Trong thứ Năm (ngày 2/4/2026), các quốc gia đã bắt đầu tìm kiếm biện pháp khôi phục hoạt động vận chuyển nhiên liệu qua Eo biển Hormuz sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục không kích quyết liệt nhằm vào Iran, một lần nữa đẩy giá dầu tăng vọt.
Trong bài phát biểu tối thứ Tư, ông Trump tuyên bố chiến dịch sẽ được thúc đẩy và không đặt ra mốc thời gian kết thúc chiến tranh. Chính quyền Tehran cũng đã đưa ra các đe dọa đáp trả.
Đối mặt với áp lực trong nước yêu cầu ông kết thúc cuộc xung đột, ông Trump trong bài phát biểu cho biết: "Chúng tôi sẽ tấn công họ vô cùng quyết liệt trong 2 tới 3 tuần tới".
Trong ngày thứ Năm, chính phủ Anh đã chủ trì một cuộc họp trực tuyến giữa chính phủ 40 nước nhằm tìm kiếm giải pháp khôi phục quyền tự do di chuyển nhưng chưa dẫn tới nhất trí nào. Tuy nhiên, các nước tham gia đều đồng tình với quan điểm mọi quốc gia trên thế giới cần có quyền được tự do di chuyển trên các tuyến đường biển.
Ảnh: Alex Brandon/Reuters phân phối.
Ông Trump giữ vững các đe dọa trong ngày thứ Năm, và trong một bài đăng trên mạng xã hội đã viết: "Đã đến lúc Iran cần ký kết thỏa thuận trước khi mọi thứ trở nên quá muộn". Ông cũng đăng tải một đoạn ghi hình cảnh được cho là một cuộc không kích nhằm vào cầu đường bộ tại Iran.
Cuộc xung đột tại Iran đã khiến giá dầu tăng vọt, gây ra lo ngại về lạm phát, tạo nên nhiều vấn đề về chuỗi cung ứng và dẫn tới lo ngại ảnh hưởng lên nền kinh tế thế giới.
Trong thứ Năm, một phát ngôn viên của quân đội Iran cho biết, eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa "dài hạn" đối với tàu của Mỹ và Israel.
Chánh văn phòng chính sách ngoại giao của Liên minh Châu Âu Eu bà Kaja Kallas phản đối kế hoạch của Iran, khẳng định Iran không được phép buộc các nước phải đóng phí để tàu bè được qua eo biển. Trên X, bà đã viết: "Luật pháp quốc tế không công nhận các mô hình trả phí để di chuyển".
Giá dầu thô Brent đã tăng 7% lên mức 108 USD/thùng, và những hồi phục mà thị trường chứng khoán toàn cầu vừa đạt được đã bị xóa bỏ.
Ông Trump đã cảnh báo cuộc chiến có thể sẽ leo thang nếu chính phủ Iran không chấp nhận điều khoản của chính quyền Washington, và khẳng định có thể sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng và dầu mỏ của quốc gia này. Ông cho rằng các quốc gia phụ thuộc vào Eo biển Hormuz để vận chuyển dầu nên "chiếm lấy nó".
Tuy nhiên, các nước tại châu Âu và các khu vực khác đã khẳng định sẽ chỉ hỗ trợ bảo vệ Eo biển Hormuz trong trường hợp có thỏa thuận ngừng bắn được ký kết.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định: "Hoạt động (xung quanh Eo biển Hormuz) sẽ chỉ có thể khả thi với sự góp ý của Iran".
Đáp trả lại những bình luận của ông Trump, lực lượng vũ trang Iran đã đưa ra cảnh báo sẽ tổ chức những cuộc tấn công "quyết liệt hơn, rộng rãi hơn và gây ra thiệt hại nghiêm trọng hơn".
Nhiều quốc gia lo ngại cuộc xung đột có thể mang lại cho Iran khả năng siết chặt nguồn cung năng lượng của Trung Đông, sau khi quốc gia này chứng minh có khả năng phong tỏa Eo biển Hormuz bằng cách tấn công nhằm vào các tàu chở dầu cũng như các nước vùng Vịnh có căn cứ quân sự của Mỹ.
Các nước vùng Vịnh tuyên bố có quyền tự vệ nhưng đã kiềm chế và không đưa ra phản ứng quân sự trước các cuộc tấn công của Iran trong tháng vừa qua, nhằm tránh khả năng cuộc xung đột tại Iran leo thang.
Tình trạng thiếu nhiên liệu đã bắt đầu gây ra ảnh hưởng kinh tế trên toàn châu Á và tình trạng này được cho là sẽ sớm lan rộng tới châu Âu. Một báo cáo của 2 cơ quan Liên Hợp Quốc đã cảnh báo tình trạng suy thoái kinh tế có thể sẽ châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt tại châu Phi.
Nguyễn Quang Minh (theo Reuters)
