Đại biểu Trần Hoàng Ngân - Ảnh: Quốc hội
Với vị trí rất quan trọng về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh quốc gia, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TP.HCM) chỉ ra việc Đồng Nai kết nối với Tây Ninh và TP.HCM cùng trong vùng Đông Nam Bộ, đã đóng góp tới 32% GDP và gần 40% tổng thu ngân sách cả nước trong khi chiếm 21% dân số.
Đẩy nhanh dự án kết nối
Với vai trò là vùng động lực quan trọng quốc gia khi lên thành phố, ông đề nghị Đồng Nai cần triển khai nhanh các dự án kết nối vùng, liên vùng và đa phương thức gồm đường bộ cao tốc, đường vành đai, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Đặc biệt là tuyến đường sắt đô thị Long Thành - Thủ Thiêm để phát huy hiệu quả sân bay quốc tế Long Thành.
Tuy nhiên khi hình thành đô thị, Đồng Nai sẽ gặp nhiều thách thức về mật độ dân cư. Do đó cùng với việc triển khai nhanh hạ tầng kỹ thuật tại đô thị, cần đồng bộ hạ tầng công nghệ số để triển khai chính quyền số, chính quyền điện tử, gắn phát triển đô thị sân bay, đô thị ven sông Đồng Nai đa chức năng, sinh thái.
Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Lâm Đồng) chỉ ra một góc nhìn đầy triển vọng cho khu vực Tây Nguyên khi Đồng Nai trở thành trung tâm logistics quốc tế. Bởi lần đầu tiên Tây Nguyên sẽ có một cửa ra thực sự hiệu quả, khi đẩy nhanh các dự án như cao tốc Dầu Giây - Liên Khương sẽ là sợi dây thắt chặt mối liên kết này.
Là đại biểu của tỉnh Đồng Nai, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội Trịnh Xuân An cho rằng việc Quốc hội xem xét thành lập TP Đồng Nai trực thuộc Trung ương không chỉ là một quyết định hành chính, mà còn là dấu mốc mang tầm vóc lịch sử, khẳng định vị thế xứng đáng của Đồng Nai trong không gian phát triển quốc gia.
Theo đại biểu, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một cực tăng trưởng quan trọng của đất nước.
Với quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu là gần 700.000 tỉ đồng, đóng góp khoảng 5% GDP cả nước, thu ngân sách năm 2025 đạt 103.000 tỉ đồng, hệ thống công nghiệp phát triển mạnh, hạ tầng giao thông đồng bộ...
Song đây chỉ là "điểm khởi đầu của một hành trình mới” khi Đồng Nai sẽ phải gánh vác một trọng trách lớn hơn. Đây không chỉ là một địa phương phát triển nhanh trong nhóm đầu, mà phải trở thành một cực tăng trưởng thực sự, có khả năng dẫn dắt, lan tỏa.
Tuy nhiên thách thức lớn đặt ra đó là năng lực tổ chức thực hiện. Bởi làm thế nào để chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu?
Làm thế nào để xây dựng một chính quyền đô thị thực sự hiện đại, hiệu quả, làm thế nào để nâng cao chất lượng sống của người dân? Đó là những câu hỏi lớn mà Đồng Nai phải trả lời trong giai đoạn tới.
Đề xuất có cơ chế liên vùng và tự chủ tài chính lớn hơn
Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Huế) cho rằng Đồng Nai không chỉ là một tỉnh công nghiệp phát triển, mà đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị cấp quốc gia. Vì vậy đại biểu cũng đặt vấn đề là khi lên thành phố, Đồng Nai sẽ có được những cơ chế gì để không tự kìm hãm chính mình.
Theo đó, bà đề xuất có cơ chế liên kết vùng mang tính bắt buộc và thực chất. Gắn đó là một thiết chế điều phối vùng Đông Nam Bộ có thực quyền, để Đồng Nai là trung tâm logistics công nghiệp, còn TP.HCM là trung tâm tài chính công nghệ, các địa phương khác tham gia vào chuỗi giá trị.
Đồng thời cần trao quyền tự chủ về tài chính lớn hơn. Bởi một đô thị quy mô như Đồng Nai nếu vẫn cơ chế phân cấp thông thường sẽ không thể bứt phá, chủ động trong đầu tư. Gắn với kiểm soát chặt chẽ chất lượng phát triển.
Còn theo đại biểu Tạ Đình Thi (Hà Nội), cần có giải pháp chiến lược để Đồng Nai là một thành phố thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong đó đại biểu lưu ý bảo tồn hệ sinh thái và xây dựng vành đai điều hòa khí hậu, đồng thời kiên định mục tiêu phát triển các khu công nghiệp xanh, thông minh, sử dụng năng lượng tái tạo.
