Giấy giám định không chịu trách nhiệm về xuất xứ của đá quý
Trao đổi với PV Tiền Phong về quy trình kiểm định kim cương, đại diện PNJ thông tin từ quy định công khai của Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (P - Lab) cho thấy, khách hàng khi gửi mẫu phải kê khai đầy đủ thông tin cá nhân, doanh nghiệp và yêu cầu dịch vụ. Trên cơ sở đó, P-Lab lập biên nhận giám định - được xem là hợp đồng dịch vụ giữa hai bên.
Đáng chú ý, ngay trong quy định chung, P-Lab nêu rõ không chịu trách nhiệm pháp lý về nguồn gốc tài sản của khách hàng cũng như tính chính xác, hợp pháp của các thông tin do khách hàng cung cấp. Điều này đồng nghĩa, phòng giám định không có chức năng xác minh viên kim cương được nhập khẩu hợp pháp hay có xuất xứ từ đâu.
Hồ sơ tiếp nhận chỉ xác nhận số lượng mẫu gửi; các thông tin như tên sản phẩm, màu sắc, kích thước, khối lượng hay dạng cắt mài do khách hàng khai báo chỉ mang tính nhận diện.
Theo quy định, báo cáo thử nghiệm không phải giấy bảo hành, không có chức năng định giá viên kim cương, đồng thời không đại diện hay bảo đảm cho giá trị của viên đá. P-Lab cho biết kết quả giám định chỉ phản ánh các đặc tính kỹ thuật của mẫu tại thời điểm kiểm định, dựa trên trình độ chuyên môn, công nghệ và thiết bị hiện có.
Đáng chú ý, đơn vị này cũng khẳng định kết quả giám định ở những lần sau có thể thay đổi do sự phát triển của công nghệ, thiết bị hoặc do chuyên gia thực hiện khác nhau.
Một điều khoản khác cũng thu hút sự quan tâm là P-Lab quy định không chịu trách nhiệm pháp lý đối với các tranh chấp hoặc thiệt hại phát sinh từ sai sót trên báo cáo thử nghiệm hoặc trong quá trình lưu hành báo cáo.
Những quy định này cho thấy giấy giám định về bản chất là một chứng thư kỹ thuật mô tả đặc tính của viên kim cương tại thời điểm kiểm định, chứ không phải chứng nhận nguồn gốc hợp pháp hay cam kết về giá trị tài sản.
Thông tin từng được doanh nghiệp công bố cho biết đơn vị kiểm định hơn 10.000 sản phẩm mỗi tháng, phần lớn là kim cương, trong đó có những sản phẩm trị giá hàng triệu USD. Quy mô này cho thấy vai trò đáng kể của hoạt động giám định trong chuỗi giá trị của thị trường đá quý.
Tại Việt Nam, hoạt động kiểm định kim cương được quản lý bởi Bộ Khoa học và Công nghệ và các quy định về giám định thương mại. Doanh nghiệp muốn cung cấp dịch vụ kiểm định kim cương phải đăng ký ngành nghề phù hợp, đáp ứng điều kiện về nhân sự, thiết bị và năng lực chuyên môn.
"Tấm vé bảo an" của kim cương
Kiểm định kim cương là quá trình đánh giá và xác nhận các đặc tính của viên đá bằng phương pháp khoa học. Một viên kim cương sẽ được phân tích theo các tiêu chí quốc tế gồm trọng lượng, màu sắc, độ tinh khiết, giác cắt, đồng thời xác định nguồn gốc và các đặc điểm nhận dạng riêng.
Toàn bộ kết quả được thể hiện trên giấy chứng nhận kiểm định - tài liệu được ví như "tấm vé bảo an" của viên kim cương. Đây là căn cứ để người mua biết chính xác chất lượng sản phẩm, đồng thời là cơ sở để các doanh nghiệp, tổ chức tài chính và thị trường xác định giá trị của viên đá trong các giao dịch.
Giấy kiểm định về kim cương của GIA.
Trao đổi với PV Tiền Phong , ông Vũ Hùng Sơn - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam - cho rằng thị trường kim cương có nhiều điểm khác biệt so với thị trường vàng, đặc biệt là về hệ thống tiêu chuẩn và hoạt động kiểm định.
Theo ông Sơn, với thị trường vàng, cơ chế quản lý của Việt Nam được phân định khá rõ. Đối với vàng miếng, việc quản lý thuộc thẩm quyền của Ngân hàng Nhà nước. Trong khi đó, vàng nhẫn, trang sức và các sản phẩm mỹ nghệ thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương cùng các quy định về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng.
Kim cương được xếp vào nhóm đá quý nên cơ chế quản lý có đặc thù khác. Bên cạnh các quy định về nhập khẩu, kinh doanh, hoạt động kiểm định kim cương hiện chủ yếu dựa trên hệ thống tiêu chuẩn quốc tế.
"Kim cương hay các loại đá quý đều có bộ tiêu chuẩn quốc tế. Việt Nam hiện nay về cơ bản cũng áp dụng các quy định, tiêu chuẩn đó trong hoạt động kiểm định và giám định", ông Sơn cho biết.
Theo ông Sơn, các phòng thử nghiệm, trung tâm giám định trong nước khi thực hiện kiểm định kim cương đều phải tuân thủ những quy chuẩn chung đã được quốc tế công nhận. Sự khác biệt giữa các đơn vị chủ yếu nằm ở uy tín và mức độ được thị trường quốc tế thừa nhận của chứng thư kiểm định.
"Về bản chất, các đơn vị đều áp dụng chung hệ thống tiêu chuẩn quốc tế. Điểm khác nhau chủ yếu là uy tín của tổ chức cấp chứng thư và mức độ được thị trường quốc tế công nhận", ông Sơn nhấn mạnh.
Tối 2/7, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Công an TPHCM thông báo đã khởi tố ông Đặng Ngọc Thảo - nguyên giám đốc P-Lab - về hành vi buôn lậu. Theo cơ quan điều tra, ông Thảo bị cáo buộc cùng những người liên quan mua các viên kim cương nhập lậu có thông số không trùng khớp với giấy chứng nhận quốc tế GIA. Với chuyên môn giám định, ông Thảo bị cho là đã xóa mã GIA được khắc trên viên kim cương, thay bằng mã của PNJ-LAB và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới nhằm hợp thức hóa sản phẩm trước khi đưa ra thị trường để thu lợi.
