Duy Anh.
Song song đó, dự án kéo dài tuyến metro số 1 TPHCM (Bến Thành - Suối Tiên) qua tỉnh Đồng Nai cũng đang được đẩy nhanh.
UBND tỉnh Đồng Nai đã giao liên danh DonaCoop và VinaCapital lập hồ sơ đề xuất dự án nối dài tuyến metro số 1 từ sau ga S0 đến Trung tâm hành chính mới của tỉnh và đến sân bay Long Thành, với tổng chiều dài khoảng 38,5 km, theo hình thức đối tác công tư (PPP).
Về mặt pháp lý, HĐND TPHCM đã thống nhất bổ sung dự án kéo dài tuyến metro số 1 qua tỉnh Đồng Nai vào danh mục dự án thuộc Nghị quyết 188 của Quốc hội tại Nghị quyết số 510 ngày 26/12/2025.
Đồng thời, HĐND TPHCM và HĐND tỉnh Đồng Nai cũng thống nhất giao UBND tỉnh Đồng Nai làm cơ quan có thẩm quyền triển khai dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành.
Theo lộ trình, toàn bộ trục kết nối này dự kiến khởi công trong năm 2026 và hoàn thành vào năm 2030, góp phần hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị liên vùng và nâng cao khả năng tiếp cận sân bay Long Thành.
Đảm bảo đồng bộ công nghệ giữa các tuyến metro
Theo định hướng được Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt trên địa bàn TPHCM thống nhất, thành phố sẽ sử dụng hệ quy chuẩn, tiêu chuẩn công nghệ - kỹ thuật của tuyến tàu điện ngầm số 2 (Bến Thành - Tham Lương) để làm nền tảng xây dựng bộ tiêu chuẩn chung cho đường sắt đô thị.
Nguyên tắc đặt ra là bộ tiêu chuẩn phải có tính phổ quát, ưu tiên công nghệ hiện đại, tiên tiến, phù hợp xu thế phát triển khoa học - công nghệ; đồng thời bảo đảm khả năng mở rộng, nâng cấp, kết nối và vận hành an toàn, ổn định toàn mạng lưới.
Thành phố cũng yêu cầu tránh sử dụng công nghệ lạc hậu hoặc các giải pháp làm hạn chế sự tham gia của doanh nghiệp; bảo đảm tương thích kỹ thuật giữa các tuyến trong cùng cụm; từng bước hình thành ngành công nghiệp đường sắt trong nước.
Trước mắt, TPHCM sẽ tham khảo các chỉ tiêu quy hoạch đường sắt đô thị của một số đô thị hiện đại trên thế giới và các tiêu chuẩn quốc tế về thời gian di chuyển, dải tốc độ (metro thông thường, metro nhanh 120-200 km/h, metro tốc độ cao trên 200 km/h), mức độ tiện nghi hành khách, bố trí tuyến, ga, depot…
Hiện thành phố đang tổ chức rà soát quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị, trong đó có nhiệm vụ đề xuất khung kỹ thuật - công nghệ cho từng tuyến hoặc từng cụm tuyến.
