Ngày 9/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi), các ĐBQH cơ bản thống nhất với nội dung hồ sơ do Chính phủ trình, bên cạnh đó cũng góp ý nhiều vấn đề liên quan đến thẩm quyền đăng ký hộ tịch, nguồn nhân lực thực hiện công tác hộ tịch...
Băn khoăn quy định đăng ký khai sinh trong thời hạn 60 ngày
Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm, Bí thư xã Sông Kôn (đoàn Tp.Đà Nẵng) góp ý vào khoản 2 Điều 7 về thẩm quyền đăng ký hộ tịch có quy định: "Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thẩm quyền ký giấy tờ hộ tịch. Căn cứ tình hình thực tế tại địa phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch theo quy định, trừ Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn, Giấy chứng tử và giấy tờ hộ tịch trong trường hợp đăng ký hộ tịch có yếu tố nước ngoài".
Song từ thực tiễn công tác tại cơ sở, theo đại biểu Nghiêm, cứ văn bản nào có cụm từ "theo quy định" thì anh em cơ sở rất khó khăn. Vì phải truy lại là quy định nào mà văn bản thì rất nhiều.
ĐBQH Nguyễn Xuân Nghiêm (Ảnh: Hoàng Bích).
Do đó đại biểu mong muốn cơ quan chủ trì soạn thảo dự án luật nên quy định là: "Không để Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được ủy quyền, có thể giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố có hướng dẫn. Hoặc có thể ủy quyền cho người thực hiện công tác hộ tịch ở cấp xã".
Tại khoản 3 Điều 8 về Nguyên tắc đăng ký hộ tịch, khai thác, chia sẻ dữ liệu hộ tịch có quy định: "Mỗi sự kiện hộ tịch chỉ được đăng ký một lần, không trùng lặp tại các cơ quan đăng ký hộ tịch có thẩm quyền của Việt Nam, trừ trường hợp đăng ký lại kết hôn". Theo đại biểu nên nghiên cứu bỏ cụm từ "trừ trường hợp đăng ký lại kết hôn".
Theo ông Nghiêm, do "trường hợp đăng ký lại kết hôn" được hiểu là thủ tục ghi nhận lại quan hệ vợ chồng đã đăng ký trước ngày 1/1/2016 nhưng bản chính giấy kết hôn và sổ hộ tịch không còn lưu giữ và hai vợ chồng vẫn còn sống chung với nhau.
"Do đó, nếu quy định như dự thảo sẽ gây ảnh hưởng đến tính pháp lý của sự kiện hộ tịch kết hôn, khó khăn cho việc xác nhận lại tình trạng hôn nhân của công dân", đại biểu nêu.
Một vấn đề được đại biểu nêu đó là dự thảo luật quy định đăng ký khai sinh cho trẻ sơ sinh trong thời hạn 60 ngày. Nhưng đại biểu bày tỏ băn khoăn sau 60 ngày lại không có quy định trách nhiệm pháp lý thế nào?
"Ở địa phương chúng tôi, người dân nhiều lúc có khi cả năm trời chưa đăng ký khai sinh. Do nhiều yếu tố: không nắm vững quy định pháp luật, đi lại khó khăn, đặc biệt là mưa gió... Cho nên nếu quy định 60 ngày thì trách nhiệm pháp lý sẽ thế nào? chế tài như thế nào? Trừ trường hợp bất khả kháng.
Theo đại biểu, nếu thực hiện đăng ký khai sinh quá hạn dài ngày lại ảnh hưởng đến quyền lợi của trẻ sơ sinh, bao gồm giáo dục, y tế. Do đó, ông đề nghị có quy định chế tài đối với việc đăng ký khai sinh quá thời hạn, trừ trường hợp bất khả kháng là có thể chậm, muộn.
Có thể xem xét ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch cho Phó Chủ tịch UBND xã, phường
Tham gia thảo luận, ĐBQH Đinh Công Sỹ (đoàn Phú Thọ) bày tỏ quan tâm, cho ý kiến về nguồn nhân lực thực hiện công tác hộ tịch.
Theo đại biểu Đinh Công Sỹ, theo báo cáo của Bộ Tư pháp cũng như các cơ quan chuyên môn, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, đối với cấp xã, số lượng đội ngũ công chức làm nhiệm vụ này ở cấp xã, phường không tăng lên, thậm chí là ở một số địa phương có giảm đi.
Nhưng địa bàn sau khi sáp nhập lại rộng hơn, dân số đông hơn, có nghĩa áp lực công việc lên đội ngũ làm công tác hộ tịch ở cơ sở ở cấp xã, phường sẽ nhiều hơn.
ĐBQH Đinh Công Sỹ (Ảnh: Hoàng Bích).
"Công tác hộ tịch được tiến hành thường xuyên và liên tục. Đối với các địa phương có khu công nghiệp, khu đông dân cư biến động nhiều, công việc này càng nặng nề hơn rất nhiều cho nên cần phải quan tâm tới đội ngũ cán bộ làm công tác này", ông Đinh Công Sỹ nêu và cho rằng, trong thời gian tới, trong các quy định về chế độ đãi ngộ đối với đội ngũ công chức cấp xã cũng cần có quy định về nguyên tắc.
Ông cũng đề xuất cần có các quy định liên quan đến bảo đảm về trang thiết bị, hoàn thiện hệ thống hạ tầng công nghệ cho xã, phường.
Về việc không ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch của Chủ tịch UBND cấp xã đối với 4 loại giấy tờ hộ tịch, đại biểu Đinh Công Sỹ cho rằng, việc không ủy quyền cho cấp dưới, hay cụ thể ở đây là Phó Chủ tịch UBND cấp xã ký, ở góc độ quản lý thì có thể là phù hợp.
Tuy nhiên, Cơ quan chủ trì soạn thảo nên cân nhắc, vì theo đại biểu trên thực tế diễn ra nhiều tình huống rất cấp thiết. Ví dụ như khi khuyết chức danh Chủ tịch UBND cấp xã hoặc chưa kiện toàn hoặc Chủ tịch Ủy ban cấp xã đang đi học dài hạn… trong khi những việc cấp bách của người dân lại không làm được ngay.
Nêu ví dụ trường hợp có một công dân ở trên xã, phường mất, khi đi hỏa táng cần phải có giấy chứng tử nhưng phải đợi Chủ tịch UBND xã, phường ký, nếu không có giấy đó, cơ sở hỏa táng không chấp nhận, đại biểu đặt câu hỏi: Vậy trường hợp đó làm thế nào?
Đại biểu Đinh Công Sỹ cho rằng, việc này hoàn toàn có thể là ủy quyền cho Phó Chủ tịch UBND xã, phường thực hiện được và Cơ quan soạn thảo nên cân nhắc.
