Trong bối cảnh đàm phán hòa bình Nga-Ukraine đình trệ, Điện Kremlin vừa lên tiếng bác bỏ vai trò trung gian của EU, đồng thời cho biết Nga sẵn sàng mở rộng thương mại và đầu tư với Mỹ nếu quan hệ kinh tế không còn phụ thuộc vào việc giải quyết cuộc xung đột.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 14/5 cho biết EU không thể đóng vai trò trung gian thiện chí trong các cuộc đàm phán hòa bình Ukraine. Theo ông, lý do là vì EU là "bên tham gia trực tiếp" vào cuộc xung đột từ phía Kiev.
Tuyên bố trên của Điện Kremlin được đưa ra sau khi Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa gần đây cho rằng EU có "tiềm năng" đàm phán với Tổng thống Nga Vladimir Putin, với điều kiện phối hợp chặt chẽ với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Một quan chức cấp cao của Ukraine nói với tờ Financial Times rằng Kiev hoan nghênh "sự phối hợp nhiều hơn ở cấp độ châu Âu" nếu điều đó có thể giúp gây "áp lực lớn hơn" lên Nga.
Tuy nhiên, Nga kiên quyết bác bỏ điều này. Tổng thống Putin trước đó gợi ý rằng các nhân vật như cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder có thể làm đại diện của EU trong các cuộc đàm phán tiềm năng.
Sau khi Brussels bác bỏ ý tưởng này, truyền thông Đức đưa tin rằng EU đang xem xét cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel, người kế nhiệm của ông Schröder, cho vai trò này.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov. Ảnh: Anadolu
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 13/5 cho biết cả Nga và Ukraine đều coi Washington là bên duy nhất có khả năng làm trung gian hòa giải xung đột, mặc dù ông hoan nghênh các quốc gia khác tham gia vào nỗ lực này.
Mặc dù chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump cố gắng tự định vị mình là một nhà trung gian hòa giải trung lập, nhưng Mỹ vẫn là nhà tài trợ quân sự lớn nhất cho Ukraine trong suốt cuộc chiến, và vào tháng 10 năm ngoái, Nhà Trắng đã trừng phạt 2 công ty dầu khí lớn nhất của Nga, Rosneft và Lukoil.
Trong các phát biểu vào ngày 13/5, người phát ngôn Điện Kremlin cũng nêu điều kiện để Nga mở rộng thương mại và đầu tư với Mỹ.
Theo ông Peskov, nếu Mỹ ngừng liên kết thương mại với thỏa thuận hòa bình Ukraine, hai bên có thể triển khai nhiều dự án hợp tác cùng có lợi trong lĩnh vực đầu tư và thương mại.
"Trong chừng mực phía Mỹ sẵn sàng tách rời triển vọng bình thường hóa quan hệ thương mại và kinh tế khỏi việc giải quyết xung đột Ukraine, hoặc trong chừng mực một thỏa thuận Ukraine được thực hiện, thì chúng tôi hy vọng con đường thực hiện một loạt các dự án kinh tế sẽ được mở ra", ông Peskov nói.
Điều này được đưa ra trong bối cảnh cả Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Mỹ Trump gần đây đều cho thấy có thể đang có động lực hướng tới một giải pháp cuối cùng nào đó cho vấn đề Ukraine.
Dù vẫn đang chịu lệnh trừng phạt sâu rộng của Mỹ kể từ năm 2022, Moscow dường như muốn phát tín hiệu rằng các cơ hội kinh tế có thể nhanh chóng quay trở lại nếu điều kiện chính trị thay đổi.
Trước đây, ông Putin đã từng đề cập đến khả năng hợp tác chung giữa Mỹ và Nga liên quan đến trữ lượng khoáng sản ở Bắc Cực và phát triển năng lượng. Ông cũng đã thảo luận về khả năng hợp tác ở Alaska, làm sống lại những ý tưởng hiếm khi được nhắc đến kể từ Chiến tranh Lạnh.
Trong khi đó, ông Kirill Dmitriev, đặc phái viên về hợp tác kinh tế và đầu tư nước ngoài của ông Putin và là nhân vật chủ chốt trong các cuộc tiếp xúc với Washington, gần đây đã đề xuất một ý tưởng táo bạo về một đường hầm đường sắt dưới eo biển Bering, nối liền Nga và Mỹ.
Minh Đức (Theo Moscow Times, India Today)
