1. Trang chủ
2. TIN TỨC

• Bình luận

Tiệc tùng cuối năm chuẩn bị đồ ăn quá nhiều nhưng không phung phí

29/01/2026 12:30

Người Việt mua nhiều đồ ăn khi có dịp rồi chia lại cho hàng xóm, bạn bè và những người xung quanh, những người có điều kiện kém hơn.

Mâm tiệc dễ bị thừa mứa - Ảnh: TTO

Tác giả Ray Kuschert, một người Úc sinh sống ở Việt Nam nêu ý kiến của mình quanh việc người Việt thường chuẩn bị nhiều đồ ăn dẫn đến thừa mứa tại các buổi tiệc, nhất là vào dịp cuối năm khi nhiều gia đình, công ty tổ chức tiệc tùng tất niên. 

Nhưng có thật sự là lãng phí không? Tuổi Trẻ Online lược dịch bài viết của ông.

Thói quen chia sẻ đồ ăn từ hoàn cảnh khó khăn

Việc lượng lớn Bớt nhậu nhẹt sau giờ làm, nên bỏ luôn chuyện ép uống rượu bia khi tiệc tùngChủ nhà hàng tiệc cưới mời cơm hàng trăm công nhân dọn vệ sinh môi trường sau bão số 5Đến tiệc cưới để chúc mừng hay ăn ngon?

Mới đến Việt Nam, không ít du khách sẽ sốc khi thấy lượng thức ăn được bày ra trong các bữa ăn đông người tại các nhà hàng. Một số trường hợp, đồ ăn thừa thậm chí còn nhiều hơn đồ đã ăn. 

Ngay cả với những người nước ngoài có may mắn được mời đến ăn tiệc tại nhà người Việt, lượng thức ăn được dọn ra cũng thường vượt xa nhu cầu của khách.

Thoạt nhìn, điều này có thể bị xem là thiếu tính toán. Nhưng nếu nhìn sâu hơn một chút, bạn sẽ thấy đằng sau đó là những giá trị văn hóa và lịch sử giải thích vì sao chuyện này xảy ra.

Nhiều người đã trải qua thời kỳ khốn khó ấy nay chính là các bậc cao niên trong cộng đồng. 

Thói quen và nếp sinh hoạt của họ đến nay vẫn không thay đổi mấy, dù kinh tế đất nước đã phát triển nhanh chóng. Cuộc sống của họ được định hình bởi việc gom góp càng nhiều càng tốt và chia sẻ cho mọi người, như cách đã làm trong những năm tháng khó khăn.

Lần đầu tiên, tôi chứng kiến với tập quán này không phải ở một bữa tiệc hay nhà hàng, mà trên chuyến xe từ Sa Pa về Hà Nội cách đây hơn 10 năm. Khi đó tôi đi cùng một người bạn Việt Nam từ TP.HCM. Chúng tôi đi Sa Pa vào dịp Tết lạnh giá và bắt một chuyến xe giường nằm 12 tiếng qua đêm.

Tôi nằm ở ghế phía gần cuối xe. Khi xe rời bến, một thanh niên ngồi phía trước đưa cho tôi một bọc trái cây địa phương. Tôi lấy một miếng rồi chuyền cho bạn mình. Bạn tôi lại chuyền tiếp cho người khác, và cuối cùng túi trái cây quay trở lại phía trước.

Làm điều tốt lặng lẽ, không để trình diễn trên TikTok

Ban đầu tôi thấy rất lạ. Một phụ nữ ngồi đầu xe đã mua cả ký trái cây, thậm chí hơn, rồi phát cho tất cả mọi người. Nhưng đó là lần đầu tiên tôi thực sự cảm nhận được văn hóa ăn uống mang tính cộng đồng của người Việt. Không phải là chuyện trái cây, mà là kỳ vọng mang tính văn hóa rằng không ai trong cộng đồng bị đói.

Vài tháng sau, tôi quay lại TP.HCM nghỉ lễ. Một người bạn Việt Nam đưa tôi đến một nhà hàng nổi tiếng ở quận 3 cũ. Chỉ có hai người ăn, nhưng cô ấy gọi đến năm, sáu món. Tôi nghĩ lượng thức ăn ấy chắc phải đủ cho cả hai gia đình ăn. Khi ấy tôi không hiểu vì sao cô gọi nhiều như vậy, nhưng rồi mọi thứ dần sáng tỏ.

Rể người Úc thắc mắc về cuộc tranh luận mang đồ ăn đám tiệc về nhàĐỌC NGAY

Sau đó tôi đến nhà cô ấy ăn đám giỗ. Cũng giống như ở nhà hàng, lượng thức ăn bày trên bàn nhiều đến mức dư thừa. 

Có những món gần như không ai đụng tới, chưa kể đến món lẩu mang tính "nghi thức" được mang ra cuối cùng.

Theo thời gian, mọi thứ trở nên hợp lý. Qua nhiều trải nghiệm tương tự, tôi nhận ra đây không phải là tham ăn hay phung phí vô nghĩa. Đó là ý thức văn hóa về cộng đồng rộng lớn hơn. 

Suy nghĩ rất đơn giản: "Nếu có điều kiện, thì mua và chia sẻ cho hàng xóm". Trong những năm tháng nghèo khó, chính suy nghĩ này đã giúp nhiều người vượt qua khó khăn.

Một trải nghiệm khác càng củng cố sự hiểu biết ấy của tôi. Tôi từng cùng 40 người bạn Việt Nam tham gia một chuyến xe thiện nguyện về Đồng Tháp để trao thực phẩm và hỗ trợ các cộng đồng nghèo. Đó là một trải nghiệm tuyệt vời.

Trên đường về, xe buýt dừng lại vài lần ở những nơi khá bất ngờ. Một điểm dừng là khu chợ nhỏ ở tỉnh Long An cũ. Tất cả phụ nữ trên xe lập tức ùa xuống và bắt đầu mua rất nhiều nông sản tươi từ các tiểu thương địa phương. Cảnh tượng ấy thật ấn tượng.

Khi quay lại xe, nhiều người đưa cho tôi nào là khoai tây, cà rốt, xà lách... Tôi thắc mắc sao họ mua nhiều đến vậy.

Khi tôi hỏi bạn mình, cô ấy nhẹ nhàng giải thích. Số thực phẩm ấy không phải để họ ăn. Họ chỉ là mua vì có cơ hội mua được nông sản tươi, trực tiếp từ nông dân, vừa ngon vừa rẻ hơn nếu mua ở thành phố. 

Số đồ mua về ấy sẽ được chia cho gia đình và hàng xóm của họ. Ngay khoảnh khắc đó, tôi chợt hiểu ra tất cả. Đó là chuyện của cộng đồng, không phải cá nhân.

Vì thế dù lượng thức ăn khổng lồ tại các buổi tiệc trông có vẻ dư thừa, thực chất không phải vậy. Phần lớn đồ ăn chưa dùng hết sẽ được chia sẻ lại cho gia đình, bạn bè và những người trong cộng đồng cần giúp đỡ.

Ở Việt Nam, người ta rất giỏi làm những điều tốt đẹp một cách lặng lẽ, không biến chúng thành màn trình diễn trên TikTok. 

Những gì ta thấy trên bề mặt thường không phải là toàn bộ câu chuyện. Vì vậy giờ đây, khi thấy một bàn tiệc tưởng như quá nhiều đồ ăn, tôi tin nó sẽ đi xa hơn rất nhiều so với bữa tiệc ấy, đến với những người kém may mắn hơn, để họ vẫn được chung niềm vui ngay cả khi khách đã ra về.

Gói đồ ăn thừa ở đám cưới, tiệc tùng mang về để tiết kiệm thì có gì sai?

Với không ít người, đi ăn đám cưới, tiệc tùng rồi mang cả tôm hấp, cả con gà bó xôi... đem về trở thành chuyện bình thường. Tuy nhiên cũng có nhiều ý kiến cho rằng làm như vậy thì 'mất mặt' quá.