Sáng 24/4, với 467/484 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (chiếm 93,40%), Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ 1/10/2026 đến ngày 30/9/2028.
Về phạm vi điều chỉnh, phạm vi thí điểm, Nghị quyết này quy định thí điểm thực hiện chế định luật sư công, gồm nguyên tắc hoạt động, tiêu chuẩn, phạm vi công việc, quyền và nghĩa vụ, quy trình giải quyết công việc và chế độ chính sách đối với luật sư công.
Việc thí điểm chế định luật sư công được tổ chức và thực hiện tại Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng; Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng.
Quang cảnh phiên họp sáng 24/4 (Ảnh: Media Quốc hội).
Nghị quyết cũng nêu rõ người muốn trở thành luật sư công phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau: Là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư theo quy định của Luật Luật sư;
Có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý phức tạp theo quy định của Chính phủ.
Chính phủ quy định việc tập sự hành nghề luật sư, kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư và các tiêu chuẩn của luật sư công phù hợp với vị trí việc làm của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp Nhà nước.
Trước khi Quốc hội bấm nút thông qua, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm thực hiện chế định luật sư công.
Về phạm vi công việc của luật sư công, dự thảo Nghị quyết đã quy định rõ phạm vi nhiệm vụ của luật sư công theo hướng tập trung vào các nhóm công việc trọng tâm, bao gồm: Tư vấn, đại diện và tham gia tố tụng, giải quyết các tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; thực hiện các công việc pháp lý khác theo quy định.
Đồng thời, dự thảo Nghị quyết đã xác định rõ ranh giới chức năng, bảo đảm hoạt động của luật sư công không trùng lặp với hoạt động trợ giúp pháp lý hoặc công tác pháp chế của cơ quan, tổ chức.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã bổ sung quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan trong việc phân công, bố trí công việc phù hợp, tạo điều kiện để luật sư công thực hiện hiệu quả nhiệm vụ.
Các tiêu chí xác định "công việc có tính chất pháp lý khác" sẽ được Chính phủ quy định cụ thể trong văn bản hướng dẫn thi hành nhằm bảo đảm tính minh bạch và thống nhất khi áp dụng.
Về chế độ, chính sách đối với luật sư công, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, quy định về chế độ hỗ trợ hằng tháng kết hợp với bồi dưỡng theo vụ việc là giải pháp mang tính nền tảng nhằm xây dựng đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp, ổn định và có chất lượng cao. Chính sách này bám sát định hướng của cấp có thẩm quyền, đồng thời phù hợp với đặc thù hoạt động nghề nghiệp của luật sư công.
Về bản chất, luật sư công không chỉ thực hiện nhiệm vụ theo từng vụ việc mà còn đóng vai trò cố vấn pháp lý thường xuyên cho cơ quan, đơn vị. Do đó, việc bảo đảm thu nhập ổn định thông qua hỗ trợ hằng tháng là cần thiết để phản ánh đúng trách nhiệm liên tục, tính chất "trực chiến" và yêu cầu phòng ngừa rủi ro pháp lý trong hoạt động quản lý Nhà nước.
Bên cạnh đó, cơ chế bồi dưỡng theo vụ việc nhằm ghi nhận tương xứng khối lượng công việc và áp lực nghề nghiệp trong các vụ việc phức tạp, đặc biệt là tranh tụng quốc tế hoặc giải quyết khiếu nại, tố cáo kéo dài. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm tính cạnh tranh so với khu vực tư, vừa góp phần thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời củng cố tính độc lập, khách quan trong hoạt động chuyên môn của luật sư công.
Mức bồi dưỡng theo vụ việc của luật sư công đã được cân nhắc kỹ trong quá trình xây dựng Nghị quyết trên cơ sở tham khảo mức thù lao trả cho luật sư khi tham gia vụ án theo yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng.
Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã bổ sung nội dung giao Chính phủ quy định cụ thể việc hỗ trợ hằng tháng đối với luật sư công là người làm việc trong doanh nghiệp Nhà nước để phù hợp với chế độ tiền lương tại doanh nghiệp.
