Thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động kinh tế biển theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn

Dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) xác định 4 nhóm chính sách trọng tâm, trong đó có xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, đặc thù nhằm thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động kinh tế biển theo hướng xanh, tuần hoàn, giảm phát thải.

Theo dõi KTMT trên

Cục Biển và Hải đảo (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) triển khai xây dựng dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Dự án luật được xây dựng trên cơ sở nghiên cứu Văn kiện Đại hội Đảng khóa XIV, rà soát hệ thống pháp luật, tổng kết thực tiễn và tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Đồng thời, đã xác định các nhóm chính sách trọng tâm, xây dựng hồ sơ đánh giá tác động, tổ chức lấy ý kiến rộng rãi các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan, đẩy mạnh truyền thông chính sách.

Thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động kinh tế biển theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn - Ảnh 1

Trên cơ sở các ý kiến, hồ sơ chính sách đã được hoàn thiện với 4 nhóm nội dung quan trọng. Cụ thể là: Xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, đặc thù nhằm thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động kinh tế biển theo hướng kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải, tạo sinh kế bền vững. Chính sách tập trung ưu tiên các ngành có giá trị gia tăng cao, phát triển các mô hình mới như đặc khu kinh tế biển, khu đô thị lấn biển, trung tâm thương mại tự do; đồng thời bổ sung quy định về khai thác tài nguyên chiến lược, tài nguyên biển sâu, tăng cường huy động nguồn lực, thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế.

Hoàn thiện quy định về quản lý, sử dụng không gian biển theo hướng phân định rõ trách nhiệm, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh. Dự thảo bổ sung cơ chế xử lý chồng lấn, xung đột; quy định rõ việc giao, cho thuê khu vực biển, từng bước áp dụng cơ chế đấu giá; xây dựng hệ thống đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng khu vực biển và quản lý công trình trên biển.

Hoàn thiện quy định về quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sử dụng khu vực biển. Trong đó, làm rõ các quyền như chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng khu vực biển; quy định điều kiện, phạm vi thực hiện và các trường hợp hạn chế quyền nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia; đồng thời bổ sung nghĩa vụ tài chính, cơ chế thu, miễn, giảm tiền sử dụng, thuê khu vực biển.

Hoàn thiện quy định về kiểm soát ô nhiễm môi trường biển và hải đảo theo hướng chặt chẽ, toàn diện. Chính sách chú trọng kiểm soát nguồn thải từ đất liền ra biển, quản lý rác thải biển, ứng phó sự cố môi trường, phục hồi hệ sinh thái; tăng cường phòng, chống xói lở bờ biển, kiểm soát sinh vật ngoại lai, bổ sung cơ chế bồi thường ô nhiễm dầu và thúc đẩy thực thi các cam kết quốc tế về bảo tồn đa dạng sinh học biển.

Việc hoàn thiện 4 nhóm chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý minh bạch, đồng bộ và hiện đại, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng biển, đảo, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đồng thời gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và bảo đảm quốc phòng, an ninh trong giai đoạn mới.

Với đường bờ biển dài hơn 3.260 km cùng hệ sinh thái biển phong phú, biển không chỉ là nguồn tài nguyên lớn mà còn là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy giảm tài nguyên, việc chuyển đổi sang mô hình kinh tế biển xanh đang được xem là hướng đi tất yếu để đảm bảo phát triển bền vững.

Tại Việt Nam, định hướng phát triển kinh tế biển bền vững đã được xác định rõ trong nhiều chiến lược và chính sách quốc gia. Nổi bật là Nghị quyết số 36-NQ/TW về chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển đến năm 2030, tầm nhìn 2045; Nghị quyết số 139/2024/QH15 về quy hoạch không gian biển quốc gia giai đoạn 2021-2030; cùng với Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030. Những chính sách này tạo nền tảng quan trọng cho việc thúc đẩy các mô hình phát triển kinh tế biển xanh.

Ninh An