Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có góp ý về dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Điều 9 Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Trong đó, VCCI đã góp ý về nội dung liên quan đến hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
VCCI có đề xuất mới về hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh (Ảnh minh hoạ).
Tại Điều 11 (sửa đổi) Nghị định 123 quy định các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng/năm có trách nhiệm sử dụng hóa đơn điện tử có kết nối chuyển dữ liệu điện tử với cơ quan thuế. Theo đó, hóa đơn phải có mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của người mua.
VCCI cho rằng quy định này gây khó khăn đáng kể cho các hộ kinh doanh, đặc biệt là trong lĩnh vực bán lẻ (tiệm tạp hoá, siêu thị mini), ăn uống hay lưu trú (nhà nghỉ). Bởi theo VCCI, đặc thù của các lĩnh vực này là lượng khách lẻ lớn, giá trị giao dịch nhỏ và thời gian mua bán nhanh.
"Việc yêu cầu ghi nhận đầy đủ thông tin người mua trên từng hóa đơn không chỉ làm phát sinh thêm chi phí thuê thêm lao động phụ trách việc thu ngân, chi phí hóa đơn (lớn so với giá trị giao dịch), đồng thời còn gây tâm lý không thoải mái cho người tiêu dùng"- VCCI nêu quan điểm.
Trong khi đó, các siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng xăng dầu, vốn có đặc thù giống các hộ kinh doanh trong lĩnh vực bán lẻ, lại được miễn trừ áp dụng quy định này. Trong bối cảnh các chính sách thuế với hộ, cá nhân kinh doanh đang thay đổi toàn diện, việc sửa đổi quy định này là rất cần thiết để đồng bộ giữa chính sách thuế và hóa đơn, không tạo ra gánh nặng tuân thủ lớn cho các hộ, cá nhân kinh doanh trong quá trình chuyển đổi.
Do vậy, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo cho phép hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh không nhất thiết phải có mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của người mua với trường hợp người mua là cá nhân không kinh doanh.
Gửi ý kiến đến cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Tài chính, VCCI cũng nêu quan điểm về khái niệm người mua là cá nhân không kinh doanh. Điều 1 Dự thảo cho phép các doanh nghiệp lập hóa đơn tổng vào cuối chu kỳ, thay vì áp dụng theo từng lần nhưng chỉ áp dụng với giao dịch cho người mua là cá nhân không kinh doanh.
VCCI dẫn phản ánh của các doanh nghiệp cho thấy, việc xác định cá nhân nào là cá nhân kinh doanh hay cá nhân không kinh doanh là rất khó khăn. Lý do là vì người mua không cần cung cấp thông tin về việc đăng ký kinh doanh hoặc không cung cấp mã số thuế, dẫn đến doanh nghiệp không thể nhận diện và phân biệt giữa cá nhân kinh doanh hay không kinh doanh.
Ngoài ra, cá nhân kinh doanh vẫn đồng thời có giao dịch không liên quan đến kinh doanh, như dịch vụ gửi tiết kiệm, chuyển tiền cho mục đích cá nhân… nên việc loại các giao dịch này ra khỏi hóa đơn tổng là chưa hợp lý. Hệ quả của việc này là tạo ra rủi ro lập thiếu hóa đơn, bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt lớn.
Chính vì vậy, để thuận tiện trong việc áp dụng, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung hướng dẫn theo hướng cá nhân được coi là không kinh doanh nếu không yêu cầu hóa đơn.
