Từ ngày 1/7, quy định bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em khi đi ô tô chính thức có hiệu lực. Quy định mới về việc lắp ghế trẻ em trên ô tô đang nhận được sự quan tâm của nhiều phụ huynh, đặc biệt trong bối cảnh không ít gia đình vẫn có thói quen bế trẻ trên tay hoặc để trẻ ngồi tự do trong xe.
Trẻ em nên ngồi ở hàng ghế sau và sử dụng loại ghế phù hợp với độ tuổi, chiều cao cũng như cân nặng.
Theo Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc quốc gia Mỹ (NHTSA), việc sử dụng ghế an toàn đúng cách có thể giúp giảm khoảng 71% nguy cơ tử vong ở trẻ sơ sinh và 54% ở nhóm trẻ từ 1-4 tuổi khi xảy ra tai nạn ô tô.
Các chuyên gia khuyến cáo trẻ em nên ngồi ở hàng ghế sau và sử dụng loại ghế phù hợp với độ tuổi, chiều cao cũng như cân nặng. Trẻ dưới một tuổi nên dùng ghế quay mặt về phía sau; trẻ từ 1-6 tuổi sử dụng ghế có tựa lưng và dây đai chuyên dụng; trẻ lớn hơn có thể chuyển sang đệm nâng phù hợp.
Việc sử dụng đúng loại ghế phù hợp với độ tuổi, cân nặng và chiều cao của trẻ giúp giảm đáng kể nguy cơ chấn thương vùng đầu, cổ, ngực, bụng cũng như hạn chế nguy cơ bị văng khỏi xe khi xảy ra tai nạn.
Giảm nguy cơ chấn thương đầu và cổ
Theo các chuyên gia y tế, chấn thương đầu là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu đối với trẻ em trong các vụ tai nạn ô tô. Khi không được cố định đúng cách, đầu trẻ có thể va đập mạnh vào cửa xe, bảng táp-lô, ghế phía trước hoặc các bề mặt cứng khác trong cabin.
Ghế an toàn giúp hạn chế biên độ chuyển động của phần đầu và thân trên, từ đó giảm nguy cơ va đập trực tiếp. Với trẻ sơ sinh, các chuyên gia khuyến nghị sử dụng nôi hoặc ghế an toàn quay mặt về phía sau để hỗ trợ tốt nhất cho vùng đầu và cột sống. Thiết kế này giúp phân tán lực va chạm dọc theo lưng trẻ, khu vực có khả năng chịu lực tốt nhất ở giai đoạn đầu đời.
Bên cạnh đó, ghế an toàn cũng giúp bảo vệ cột sống cổ - bộ phận đặc biệt dễ tổn thương ở trẻ nhỏ. Trong các vụ va chạm trực diện hoặc từ phía sau, cổ trẻ có thể bị gập hoặc kéo giãn quá mức, dẫn tới gãy đốt sống cổ hoặc tổn thương thần kinh nghiêm trọng.
Hạn chế tổn thương ngực, bụng và nội tạng
Các vụ va chạm từ bên hông xe thường gây ra nhiều chấn thương vùng ngực và lưng trên. Do lồng ngực của trẻ chưa phát triển hoàn thiện nên khả năng chịu lực kém hơn người lớn. Hậu quả có thể là tổn thương tim, phổi, gan, lách hoặc gãy xương sườn, cột sống.
Trong khi đó, các chấn thương vùng bụng và lưng dưới thường xuất hiện khi cơ thể lao về phía trước rồi dừng lại đột ngột. Do khung xương chậu của trẻ chưa phát triển đầy đủ, dây an toàn thông thường khó giữ đúng vị trí, khiến nguy cơ rách ruột, thủng dạ dày, chấn thương bụng kín hoặc tổn thương cột sống tăng cao.
Hệ thống dây đai trên ghế an toàn trẻ em được thiết kế riêng để phân bổ lực va chạm lên những vùng xương chắc khỏe hơn của cơ thể, qua đó giảm nguy cơ tổn thương các cơ quan nội tạng.
Ngăn nguy cơ bị văng khỏi ghế khi xảy ra tai nạn
Một trong những lợi ích quan trọng khác của ghế an toàn là giữ trẻ cố định trên ghế ngồi. Khi xe phanh gấp, lật hoặc va chạm mạnh, trẻ sẽ không bị hất văng khỏi vị trí hoặc va đập liên hoàn vào các chi tiết bên trong cabin.
Ngoài ra, ghế an toàn cũng góp phần giảm nguy cơ chấn thương ở tay chân. Dù trẻ vẫn có thể gặp các tổn thương như gãy xương chày hoặc xương mác trong những vụ tai nạn nghiêm trọng, mức độ chấn thương thường thấp hơn nhiều so với trường hợp không sử dụng ghế chuyên dụng.
Trong trường hợp gặp tai nạn giao thông, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ tới cơ sở y tế để kiểm tra, ngay cả khi bên ngoài không có dấu hiệu bất thường. Nhiều chấn thương ở đầu, ngực, bụng hoặc cột sống có thể diễn tiến âm thầm và chỉ biểu hiện sau một khoảng thời gian, tiềm ẩn nguy cơ đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện kịp thời.
Chọn đúng “Khiên chắn” cho từng giai đoạn phát triển của trẻ
Việc sử dụng thiết bị nào tùy thuộc vào độ tuổi, cân nặng và chiều cao của trẻ. Mỗi loại được thiết kế để giải quyết các vấn đề an toàn cụ thể.
Nôi an toàn cho bé (Ghế quay mặt về phía sau)
Đây là thiết bị bắt buộc cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, thường là từ lúc mới sinh cho tới khoảng 12-18 tháng tuổi.
Lý do trẻ phải ngồi quay mặt về phía sau rất quan trọng: Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có đầu rất lớn và nặng so với phần còn lại của cơ thể, trong khi hệ thống cổ và cột sống còn rất yếu, chưa phát triển vững chắc.
Trong một vụ va chạm từ phía trước (loại va chạm phổ biến và nguy hiểm nhất), nếu ngồi ghế quay về phía trước, đầu trẻ sẽ bị hất mạnh về phía trước, gây áp lực cực lớn lên cổ và cột sống. Nhưng khi ngồi ghế quay về phía sau, toàn bộ phần tựa lưng của nôi sẽ ôm trọn và đỡ lấy đầu, cổ và cột sống, phân tán lực va chạm ra toàn thân. Chiếc nôi hoạt động như một cái kén bảo vệ, hấp thụ năng lượng va đập và giảm thiểu nguy cơ chấn thương thảm khốc.
Ghế an toàn ô tô cho trẻ em (Ghế quay về phía trước)
Khi trẻ lớn hơn, trẻ sẽ chuyển sang ghế quay mặt về phía trước. Loại ghế này thường được trang bị đai an toàn năm điểm (vắt qua hai vai, hai bên hông và giữa hai chân). Hệ thống đai này giúp giữ trẻ cố định một cách an toàn và phân bổ lực va chạm qua những vùng xương cứng chắc của cơ thể là vai và hông.
Ghế nâng hạ (Booster Seat)
Sau khi trẻ không còn vừa ghế ngồi 5 điểm, nhưng vẫn chưa đủ lớn để dùng dây an toàn của người lớn, trẻ cần chuyển sang ghế nâng hạ (booster seat).
Vai trò của ghế nâng hạ rất đơn giản: nó giúp “nâng” trẻ lên cao để dây an toàn của xe vừa vặn đúng vị trí trên cơ thể trẻ, giống như với người lớn (dây chéo qua xương đòn/ức, dây ngang đặt thấp qua hông/đùi trên).
Quỳnh Chi (t/h)
