Ảnh: Majid Asgaripour/WANA/Reuters phân phối.
Trong sáng 9/3/2026, chính phủ Iran đã bổ nhiệm Mojtaba Khamenei làm người kế nhiệm Ali Khamenei ở vị trí Lãnh đạo Tối cao. Động thái này cho thấy phe bảo thủ nhiều khả năng vẫn duy trì ảnh hưởng trong bộ máy lãnh đạo tại Tehran sau một tuần căng thẳng quân sự với United States và Israel.
Ông Mojtaba Khamenei là một giáo sĩ có ảnh hưởng trong các lực lượng an ninh của Iran cũng như trong những mạng lưới kinh tế gắn với gia đình ông. Trước đó, ông đã được xem là ứng viên hàng đầu cho vị trí kế nhiệm Lãnh đạo Tối cao, theo đánh giá của Assembly of Experts-hội đồng gồm 88 giáo sĩ có thẩm quyền lựa chọn người đứng đầu hệ thống lãnh đạo tôn giáo-chính trị của Iran.
Trong một tuyên bố được đưa ra sau nửa đêm theo giờ Tehran, Assembly of Experts cho biết: “Sau cuộc bỏ phiếu cuối cùng, Hội đồng Chuyên gia đã quyết định bổ nhiệm Ayatollah Seyyed Mojtaba Khamenei trở thành Lãnh đạo Tối cao thứ ba của Iran”.
Theo quy định của hệ thống chính trị tại Iran, Lãnh đạo Tối cao là người có thẩm quyền cao nhất, giữ vai trò quyết định cuối cùng đối với nhiều vấn đề chiến lược của nhà nước.
Quyết định bổ nhiệm này có thể làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ với United States. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Washington, D.C. nên có tiếng nói trong quá trình lựa chọn người kế nhiệm vị trí này.
Trong cuộc phỏng vấn với ABC News, ông nói: “Nếu người kế nhiệm không được chúng tôi chấp thuận, người đó có thể sẽ khó duy trì vị trí này trong thời gian dài”. Trước khi quyết định bổ nhiệm được công bố, chính phủ Israel cũng đưa ra cảnh báo về khả năng tiến hành các biện pháp quân sự nhằm vào người kế nhiệm.
Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei, cha của ông Mojtaba, đã thiệt mạng trong một cuộc không kích nhằm vào Iran diễn ra hơn một tuần trước.
Trong ngày Chủ Nhật, quân đội United States cho biết một công dân Mỹ đã không qua khỏi sau khi bị thương trong cuộc tấn công đáp trả của Iran xảy ra khoảng một tuần trước.
Đại diện của Iran tại United Nations cho biết các cuộc không kích do United States và Israel tiến hành đã khiến ít nhất 1.332 dân thường Iran thiệt mạng và hàng nghìn người khác bị thương.
Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Iran “đầu hàng vô điều kiện”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf cho biết Tehran chưa có kế hoạch ký kết thỏa thuận ngừng bắn và sẽ tiếp tục đáp trả các bên mà họ cho là đã tiến hành hành động gây hấn.
Quân đội Israel cho biết họ tiếp tục nhắm vào các lãnh đạo cấp cao của Iran. Theo thông báo từ phía Israel, ông Abolqasem Babaian, lãnh đạo văn phòng quân sự của Mojtaba Khamenei, đã thiệt mạng trong một cuộc không kích hôm thứ Bảy.
Khi chiến dịch quân sự của United States và Israel nhằm vào Iran bước sang ngày thứ 9, thủ đô Tehran vẫn xuất hiện khói đen trong ngày Chủ Nhật sau các vụ không kích nhằm vào cơ sở dự trữ dầu, gây cháy lớn trong đêm.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho rằng các cuộc tấn công này đánh dấu “một bước leo thang nguy hiểm mới” và có thể bị coi là vi phạm luật pháp quốc tế. Trên X (social network), ông cảnh báo việc tấn công các kho dầu có thể phát tán hóa chất độc hại ra môi trường.
Trong khi đó, phát ngôn viên quân đội Israel, Trung tá Nadav Shoshani, cho rằng các kho dầu này phục vụ mục đích quân sự của Iran, bao gồm sản xuất hoặc lưu trữ nhiên liệu cho tên lửa đạn đạo, và vì vậy là “mục tiêu quân sự hợp pháp”.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố Israel sẽ tiếp tục không kích chính quyền Iran. Ông cho biết Tel Aviv đã chuẩn bị một kế hoạch nhiều yếu tố nhằm gây sức ép và tạo điều kiện cho những thay đổi tại Iran.
Trang tin Axios dẫn lời một quan chức Mỹ cho biết đặc phái viên Steve Witkoff và ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump, dự kiến sẽ thăm Israel vào ngày thứ Ba.
Trả lời báo chí trên chuyên cơ Air Force One, ông Trump cho biết chưa có ý định đàm phán chấm dứt xung đột, trong bối cảnh chiến sự đã ảnh hưởng đến giá năng lượng toàn cầu, hoạt động kinh doanh và giao thông hàng không.
Nguyễn Quang Minh (theo Reuters)
