Chia sẻ tại họp báo thường kỳ quý II/2026 sáng 17/6, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, kim ngạch xuất nhập khẩu đây là một chỉ tiêu kinh tế vĩ mô rất quan trọng cần được theo dõi, đánh giá thường xuyên và định kỳ.
"Không chỉ nhập siêu hay xuất siêu mà cả tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đều là những chỉ số phản ánh sức khỏe của nền kinh tế. Vì vậy, con số nhập siêu hiện nay là vấn đề cần quan tâm và Bộ Tài chính cùng các cơ quan liên quan luôn theo dõi, phân tích sát sao", ông Chi nói.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi.
Theo ông Chi, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong thời gian qua tiếp tục tăng, cho thấy mức độ kết nối và hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với kinh tế thế giới ngày càng mạnh mẽ. Tuy nhiên, xuất khẩu thấp hơn nhập khẩu nên phát sinh nhập siêu. Để đánh giá đúng bản chất của vấn đề, cần phân tích cụ thể những nhóm hàng hóa tác động đến cán cân thương mại.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, giá xăng dầu thế giới tăng mạnh, trong khi nhu cầu của nền kinh tế vẫn tiếp tục gia tăng. Yếu tố giá cả kết hợp với nhu cầu sử dụng đã khiến kim ngạch nhập khẩu xăng dầu tăng cao, dẫn đến nhập siêu hơn 7 tỷ USD. Đây là mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống, nên nền kinh tế buộc phải nhập khẩu để bảo đảm hoạt động bình thường.
Bên cạnh đó, một điểm đáng chú ý là nhóm linh kiện, nguyên nhiên vật liệu và máy móc, thiết bị có mức nhập siêu trên 30 tỷ USD. Đây chủ yếu là các mặt hàng phục vụ đầu tư, mở rộng năng lực sản xuất và chuẩn bị cho các hoạt động sản xuất trong thời gian tới.
Từ đầu năm đến ngày 7/6/2026, Việt Nam đã nhập siêu khoảng 15,36 tỷ USD (Ảnh: PT).
Do đó, mặc dù nhập siêu khoảng 15 tỷ USD, nhưng khi phân tích cơ cấu nhập khẩu có thể thấy một số yếu tố quan trọng.
Thứ nhất, quy mô xuất nhập khẩu của nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng. Thứ hai, có những tác động khách quan từ biến động giá cả quốc tế, đặc biệt là đối với xăng dầu. Thứ ba, phần lớn kim ngạch nhập khẩu tập trung vào nguyên nhiên vật liệu, linh kiện và máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, cho thấy doanh nghiệp đang chủ động tận dụng điều kiện thị trường để chuẩn bị nguồn lực cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
"Nếu các điều kiện thuận lợi hơn trong thời gian tới, đặc biệt là các thỏa thuận về thuế quan và thương mại với Hoa Kỳ cũng như các đối tác khác được ký kết, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ hội sử dụng nguồn nguyên liệu, máy móc đã nhập khẩu để đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu", Thứ trưởng Chi nêu.
Trên cơ sở đó, có thể kỳ vọng xuất khẩu của Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026 sẽ tăng trưởng tích cực hơn, góp phần mở rộng quy mô thương mại, cải thiện cán cân xuất nhập khẩu và từng bước hướng tới mục tiêu cân bằng, thậm chí đạt xuất siêu.
"Đó là kỳ vọng và cũng là cơ sở để tin tưởng, bởi khi nhìn vào cơ cấu hàng nhập khẩu, quy mô cũng như tính chất của các mặt hàng nhập khẩu hiện nay, có thể thấy phần lớn nguồn nhập khẩu đang phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất, đầu tư và tăng trưởng của nền kinh tế trong thời gian tới", Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi nói.
