Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vừa chính thức quyết định nâng mức lãi suất ngắn hạn lên khoảng 1%. Động thái đẩy chi phí vay vốn tại quốc gia này chạm ngưỡng cao nhất trong vòng 31 năm, giữa bối cảnh toàn bộ nền kinh tế đang phải gồng mình thích ứng với làn sóng lạm phát kéo dài.
Quyết định tăng thêm 0,25 điểm phần trăm lần này hoàn toàn nằm trong dự tính trước đó của thị trường. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định đây là một cột mốc mang tính bước ngoặt trong nỗ lực bình thường hóa chính sách tiền tệ của BOJ, sau hơn hai thập kỷ chìm sâu trong vũng lầy giảm phát và các mức lãi suất siêu thấp.
Lần cuối cùng lãi suất chính sách của BOJ chạm mốc 1% là vào năm 1995. Thời điểm đó, ngân hàng trung ương đang trong lộ trình cắt giảm chi phí vay vốn nhằm cứu vãn nền kinh tế sau cú đổ vỡ thảm khốc của bong bóng tài sản giai đoạn cuối thập niên 1980.
Trong thông cáo phát đi, ban lãnh đạo BOJ cho thấy một tín hiệu rõ ràng về việc sẽ kiên định theo đuổi tiến trình bình thường hóa này. Cơ quan này sẽ tiếp tục tăng lãi suất chính sách và thắt chặt mức độ nới lỏng tiền tệ nhằm “phản ứng linh hoạt trước các diễn biến của hoạt động kinh tế, giá cả cũng như các điều kiện tài chính vĩ mô”.
Song song với việc nâng lãi suất, BOJ tuyên bố sẽ chính thức chấm dứt lộ trình cắt giảm quy mô mua vào trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) hằng tháng kể từ tháng 4 năm 2027, duy trì tốc độ mua ròng ổn định ở mức khoảng 2.000 tỷ Yên/tháng. Ngay sau khi phát súng này được bắn ra, đồng Yên Nhật vẫn giữ giá ổn định ở mức giao dịch khoảng 160,2 Yên đổi 1 USD.
Báo cáo vĩ mô của BOJ thừa nhận rằng mặc dù giá dầu thô leo thang đang trực tiếp đè nặng lên các hoạt động kinh tế, nhưng “nguy cơ suy thoái nghiêm trọng của nền kinh tế dường như đã giảm bớt so với giai đoạn trước”.
.jpg "Lãi suất Nhật Bản tăng lần đầu sau 31 năm giữa bối cảnh lạm phát kéo dài - Ảnh 2.")
Đáng chú ý, cơ quan này nhấn mạnh quy trình truyền giá (price pass-through) từ việc giá nhiên liệu tăng cao đang diễn ra với tốc độ tương đối nhanh. Xu hướng này có khả năng sẽ lan rộng từ các giao dịch giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B) sang thị trường tiêu dùng đại chúng, tiếp tục đẩy tỷ lệ lạm phát lõi vượt qua mức mục tiêu 2%.
Kể từ khi chính thức kéo nền kinh tế Nhật Bản thoát khỏi kỷ nguyên lãi suất âm vào năm 2024, BOJ đã có thêm hai đợt tăng lãi suất liên tiếp trong năm 2025. Giới quan sát nhận định cơ quan này đang thiết lập một chu kỳ thắt chặt tiền tệ định kỳ khoảng 6 tháng một lần. Nhiều nhà kinh tế học tin rằng một đợt nâng lãi suất 0,25 điểm phần trăm tiếp theo có thể sẽ được kích hoạt ngay vào tháng 10 tới.
Quyết định tăng lãi suất tuần này được thông qua với tỷ lệ bỏ phiếu 7-1 từ Hội đồng Chính sách Tiền tệ của BOJ. Đáng chú ý, hội đồng lần này chỉ có 8 thành viên tham gia bỏ phiếu sau khi Thống đốc Kazuo Ueda bất ngờ phải nhập viện khẩn cấp vào tuần trước.
Thành viên duy nhất bỏ phiếu chống là ông Toichiro Asada. Ông lập luận rằng những diễn biến leo thang phức tạp tại Trung Đông đang đặt nền kinh tế Nhật Bản trước những rủi ro suy thoái nghiêm trọng về sản xuất và việc làm, đáng ngại hơn nhiều so với nguy cơ tăng giá hàng hóa.
“Sự phân hóa của các lá phiếu lần này là cực kỳ đáng chú ý. Nó phản ánh một thực tế rằng Hội đồng Thống đốc hiện đang ở trạng thái cân bằng hơn, thay vì nghiêng hẳn về phe diều hâu một cách áp đảo như các chu kỳ trước,” ông Stefan Angrick, Giám đốc nghiên cứu Nhật Bản tại Moody’s Analytics, phân tích. “Thực tế là BOJ hiện không có một lựa chọn nào thực sự vẹn toàn. Họ có thể tăng lãi suất để chặn đứng áp lực lạm phát bằng cách thắt chặt vị thế đồng Yên, nhưng cái giá phải trả là gây tổn thương trực tiếp cho đà phục hồi của nền kinh tế.”
Theo: Financial Times
