Tham gia Bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện là giải pháp an sinh được nhiều người lựa chọn để có lương hưu khi về già.
Theo BHXH TP.Hà Nội, thời gian gần đây cơ quan này tiếp nhận một số trường hợp người dân đề nghị đóng bù (truy đóng) cho thời gian đã gián đoạn trong quá trình tham gia BHXH tự nguyện, đồng thời mong muốn đóng một lần để đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Tuy nhiên, theo cơ quan BHXH, căn cứ luật BHXH năm 2024 và Nghị định số 159 năm 2025, pháp luật hiện hành không cho phép truy đóng BHXH tự nguyện đối với khoảng thời gian người tham gia không đóng trước đó.
Người tham gia BHXH tự nguyện sẽ không được truy đóng cho thời gian đã bỏ trống. Việc đóng một lần cho thời gian còn thiếu chỉ được thực hiện khi đáp ứng đủ điều kiện sau:
Đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định; thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 5 năm (60 tháng); đồng thời đã hoàn thành phương thức đóng đã đăng ký trước đó.
Một điểm đáng lưu ý là người tham gia phải kết thúc kỳ đóng đã lựa chọn, chẳng hạn như đóng theo phương thức 12 tháng hoặc 36 tháng, trước khi được xem xét đóng một lần cho phần thời gian còn thiếu.
Trong thời gian đang thực hiện phương thức đóng đã đăng ký, cơ quan BHXH sẽ chưa giải quyết yêu cầu đóng một lần.
Bảo hiểm xã hội TP.Hà Nội ví dụ một người đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện từ năm 2016, đến năm 2022 thì bị gián đoạn 1 tháng nên đề nghị đóng bù thời gian bỏ trống và đóng một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu.
Qua rà soát, cơ quan chức năng xác định thời gian gián đoạn trên không thuộc diện được truy đóng và người tham gia vẫn trong chu kỳ đóng đã đăng ký (36 tháng). Như vậy, người này không đủ điều kiện đóng một lần.
Ảnh minh hoạ.
Để quá trình đóng diễn ra suôn sẻ và đảm bảo quyền lợi nhận lương hưu trọn vẹn, cơ quan BHXH TP.Hà Nội khuyến nghị người dân:
Tuyệt đối tránh gián đoạn: Duy trì việc đóng BHXH tự nguyện liên tục.
Lựa chọn: Chọn phương thức đóng (hàng tháng, 3 tháng, 6 tháng, v.v.) phù hợp với khả năng tài chính của bản thân.
Tư vấn trước khi thay đổi: Chủ động liên hệ cơ quan BHXH để được hướng dẫn trước khi muốn thay đổi phương thức hoặc mức đóng.
Chờ đúng thời điểm: Chỉ thực hiện đóng một lần cho thời gian còn thiếu để hưởng lương hưu sau khi đã hoàn thành kỳ đóng đã đăng ký và đủ điều kiện theo luật định.
Luật BHXH 2024 quy định, người lao động tham gia BHXH tự nguyện được hưởng lương hưu khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động 2019 và có thời gian đóng BHXH từ đủ 15 năm trở lên.
Theo lộ trình của Bộ luật Lao động, từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu tăng mỗi năm 3 tháng (nam) và 4 tháng (nữ) cho đến khi đạt 62 tuổi (2028) và 60 tuổi (2035). Năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện bình thường của nữ là 57 và của nam là 61 tuổi 6 tháng.
Người lao động khi đóng đủ 15 năm có thể dừng đóng BHXH tự nguyện chờ đủ điều kiện về tuổi đời để hưởng chế độ hưu trí. Tuy nhiên, để hưởng mức lương hưu cao hơn thì người lao động nên tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện đến khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định để hưởng chế độ hưu trí.
Minh Hoa (t/h)
