
Điện mặt trời áp mái nhà dân ở phường Bình Thạnh, TP.HCM - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Tiết kiệm điện là việc phải làm khi dự báo năm nay nắng nóng sớm và kéo dài bắt đầu từ tháng 4.
Tiêu dùng điện có xu hướng tăng
Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trong 2 tháng đầu năm nay, tổng sản lượng điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống đạt trên 48,2 tỉ kWh, tăng 7,09% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng điện thương phẩm (sản lượng điện tiêu thụ) đạt 43,5 tỉ kWh, tăng 8,46%. EVN cho hay tình hình thủy văn đầu năm được đánh giá khá thuận lợi.
Tổng điện năng còn lại trong các hồ thủy điện tính đến cuối tháng 2 ước tương đương 11,5 tỉ kWh.
Về nhiên liệu cho sản xuất điện, các nhà máy nhiệt điện cơ bản đảm bảo giữ tồn kho than cao hơn định mức EVN. Nhiên liệu khí và dầu cũng cơ bản đáp ứng được yêu cầu huy động của hệ thống.
Tuy nhiên, dự báo năm nay có thể xuất hiện nắng nóng sớm và kéo dài hơn năm ngoái, có thể xảy ra tình trạng thiếu nước, khi hiện tượng La Nina sẽ suy yếu dần trong nửa đầu năm rồi chuyển sang El Nino vào cuối năm nay và đầu năm 2027.
Trong khi đó, đại diện của Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cho hay nhu cầu tiêu thụ điện của khách hàng sinh hoạt trong dịp Tết vừa qua đã tăng 10% so với cùng kỳ năm 2025.
Theo kinh nghiệm của NSMO, nếu nắng nóng kéo dài thì phụ tải sinh hoạt có thể tăng đột biến đến 25%. Do đó, NSMO đưa ra phương án là tận dụng tối đa nguồn khí thiên nhiên trong nước, ưu tiên nguồn khí LNG nhập khẩu giá thấp sử dụng cho phát điện...

Nguồn điện gió được huy động cao để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng điện vào buổi tối - Ảnh: QUANG ĐỊNH
Đẩy nhanh tiết kiệm
Theo NSMO, những tiềm ẩn rủi ro không đáp ứng được công suất đỉnh trong các tháng nắng nóng cao điểm (bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 7) đang cận kề. Vào thời điểm sau mùa khô (khoảng tháng 8), nhiều tổ máy nhiệt điện miền Bắc cần nhu cầu bảo dưỡng, sửa chữa. Nếu nhu cầu tiêu thụ vẫn ở mức cao, hệ thống điện miền Bắc có thể phải gặp khó khăn trong đảm bảo cung ứng điện.
Đối với khu vực miền Nam, những thách thức trong việc cấp khí cho các nhà máy điện khí đặt ra vấn đề sẽ phải chuyển sang chạy dầu trong thời điểm cao điểm. Nếu trường hợp các nguồn nhiên liệu bị thiếu hụt, hệ thống điện miền Nam có thể gặp tình trạng không đáp ứng được công suất tiêu thụ ở mức đỉnh với nhu cầu tăng vọt vào thời điểm chiều tối.
Tại cuộc họp gần đây của EVN về đảm bảo cung ứng điện, NSMO đã đề xuất một số giải pháp để tăng cường tiết kiệm và sử dụng điện hiệu quả. Trong đó, đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia đề nghị phối hợp với năm tổng công ty điện lực của EVN và chính quyền địa phương lập trước danh sách phụ tải có thể tiết giảm theo từng cấp độ, cũng như đề nghị EVN đẩy nhanh các dự án lắp đặt hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS), tụ bù... để bổ sung cho hệ thống.
Để đảm bảo cung ứng điện, EVN đã và đang triển khai đồng loạt nhiều giải pháp, trong đó chỉ đạo các nhà máy thủy điện điều tiết hợp lý nguồn nước; các nhà máy nhiệt điện đảm bảo nhiên liệu và rà soát lịch sửa chữa tránh cao điểm mùa khô. Các đơn vị đẩy nhanh tiến độ công trình lưới điện trọng điểm, tụ bù, lắp đặt BESS, cũng như các giải pháp quản lý phụ tải, tiết kiệm điện và phát triển nguồn điện phân tán.
Cùng với đó, lãnh đạo EVN cho biết đã yêu cầu các đơn vị liên quan phối hợp với NSMO lập kế hoạch khả dụng của nguồn điện, nâng cao độ chính xác trong dự báo phụ tải. Với các đơn vị sản xuất, tuyệt đối đảm bảo đủ nhiên liệu và độ sẵn sàng của vận hành tổ máy.
Các đơn vị tạo điều kiện tối đa để các khu công nghiệp, đơn vị sản xuất kinh doanh lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ để đẩy mạnh việc tiết kiệm điện, giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Phát động toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm
Bộ Công Thương vừa phát động "Toàn dân sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả và hưởng ứng chiến dịch Giờ Trái đất năm 2026". Theo đó, bộ kêu gọi người dân và doanh nghiệp tích cực tham gia các hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; thúc đẩy chuyển đổi năng lượng, chuyển sang phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng của nền kinh tế và thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.
Với thông điệp xuyên suốt "Sáng tạo xanh - Tương lai xanh", chương trình hướng tới kêu gọi các cơ quan, đơn vị tăng cường thực hành sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, chủ động áp dụng các giải pháp công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất và tiêu dùng, từng bước hình thành thói quen, lối sống sử dụng năng lượng hợp lý và hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội.
Sự kiện tắt đèn hưởng ứng Giờ Trái đất năm 2026 diễn ra trong thời gian từ 20h30 - 21h30 thứ Bảy, ngày 28-3-2026.

Nguồn: EVN - Đồ họa : N.KH.
Tiết kiệm sớm để tránh nguy cơ sự cố
Thách thức trong cung ứng điện được NSMO chỉ ra từ thực tiễn năm 2025. Hệ thống đã ghi nhận tăng trưởng công suất tiêu thụ cực đại cao trong những ngày nắng nóng vào cuối tháng 7, đầu tháng 8.
Tại thời điểm đó, hệ thống điện quốc gia đạt 54.370MW, tăng 5.400MW so với cùng kỳ năm 2024. Đặc biệt hệ thống điện miền Bắc tăng gần 3.000MW (tương ứng là 12% so với cùng kỳ năm 2024). Giai đoạn trên là thời gian vận hành căng thẳng nhất khi phụ tải tăng cao đột biến, nhiều trạm biến áp phải vận hành ở mức đầy, quá tải và phải huy động tối đa nguồn điện khả dụng tại miền Bắc.
Tuy vậy, với các giải pháp như huy động tối ưu các nguồn điện khả dụng, điều chỉnh kết dây, điều tiết thủy điện, dịch chuyển giờ phát nguồn thủy điện nhỏ, điều chỉnh phụ tải... nên hệ thống điện tránh được nguy cơ sự cố và những tình huống cực đoan.
"Trùm mền" xe máy, đi xe buýt
Giá xăng dầu tăng khiến nhiều người dân TP.HCM điều chỉnh thói quen đi lại, chuyển sang xe buýt để tiết kiệm chi phí.
Những ngày gần đây, giá xăng dầu có nhiều biến động khiến không ít người dân TP.HCM bắt đầu cảm nhận rõ áp lực lên các khoản chi tiêu hằng ngày. Với những người thường xuyên di chuyển bằng xe máy, những lần ghé cây xăng đã trở thành nỗi lo vô hình khi số tiền bỏ ra mỗi lần tiếp nhiên liệu cho xe đã tăng lên đáng kể.
Từ thói quen tự lái xe cho mọi hành trình hay sử dụng xe công nghệ, nhiều người bắt đầu tính đến việc kết hợp hoặc chuyển hẳn sang xe buýt để giảm bớt gánh nặng chi phí, đồng thời xem đây là cơ hội tập dần thói quen sử dụng phương tiện công cộng, ủng hộ giao thông xanh.
Chị Nguyễn Mỹ Hạnh (34 tuổi, ngụ phường Bình Trưng, TP.HCM) cho biết trước đây mỗi lần đổ đầy bình xe tay ga chỉ mất khoảng 100.000 đồng, nay phải chi tới 140.000 đồng. Không phải ngày nào cũng lên văn phòng, nhưng do thường xuyên gặp đối tác ở trung tâm TP nên chi phí đi lại tăng lên thấy rõ.
Chị Hạnh bắt đầu chuyển sang đi xe buýt như một cách vừa tiết kiệm chi phí, vừa tập thói quen sử dụng phương tiện công cộng. Từ nhà, chị đi bộ chừng 10 phút ra đường Đỗ Xuân Hợp đón tuyến D4 vào trung tâm đi làm. Chi phí di chuyển của chị giảm nhiều sau một tuần trải nghiệm.
Tương tự, anh Cao Duy Luân (25 tuổi, ngụ phường Bến Thành) cũng thay đổi thói quen đi lại khi giá xăng tăng. Là nhân viên văn phòng, mỗi ngày anh di chuyển khoảng 10km từ nhà đến nơi làm việc qua những tuyến đường đông đúc, ùn tắc.
Nếu trước đây anh thường đi xe công nghệ thì nay xe buýt trở thành lựa chọn chính vì chi phí rẻ hơn đáng kể. Mỗi sáng, anh chủ động trừ hao khoảng một tiếng cho việc đi lại. Khoảng 8h, anh đón tuyến xe buýt số 03 tại bến xe buýt Sài Gòn, gần chỗ trọ, để tới nơi làm việc trên đường Nguyễn Oanh, phường Gò Vấp. "Trước đây tôi cũng từng đi làm bằng xe buýt nhưng ít hơn vì ngại xe cũ, dễ say xe", anh Luân kể.
Tuy nhiên theo anh Luân, thời gian gần đây hệ thống xe buýt đã hiện đại hơn, nhiều phương tiện được thay mới nên việc di chuyển thuận tiện hơn trước. So với việc đi xe công nghệ hay tự chạy xe trong lúc giá xăng tăng, đi xe buýt giúp anh tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể mỗi tháng.
Ngoài ra, anh cho rằng đi xe buýt cũng nhàn hơn vì đỡ cảnh dầm mưa hay phơi nắng như khi đi xe máy. "Xăng tăng thì mình càng nên tính đến những phương tiện khác để thay thế, đỡ áp lực chi tiêu hằng ngày. Bây giờ hạ tầng giao thông công cộng cũng tốt hơn trước, nên mọi người có thể thử đi xe buýt hoặc metro để tối ưu chi phí đi lại", anh Luân nói.

Trong bối cảnh giá xăng biến động, nhiều người dần chuyển sang đi xe buýt để tiết kiệm chi phí đi lại - Ảnh: PHƯƠNG NHI
Khách sử dụng xe buýt, metro tiếp tục tăng
Theo thống kê của Trung tâm Quản lý giao thông công cộng, trong tháng 3-2026 số liệu ghi nhận về hành khách sử dụng các phương tiện vận tải hành khách công cộng tại TP.HCM tăng liên tục.
Đối với các tuyến xe buýt, trong ngày 1-3 có 153.396 lượt hành khách sử dụng xe buýt để đi lại. Đến những ngày cao điểm khi giá xăng dầu tăng cao, lượng khách sử dụng xe buýt tăng gần gấp đôi, thống kê ngày 10-3 số lượt khách sử dụng xe buýt là 304.591 lượt. Từ đó đến nay, lượng khách sử dụng xe buýt để đi lại luôn duy trì ổn định ở mức xấp xỉ 300.000 lượt khách mỗi ngày.
Còn đối với tuyến đường sắt đô thị số 1, metro Bến Thành - Suối Tiên, lượng khách ngày cao nhất là 20-3, đạt 78.126 lượt. Con số này cao hơn ngày thấp nhất 1-3 gần 22.000 lượt khách.
Tính tổng thể về sản lượng vận tải hành khách công cộng tại TP.HCM từ đầu tháng 3 tới ngày 20-3, ngày cao nhất (20-3) cao hơn 165.000 lượt khách so với ngày thấp nhất (1-3). Những con số này cũng cho thấy người dân đã có sự chuyển dịch giảm sử dụng các phương tiện cá nhân chạy xăng dầu sang đi phương tiện công cộng chạy điện.








