Những ngày nắng nóng cao điểm này, người dân làng muối Tân Thắng, xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An đang tích cực sản xuất trên các cánh đồng muối. Bởi nắng to thì hạt muối do họ làm ra càng trắng, sản lượng muối càng nhiều và diêm dân càng có thêm thu nhập nuôi sống gia đình.
Nhiệt độ ngoài trời gần 40 độ, những ô ruộng mới buổi sáng còn là nước biển, giờ đã kết tinh thành những hạt lấp lánh. Vì người dân nơi đây làm muối theo phương pháp phơi cát thủ công nên hạt muối nơi đây ngon và mang hương vị đặc trưng riêng.
Muối phải làm trong ngày, không để qua đêm, vì thế, diêm dân luôn phải đi từ sáng sớm và trở về khi tối trời.
Bất chấp cái nắng như rang của thời tiết, diêm dân vẫn phải phơi mình dưới mặt trời. Dụng cụ bảo hộ của họ chỉ là những chiếc khẩu trang, găng tay, và chiếc nón đơn sơ. “Nghề làm muối trải qua nhiều công đoạn. Chúng tôi dùng đất cát rải đều ra ruộng để phơi. Sau đó, chúng tôi lấy nước biển tưới nhiều lần lên đất rồi phơi cho khô lại, tiếp đến, đưa vào chạt và dùng nước biển lọc nhiều lần để thu được nước có nồng độ mặn cao nhất. Khi đạt tiêu chuẩn, nước được đưa đi phơi để kết tinh thành hạt muối thành phẩm”, bà Nguyễn Thị Minh, SN 1970, trú tại xã Quỳnh Phú, chia sẻ.
Mỗi thửa ruộng muối thường chia làm hai phần: phần để làm đất, lọc nước và phần để phơi nước, tạo muối. Phần phơi nước được chia làm nhiều ô nhỏ láng bằng xi-măng để tạo nhiệt độ cao nhất và tránh nước ngấm vào đất.
Sau khoảng 8 tiếng phơi nắng, những ụ muối từ màu vàng đục thành màu trắng xóa. Thời điểm thích hợp để thu hoạch muối là 13h chiều, khi bề mặt nước trên những thửa ruộng kết tinh thành hạt muối trắng nhỏ li ti. Lúc này công việc thu gom cát bắt đầu, diêm dân thu muối thành từng luống rồi xúc lên xe cút kít.
Vụ muối của diêm dân thường kéo dài từ tháng 4 đến tháng 8 (dương lịch). Cao điểm là tháng 6, tháng 7 khi những đợt nắng gay gắt nhất.
Hiện 1kg muối được bán với giá 1.800 đồng, ngày mỗi hộ sản xuất được 1 - 1,5 tạ muối. Nghề làm muối thu nhập thấp lại phải làm việc với cường độ cao và nắng nóng khủng khiếp nên thanh niên các làng muối đều rời làng đi làm nghề khác. Trên cánh đồng muối đa phần chỉ là những người già và học sinh phụ bố mẹ.
“Cái nghề suốt ngày phơi mình dưới nắng gắt, những giọt mồ hôi cứ thế tuôn ra trên khuôn mặt đã cháy đen. Mỗi ngày phải uống vài lít nước mới đủ. Tối về chân tay, lưng mỏi nhừ. Công việc vất vả nhưng già rồi cũng chẳng biết kiếm việc gì làm nên bám ruộng để mưu sinh”, bà Nguyễn Thị Nhàn, SN 1956, trú tại xã Quỳnh Phú, cho biết.
Không chỉ thu nhập thấp, nghề muối còn phụ thuộc hoàn toàn vào thiên nhiên. Chỉ cần một cơn mưa bất chợt vào cuối ngày, toàn bộ công sức có thể mất trắng.
Theo người dân nơi đây, làm muối theo cách truyền thống thì muối có vị đặc trưng và sẽ đậm đà hơn.
