07/03/2026 13:00
Tàu ngầm lớp Fateh (Người chinh phục) của Iran có trang bị nhiều vũ khí hiện đại như ngư lôi, thủy lôi, tên lửa hành trình - Ảnh: Caspian News
Các lực lượng hải quân hiện diện trong khu vực sẽ không chờ đợi chiến dịch không kích lắng xuống trước khi đối mặt với rủi ro dưới mặt nước. Kiểm soát vùng biển Hormuz là yêu cầu tác chiến tức thời. Thực tế
Vai trò eo biển Hormuz Nguồn: RFE/RL - Dữ liệu: Minh Khôi - Đồ họa: N.Kh.
Các tàu ngầm nhỏ hơn của Iran được tối ưu hóa cho những điều kiện này. Chúng không yêu cầu khả năng chịu đựng tầm xa để trở nên hữu dụng mà chỉ cần đủ khả năng sống sót để hoạt động trong một khung thời gian ngắn ngủi khi các lực lượng Mỹ đang cân bằng giữa các nhiệm vụ tấn công với yêu cầu kiểm soát biển.
Một trong những chiến thuật trung tâm mà Iran đã phát triển là "chiến thuật bầy đàn", theo đó một số lượng lớn tàu siêu tốc hoặc UAV được sử dụng đồng thời để chọc thủng hệ thống phòng thủ của các hạm đội quân sự lớn. Các phương pháp khác được Iran áp dụng bao gồm tên lửa phòng thủ bờ biển và mìn hải quân, những thứ mang lại lợi thế trong môi trường hàng hải chật hẹp và đông đúc như eo biển Hormuz.
Mìn hải quân là một trong những lựa chọn đơn giản và sẵn có nhất với Iran. Biện pháp này còn cho phép một mức độ chối bỏ trách nhiệm nhất định. Iran hiện được cho là có năng lực sản xuất nội địa đáng kể với mìn hải quân, hầu hết là mìn tĩnh, neo vào đáy biển và được triển khai ở các độ sâu khác nhau. Chúng được trang bị một loạt cơ chế kích nổ, chẳng hạn như dựa trên áp suất, va chạm, âm thanh, điện từ trường, cảm biến quang học hoặc đơn giản là gắn vào tàu bởi thợ lặn đặc công.
Một lựa chọn khác được sản xuất tại Iran và được lực lượng Houthi sử dụng rất nhiều khi họ uy hiếp tuyến hàng hải qua Biển Đỏ suốt nhiều năm qua là tên lửa chống hạm. Iran có một kho lớn các loại tên lửa như vậy với tầm bắn khác nhau, có khả năng phóng từ các bệ trên biển, trên đất liền và trên không.
Danh mục bao gồm tên lửa phòng thủ bờ biển, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo chống hạm, có tầm bắn lên đến vài trăm km được trang bị hệ thống dẫn đường và tìm mục tiêu. UAV nổ với tầm bắn vài trăm km và đầu đạn nặng hàng chục kg, được phóng từ cả bệ phóng trên biển và trên đất liền, cũng có thể được triển khai.
Cuối cùng phải nói tới các hệ thống vũ khí điều khiển từ xa, gồm đạn tự nổi dưới nước và tàu tự sát không người lái.
Được phát triển từ những năm 1990, các hệ thống này có thể mang hàng trăm kg thuốc nổ, từng được IRGC triển khai khắp vịnh Ba Tư và cấu thành yếu tố quan trọng trong năng lực của hải quân Iran. Theo các ước tính khác nhau, Iran sở hữu hơn 1.000 tàu không người lái với kích cỡ và độ tinh vi khác nhau.
Với Iran, vịnh Ba Tư có tầm quan trọng chiến lược đặc biệt, không chỉ vì khả năng tiếp cận các trữ lượng dầu mỏ và khí đốt mà còn là nguồn cảm hứng cho niềm tự hào dân tộc, quyền lực và sự tiếp nối lịch sử. Như một sử gia Ba Tư thế kỷ 17 đã viết: "Nếu thế giới là một chiếc nhẫn vàng, Hormuz sẽ là viên ngọc quý của nó".
******************
Reza Pahlavi, vị thái tử lưu vong của chế độ quân chủ bị cách mạng Hồi giáo lật đổ chợt nổi lên như một thế lực quan trọng khi Mỹ và Isarel tấn công Iran. Sự thật về nhân vật này thế nào?
>> Kỳ tới: Reza Pahlavi - thái tử lưu vong và thế cờ mới ở Iran
Lịch sử thăng trầm của Iran hiện đại - Kỳ 4: Sức mạnh tên lửa Iran nhờ đâu mà có?
