Vinachem tái khởi động dự án muối mỏ 492 triệu USD tại Lào, hướng tới sản xuất năm 2028

Vinachem tái khởi động dự án muối mỏ 492 triệu USD tại Lào, hướng tới sản xuất năm 2028

Theo dõi KTMT trên

Đầu tư khai thác muối mỏ, tăng khả năng tự chủ nguyên liệu

Sáng 12/10/2026, tại bản Muangkhay, huyện Nongbok, tỉnh Khammouane, Lào, Vinachem phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư Năng lượng và Mỏ VN tổ chức lễ tái khởi động Dự án khai thác và chế biến muối mỏ. Sự kiện đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn triển khai mới của dự án có ý nghĩa đối với việc bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất phân bón trong nước.

Quang cảnh buổi lễ. Ảnh: Vinachem.

Tham dự buổi lễ có Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào Phuttavan Nanthavong; Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Khammouane Somsaad Ounsida; Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm cùng đại diện các cơ quan chức năng hai nước. Về phía Vinachem có ông Phùng Quang Hiệp, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn, cùng lãnh đạo các đơn vị chuyên môn.

Theo báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 500 triệu USD, công suất thiết kế 500.000 tấn kali clorua (KCl) mỗi năm, dự kiến tạo việc làm cho hơn 600 lao động. Khi hoàn thành và đi vào vận hành, nhà máy được kỳ vọng bổ sung nguồn cung kali, góp phần giảm áp lực phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu của ngành phân bón Việt Nam.

Thực tế, Việt Nam hiện nhập khẩu gần 1 triệu tấn kali mỗi năm, trong đó gần 350.000 tấn từ Lào. Riêng các đơn vị thuộc Vinachem nhập khẩu khoảng 190.000 tấn mỗi năm. Những con số này cho thấy nhu cầu lớn về nguồn nguyên liệu đầu vào, đồng thời đặt ra yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao khả năng chủ động của doanh nghiệp sản xuất phân bón.

Việc tái khởi động dự án được thực hiện trên cơ sở ngày 31/7/2026, cấp có thẩm quyền của Việt Nam đồng ý chủ trương để Vinachem hợp tác với Công ty Cổ phần Đầu tư Năng lượng và Mỏ VN tiếp tục triển khai dự án.

Định hướng của Vinachem và đối tác là phát triển dự án theo mô hình tổ hợp công nghiệp, gắn hoạt động khai thác với chế biến sâu, từng bước hình thành chuỗi giá trị từ muối mỏ kali. Cách tiếp cận này hướng tới nâng cao giá trị tài nguyên, tăng cường liên kết giữa khai khoáng và sản xuất công nghiệp, thay vì chỉ tập trung vào hoạt động khai thác nguyên liệu thô.

Đặt trong yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế, dự án cũng gắn với định hướng phát triển kinh tế nhà nước tại Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị và chủ trương hội nhập quốc tế theo Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025. Qua đó, hợp tác đầu tư tại Lào được kỳ vọng tạo ra lợi ích kinh tế thiết thực cho cả hai nước.

Hướng tới vận hành năm 2028, bảo đảm tiến độ và hiệu quả đầu tư

Theo kế hoạch, trong tháng 10/2026, Vinachem và đối tác tập trung thúc đẩy việc phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh và báo cáo đánh giá tác động môi trường. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và thi công các công trình phụ trợ dự kiến triển khai trong năm 2026. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành xây dựng, đưa nhà máy vào sản xuất trong năm 2028.

Toàn cảnh công trường dự án. Ảnh: Vinachem.

Để bảo đảm tiến độ, Vinachem đề nghị phía Lào tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện các thủ tục đầu tư, tạo điều kiện về mặt bằng và cơ chế, chính sách liên quan. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng hai nước có ý nghĩa quan trọng trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, triển khai xây dựng và tổ chức vận hành dự án.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Phùng Quang Hiệp, Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinachem, nhấn mạnh lễ tái khởi động là dấu mốc quan trọng nhưng mới chỉ là bước khởi đầu. Theo ông, điều quan trọng hơn là chuyển sự quan tâm, chỉ đạo và ủng hộ của lãnh đạo hai nước, các bộ, ngành và tỉnh Khammouane thành tiến độ và kết quả cụ thể của dự án.

Ông Phùng Quang Hiệp - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tập đoàn Hóa chất Việt Nam lên phát biểu đáp từ và tuyên bố cam kết triển khai Dự án. Ảnh: Vinachem.

Vinachem cho biết sẽ tập trung nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương hai nước để triển khai dự án. Yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành các hạng mục theo kế hoạch mà còn phải bảo đảm hiệu quả đầu tư, an toàn trong khai thác, chế biến và tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường.

Đây cũng là những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với tính bền vững của dự án. Với một tổ hợp khai thác và chế biến muối mỏ quy mô lớn, việc kiểm soát tác động môi trường cần được tính toán đồng bộ ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thiết kế công nghệ, thi công đến vận hành nhà máy.

Gắn lợi ích kinh tế với bảo vệ môi trường và sinh kế người dân

Đánh giá ý nghĩa của sự kiện, Đại sứ Việt Nam tại Lào Nguyễn Minh Tâm cho rằng việc tái khởi động dự án thể hiện quyết tâm chuyển tiềm năng và cơ hội hợp tác thành những kết quả phát triển thiết thực. Theo Đại sứ, hiệu quả dự án cần được nhìn nhận không chỉ qua quy mô vốn hay sản lượng mà còn qua việc làm ổn định, đào tạo lao động kỹ thuật, bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.

Đại sứ đặc mệnh toàn quyền CHXHCN Việt Nam tại CHDCND Lào phát biểu ý kiến. Ảnh: Vinachem.

Đại sứ quán Việt Nam tại Lào sẽ tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, hỗ trợ dự án triển khai đúng quy định và hiệu quả, góp phần thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai nước.

Về phía Lào, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phuttavan Nanthavong đánh giá dự án có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, thể hiện mối quan hệ hợp tác gắn bó giữa Việt Nam và Lào. Ông cho biết phía Lào đã triển khai một số biện pháp hỗ trợ, trong đó có gia hạn giấy phép xây dựng mỏ, phê duyệt kế hoạch nhập khẩu máy móc, thiết bị và tạo thuận lợi cho việc điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi.

Ông Phuttavan Nanthavong - Thứ trưởng Bộ Công Thương Lào đánh giá dự án có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, thể hiện mối quan hệ hợp tác gắn bó giữa Việt Nam và Lào. Ảnh: Vinachem.

Đối với giai đoạn tiếp theo, phía Lào đề nghị chủ đầu tư chú trọng chế biến sâu, tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng và tăng cường liên kết với các ngành công nghiệp, nông nghiệp trong nước. Cùng với đó là yêu cầu đào tạo nhân lực Lào, chuyển giao công nghệ và hoàn thiện các điều kiện bảo đảm an toàn trong khai thác.

Đáng chú ý, các vấn đề về giám sát môi trường, quản lý nguồn nước, quặng đuôi và phục hồi đất đai được đặt ra như những yêu cầu cần gắn chặt với quá trình triển khai dự án. Đây là các nội dung cần được cụ thể hóa trong hồ sơ môi trường, phương án quản lý vận hành và cơ chế giám sát trong suốt vòng đời khai thác.

Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Khammouane Somsaad Ounsida cũng khẳng định vai trò của dự án đối với phát triển công nghiệp địa phương, đồng thời đề nghị các cơ quan liên quan tiếp tục tạo điều kiện cho chủ đầu tư. Ông nhấn mạnh yêu cầu bám sát tiến độ, bảo vệ môi trường và sớm đưa sản phẩm ra thị trường.

Ông Somsaat Ounsida - Phó bí thư tỉnh, Chủ tịch Chính quyền tỉnh Khammouan đề nghị các cơ quan liên quan tiếp tục tạo điều kiện cho chủ đầu tư, yêu cầu bám sát tiến độ, sớm đưa sản phẩm ra thị trường. Ảnh: Vinachem.

Với công suất thiết kế 500.000 tấn kali clorua mỗi năm, dự án muối mỏ tại Lào được kỳ vọng tạo thêm nguồn cung nguyên liệu cho ngành phân bón Việt Nam, mở rộng hợp tác công nghiệp và đóng góp vào ngân sách nước sở tại. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào khả năng tổ chức thực hiện, kiểm soát chi phí, bảo đảm an toàn và quản trị các rủi ro môi trường trong quá trình khai thác, chế biến.

Lễ tái khởi động ngày 12/10/2026 vì vậy không chỉ đánh dấu một bước tiến về đầu tư mà còn đặt ra yêu cầu chuyển các cam kết hợp tác thành kết quả cụ thể. Việc triển khai đúng tiến độ, sử dụng hiệu quả nguồn lực và bảo đảm các tiêu chuẩn môi trường sẽ là cơ sở để dự án đóng góp thiết thực cho ngành phân bón, kinh tế địa phương và quan hệ hợp tác Việt Nam - Lào.

Một số hình ảnh tại buổi lễ

Nghi thức Tái khởi động Dự án khai thác và chế biến muối mỏ tại huyện Nongbok, tỉnh Khammouan. Ảnh: Vinachem.

Các đại biểu tham dự chụp ảnh kỷ niệm. Ảnh: Vinachem.

Linh Nguyễn