Ông Zelensky lo Ukraine bị “bỏ quên” trong bối cảnh mới

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vừa bày tỏ lo ngại sâu sắc về việc hỗ trợ từ Mỹ dành cho Ukraine có thể tiếp tục suy giảm trong bối cảnh xung đột leo thang tại Trung Đông, đặc biệt là cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran.

Bình luận trên được nhà lãnh đạo Ukraine đưa ra trong một cuộc phỏng vấn với truyền thông Mỹ khi ông đang có chuyến thăm tới Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) để củng cố sự ủng hộ quốc tế dành cho đất nước ông trong bối cảnh mới.

"Chúng tôi phải chấp nhận rằng hôm nay, Ukraine không phải là ưu tiên của Mỹ", ông Zelensky thẳng thắn thừa nhận trong cuộc phỏng vấn vào ngày 5/4.

Ông cảnh báo rằng một cuộc chiến kéo dài với Iran sẽ khiến gói hỗ trợ cho Ukraine "ngày càng nhỏ hơn từng ngày", đặc biệt là về hệ thống tên lửa phòng không Patriot – vũ khí then chốt mà Kiev đang rất cần để đối phó với các cuộc tấn công hàng ngày bằng tên lửa đạn đạo từ Nga.

Patriot là hệ thống phòng không tiên tiến do Mỹ sản xuất, có khả năng đánh chặn hiệu quả các tên lửa hành trình và đạn đạo của Nga. Tuy nhiên, theo ông Zelensky, Ukraine chưa bao giờ nhận được số lượng hệ thống Patriot và đạn dược kèm theo ở mức đủ để tự vệ hiệu quả.

"Chúng tôi không có lựa chọn thay thế hiệu quả nào khác", Tổng thống Ukraine nhấn mạnh. Nếu xung đột ở Trung Đông kéo dài, các gói viện trợ vốn đã không lớn sẽ tiếp tục bị cắt giảm, khiến khả năng phòng thủ của Ukraine càng thêm mong manh.

Ông Zelensky cho biết, sau chuyến thăm của ông tới một số nước Trung Đông, Ukraine đã đạt được thỏa thuận cung cấp tên lửa PAC-3 (phiên bản nâng cấp của Patriot) từ một số đối tác) nhưng việc triển khai vẫn phải phối hợp chặt chẽ với Mỹ.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Getty

Bối cảnh mới tại Trung Đông đang làm thay đổi rõ rệt thứ tự ưu tiên của Washington. Từ cuối tháng 2, Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, dẫn đến việc Tehran đáp trả bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV/drone) nhằm vào các căn cứ Mỹ, kho dầu tại các nước Vùng Vịnh, thậm chí tấn công tàu chở dầu và một số quốc gia láng giềng.

Để ổn định giá năng lượng toàn cầu và giữ giá dầu thấp trong giai đoạn xung đột, Mỹ đã tạm thời nới lỏng một phần lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, từ ngày 12/3 đến ngày 11/4.

Ông Zelensky chỉ ra rằng Nga đang hưởng lợi trực tiếp từ tình hình này. Ông nói: "Nga đang nhận thêm tiền từ điều này, vì vậy họ có lợi". Việc nới lỏng trừng phạt giúp Moscow có thêm nguồn thu để duy trì chiến dịch quân sự ở Ukraine.

Hơn nữa, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có những phát ngôn mạnh mẽ, đe dọa ngừng cung cấp vũ khí cho Ukraine nếu châu Âu không hỗ trợ mở cửa eo biển Hormuz – tuyến đường huyết mạch vận chuyển dầu mỏ.

Tờ Washington Post đầu tháng này đưa tin, Lầu Năm Góc đang xem xét chuyển hướng một phần thiết bị quân sự vốn dành cho Ukraine sang phục vụ chiến dịch tại Iran.

Chương trình PURL – cơ chế mà qua đó châu Âu mua vũ khí Mỹ để chuyển cho Ukraine – cũng có nguy cơ bị đình chỉ, theo nguồn tin của báo Anh Financial Times.

Những động thái này cho thấy sự chuyển dịch ưu tiên rõ rệt của Mỹ từ hỗ trợ Ukraine sang đối phó với mối đe dọa trực tiếp từ Iran và đảm bảo an ninh năng lượng toàn cầu.

Dù vậy, ông Zelensky khẳng định lập trường kiên quyết của Ukraine: Không chấp nhận bất kỳ thỏa hiệp lãnh thổ nào. "Việc nhượng bộ đất đai sẽ không nằm trong chương trình nghị sự của chúng tôi", ông nhấn mạnh.

Theo ông Zelensky, Ukraine vẫn duy trì đối thoại với các nhà đàm phán Mỹ về một thỏa thuận tiềm năng nhằm chấm dứt cuộc giao tranh, đồng thời yêu cầu các cam kết an ninh mạnh mẽ hơn.

Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng sự chú ý của quốc tế và Mỹ đang bị phân tán, khiến Kiev phải đối mặt với nguy cơ bị "bỏ quên" nếu xung đột Trung Đông kéo dài.

Về phần mình, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phủ nhận việc đặt ra bất kỳ thời hạn nào cho Ukraine rút quân khỏi Donbass, nhưng khẳng định đây là điều kiện then chốt để chấm dứt cuộc giao tranh.

"Chúng tôi đã nhiều lần nói rằng để chấm dứt giai đoạn hoạt động quân sự, Ukraine phải rút quân khỏi Donbass", ông Peskov nói trong một cuộc họp báo cuối tuần trước.

Ông Peskov cũng cho biết rằng Ukraine lẽ ra nên rút quân "ngay lập tức". "Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi sang giải quyết xung đột thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao", vị quan chức Nga nói thêm.

Minh Đức (Theo UAWire, Ukrinform)