Tạo sự bình đẳng giữa giảng viên công lập và tư thục
Một trong những điểm mới nổi bật của Thông tư số 25/2026/TT-BGDĐT là mở rộng đối tượng áp dụng. Khác với trước đây thường chỉ tập trung vào khối công lập, quy định mới áp dụng cho: Giảng viên giảng dạy trình độ cao đẳng tại các trường cao đẳng. Cơ sở giáo dục đại học tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp (bao gồm cả hệ thống công lập và tư thục).
Bộ GD&ĐT vừa ban hành quy định mới về chuẩn nghề nghiệp giảng viên cao đẳng. Ảnh minh họaQuy định này không áp dụng đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc Bộ Công an và Bộ Quốc phòng.
Chuẩn hóa trình độ đào tạo theo từng chức danh nghề nghiệp
Thông tư phân định rõ ràng các chức danh và yêu cầu trình độ tương ứng để đảm bảo chất lượng giảng dạy. Cụ thể: Giảng viên thực hành phải có trình độ từ cử nhân hoặc tương đương trở lên. Có thể sử dụng các văn bằng, chứng chỉ kỹ năng nghề phù hợp để chứng minh năng lực thực hành.
Giảng viên chính phải có trình độ từ thạc sĩ trở lên. Giảng viên cao cấp phải có trình độ tiến sĩ. Bên cạnh đó, các chức danh như giảng viên cao đẳng sư phạm, giảng viên cao đẳng chính/cao cấp cũng được quy định cụ thể về nhiệm vụ và vai trò chủ trì chuyên môn.
Tăng cường yêu cầu về nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo
Để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, Thông tư 25 nhấn mạnh vai trò của giảng viên trong hoạt động khoa học. Giảng viên hạng cao hơn phải chủ trì các hoạt động chuyên môn, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Giảng viên chính và giảng viên cao cấp bắt buộc phải có đề tài nghiên cứu, bài báo khoa học hoặc sản phẩm chuyên môn cụ thể.
Khuyến khích giảng viên chuyển giao công nghệ, sáng kiến cải tiến kỹ thuật và hướng dẫn người học khởi nghiệp.
Đề cao đạo đức nghề nghiệp và tâm huyết với nghề
Chuẩn nghề nghiệp mới đặc biệt nhấn mạnh tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp. Giảng viên cao đẳng phải đáp ứng các yêu cầu: Tâm huyết, tận tụy với công việc và công bằng trong giảng dạy. Đánh giá đúng thực chất năng lực người học, kiên quyết chống bệnh thành tích.
Quy định chuyển tiếp và lộ trình thực hiện
Để tránh xáo trộn trong công tác quản lý và tuyển dụng, Thông tư có các quy định chuyển tiếp rõ ràng.
Chứng chỉ bồi dưỡng: Các chứng chỉ cấp trước ngày 31/12/2026 được xác định tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp mới.
Đối với giảng viên cũ: Người được tuyển dụng trước khi Thông tư có hiệu lực không bắt buộc phải bổ sung chứng chỉ, trừ khi thay đổi vị trí việc làm.
Đối với giảng viên mới: Những người tuyển dụng từ ngày 09/04/2026 phải đáp ứng tiêu chuẩn có chứng chỉ bồi dưỡng sau ngày 31/12/2026.
Tăng quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục
Quy định mới trao quyền chủ động lớn hơn cho người đứng đầu các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong việc: Bố trí, phân công và đánh giá giảng viên theo chuẩn nghề nghiệp. Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ phù hợp với năng lực và ngành nghề đào tạo thực tế.
Việc ban hành Thông tư 25/2026/TT-BGDĐT không chỉ giúp thống nhất các văn bản pháp luật hiện hành mà còn là đòn bẩy để nâng cao tính tự chủ và trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo trong giai đoạn mới.
Tuấn Kiệt
