Thái Lan có dấu hiệu 'hụt hơi' so với Việt Nam

Thủ đô Bangkok của Thái Lan. Ảnh: Reuters.

Chia sẻ trên The Bangkok Post, chuyên gia kinh tế độc lập Aat Pisanwanich nhận định nền kinh tế Thái Lan đang đứng trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ Việt Nam. Với quy mô GDP đạt khoảng 500 tỷ USD, Thái Lan hiện chỉ còn cách Việt Nam một khoảng cách tương đối hẹp.

Ông Aat dự báo nếu duy trì đà tăng trưởng như hiện nay, Việt Nam hoàn toàn có khả năng bắt kịp Thái Lan chỉ trong vòng 2 năm tới.

Thực tế, Việt Nam đã vượt qua xứ sở chùa vàng ở 2 chỉ số then chốt là thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và kim ngạch xuất khẩu.

Bên cạnh đó, lợi thế về quy mô dân số hơn 100 triệu dân cùng lực lượng lao động trẻ dồi dào là điểm cộng lớn, đối lập hoàn toàn với một Thái Lan đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh chóng. Với 13 triệu người cao tuổi, sức mua nội địa và năng lực sản xuất của Thái Lan đang bị suy giảm nghiêm trọng.

Về chất lượng giáo dục, Đại học Kinh tế TP.HCM được xếp trong top 500 thế giới, tương đương với Đại học Chulalongkorn của Thái Lan. Dù số lượng trường đại học chất lượng cao của Việt Nam chưa nhiều, Hà Nội đặt mục tiêu đưa các cơ sở giáo dục vào top 300 thế giới trong vòng 5 năm tới.

Ông Aat cho rằng Thái Lan cần song song triển khai các biện pháp kích thích kinh tế và cải cách cơ cấu nhằm giải quyết tận gốc các vấn đề như năng lực cạnh tranh nông nghiệp và xuất khẩu. Tuy nhiên, trở ngại lớn nhất nằm ở tham nhũng và bộ máy hành chính kém hiệu quả.

“Vấn đề bắt nguồn từ sự bất ổn chính trị, đội ngũ lãnh đạo thiếu chuyên môn và các chính sách xa rời thực tiễn. Ngoài ra, nạn tham nhũng tràn lan cũng là một rào cản nghiêm trọng”, ông nói.

Theo ông, việc kéo dài các chính sách dân túy trong khi không giải quyết được vấn đề cấu trúc đã khiến Thái Lan bị gắn mác “bệnh nhân của châu Á”. Ông cảnh báo nếu không sớm giải quyết căn bệnh trầm kha này, nền kinh tế Thái Lan có thể rơi xuống "bét bảng" trong nhóm 5 quốc gia đang phát triển của ASEAN.

Trong khi đó, Việt Nam và Indonesia đang nổi lên như những đối thủ sản xuất lớn, còn hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc tràn vào thị trường nội địa Thái Lan, gây áp lực lên doanh nghiệp trong nước.

Dự án Hành lang Kinh tế phía Đông (EEC), được khởi xướng dưới thời cựu Thủ tướng Prayut Chan-o-cha, được kỳ vọng tạo cú hích tăng trưởng nhưng đến nay vẫn chưa đạt mức đầu tư tương xứng. Theo ông Aat, nguyên nhân cho việc này là do dự án đường sắt cao tốc kết nối 3 sân bay vẫn chưa hoàn thành. Đồng thời, hiệu suất khai thác của cảng Laem Chabang vẫn chưa thể cạnh tranh được với các trung tâm trung chuyển hàng đầu khu vực như Malaysia hay Singapore.

Ở góc độ khác, bà Chittawan Chanagul, Giảng viên Kinh tế tại Đại học Kasetsart, cho rằng gốc rễ vấn đề nằm ở giáo dục lạc hậu và tham nhũng kéo dài.

Theo bảng xếp hạng của World Population Review, trong ASEAN, Singapore đứng đầu về chất lượng giáo dục, còn Thái Lan xếp thứ 8, thấp hơn cả Brunei, Việt Nam, Philippines, Indonesia, Malaysia và Lào.

Tổ chức Transparency International xếp Singapore là quốc gia ít tham nhũng nhất ASEAN và đứng thứ 3 thế giới, trong khi Thái Lan đứng thứ 116, giảm so với năm trước.

Bà Chittawan cho rằng nếu không xử lý triệt để tham nhũng, Thái Lan khó có thể phục hồi. Bà dẫn ví dụ các quốc gia châu Á từng nghèo như Hàn Quốc, Trung Quốc và Việt Nam đã bứt phá nhờ quyết liệt cải cách và siết chặt kỷ luật bộ máy nhà nước.

Bà cũng nhấn mạnh Thủ tướng Anutin Charnvirakul cần coi chống tham nhũng là nhiệm vụ sống còn. “Không nhà đầu tư nào muốn rót vốn vào một quốc gia nơi chính trị gia và quan chức cấp cao vi phạm pháp luật”, bà nói.

Nếu chính trường Thái Lan vẫn loay hoay với các cam kết trợ cấp nhằm lấy lòng cử tri thay vì tập trung vào chiến lược dài hạn, nước này sẽ sớm rơi xuống vị trí "bét bảng" trong nhóm 5 quốc gia đang phát triển của ASEAN, nhường lại vị thế công xưởng khu vực cho Việt Nam và Indonesia.