Quân đội trên khắp thế giới đang không ngừng phát triển các hệ thống phòng không mới có khả năng bắn hạ những vũ khí phức tạp và đắt đỏ nhất hành tinh, sự đổi mới đang thúc đẩy nhu cầu tăng cường khả năng sống sót của các phương tiện tấn công.
Đây chính là động lực cốt lõi đằng sau tên lửa hành trình đất đối đất (SSM) mới của Nhật Bản – một loại vũ khí không chỉ sở hữu sức công phá mạnh mẽ mà còn cực kỳ xuất sắc trong việc né tránh các hệ thống phòng không, giúp nó di chuyển tới mục tiêu và thực hiện đòn tấn công mà không bị cản trở.
Tên lửa này, do Cơ quan Thu mua, Công nghệ và Hậu cần (ATLA) thuộc Bộ Quốc phòng Nhật Bản phát triển từ năm 2023, thường được gọi là tên lửa SSM hay "tên lửa phòng thủ đảo" (IDM).
Nó là phiên bản nâng cấp vượt trội so với dòng Type-12 chống hạm hiện tại, tập trung vào khả năng sống sót cao ở giai đoạn cuối hành trình – nơi các hệ thống phòng không đối phương hoạt động mạnh nhất.
Điểm nổi bật nhất là khả năng thực hiện động tác xoay tròn thân quanh trục (barrel-roll) và quỹ đạo xoắn ốc (spiral trajectory) trong giai đoạn tấn công cuối.
Những động tác cơ động cao chịu tải G này khiến tên lửa thay đổi hướng bay đột ngột, gây khó khăn cho pháo phòng không tầm gần hay tên lửa đánh chặn.
Một tên lửa hành trình chống hạm Type 12 được phóng từ bệ phóng trên mặt đất. Ảnh: Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản
Video thử nghiệm chính thức từ ATLA, được công bố rộng rãi trên YouTube vào giữa tháng 1, cho thấy tên lửa thực hiện hàng loạt động tác xoay tròn thân quanh trục liên tiếp ở độ cao thấp, tạo đường bay khó dự đoán, giúp tăng đáng kể tỉ lệ xuyên thủng lưới phòng thủ dày đặc của đối phương.
Về thiết kế, SSM là tên lửa hành trình cận âm, sử dụng động cơ turbofan XKJ301-1 hiệu suất cao (của Kawasaki Heavy Industries), tiết kiệm nhiên liệu để đạt tầm xa vượt trội.
Sau khi phóng bằng tên lửa đẩy (rơi ra sau đó), cánh chính triển khai, phần thân có thiết kế góc cạnh giảm tín hiệu radar (cấu hình tàng hình), khiến nó khó bị phát hiện sớm.
Hệ thống dẫn đường đa chế độ kết hợp đầu dò hồng ngoại/radio tần số và GPS hỗ trợ quán tính, đảm bảo độ chính xác cao ngay cả khi bị nhiễu điện tử hoặc thời tiết xấu.
Hình ảnh tên lửa SSM mới của Nhật Bản cắt từ video do ATLA công bố, tháng 1/2026.
Tầm bắn là yếu tố chiến lược then chốt. Phiên bản Type-12 nâng cấp đã đạt khoảng 560–620 dặm (900-1.000 km), trong khi tên lửa SSM mới được xác nhận sẽ vượt xa mức này, cho phép đánh trúng mục tiêu cách hơn 600 dặm (khoảng 965 km trở lên).
Điều này đặc biệt phù hợp với chiến lược phòng thủ chuỗi đảo của Nhật Bản, như triển khai từ đảo Yonaguni ở cực Tây đất nước để răn đe các mối đe dọa từ biển.
Tên lửa linh hoạt về nền tảng phóng: xe tải di động trên đất liền, tàu chiến hải quân, thậm chí máy bay (F-2 hoặc P-1). Thiết kế module ở phần mũi cho phép tùy chỉnh nhiệm vụ – chống hạm hoặc tấn công mặt đất – mở đường cho "gia đình" tên lửa hành trình tiên tiến tương lai.
Trong bối cảnh an ninh thay đổi, loại tên lửa mới như SSM không chỉ nâng cao sức mạnh hủy diệt mà còn mang tính răn đe mạnh mẽ, buộc các hạm đội đối phương phải thận trọng khi hoạt động gần vùng biển Nhật Bản.
Các nhà chức trách Nhật Bản từng chỉ ra rằng việc sản xuất hàng loạt và triển khai loại tên lửa mới này dự kiến sớm nhất là từ năm 2027.
Minh Đức (Theo Slash Gear, TWZ)
