Nhận định về triển vọng năm 2026, ông Phạm Lưu Hưng cho rằng, thị trường chứng khoán Việt Nam nhiều khả năng vận động theo xu hướng sideways-up - tích lũy và đi lên. Động lực tăng trưởng không đến từ một cú bứt phá đơn lẻ, mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố, gồm mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao, đầu tư công tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, cùng với sự phục hồi rõ nét hơn của tiêu dùng nội địa. Theo ước tính của Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư SSI (SSI Research), lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết có thể tăng khoảng 14,5% trong năm 2026 - đủ để duy trì xu hướng tăng của thị trường, song không còn là câu chuyện “tăng đồng loạt” như các giai đoạn trước.
Nâng hạng: từ câu chuyện kỳ vọng sang dòng tiền thực
Theo ông Phạm Lưu Hưng, điểm rơi quan trọng nhất của thị trường vẫn nằm ở câu chuyện nâng hạng theo FTSE Russell. Nếu năm 2025 là giai đoạn thị trường “định giá trước”, thì năm 2026 sẽ là giai đoạn thực thi, với hai mốc thời gian cần theo dõi sát là kết quả rà soát vào tháng 3 và dòng vốn thực tế từ các quỹ ETF dự kiến giải ngân vào tháng 9.
Ước tính sơ bộ cho thấy, việc chính thức gia nhập nhóm thị trường mới nổi có thể mang lại khoảng 1,5 tỷ USD từ các quỹ ETF, chưa bao gồm dòng vốn chủ động. Quan trọng hơn, nâng hạng không chỉ là câu chuyện tiền vào - tiền ra, mà còn là bước mở cửa giúp thị trường Việt Nam tham gia sâu hơn vào hệ thống tài chính toàn cầu, qua đó tạo nền tảng cho mục tiêu được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (watchlist) của MSCI, khi Việt Nam đã và đang đáp ứng phần lớn các tiêu chí cần thiết.
Trong bối cảnh vàng và bất động sản đã lên vùng giá cao, chứng khoán vẫn là kênh đầu tư hấp dẫn xét trên tương quan lợi suất. Động lực nâng hạng có thể giúp duy trì thanh khoản, nhưng khó tạo ra trạng thái “bùng nổ” nếu các biến số vĩ mô khác không thực sự ủng hộ.
Lãi suất - biến số cần theo dõi chặt chẽ
Bên cạnh các yếu tố tích cực, ông Phạm Lưu Hưng cũng lưu ý, bức tranh thị trường năm 2026 không chỉ toàn gam màu hồng. Áp lực lãi suất đang dần quay trở lại khi tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động (LDR) liên tục tăng trong những năm gần đây, qua đó tạo sức ép lên thanh khoản của hệ thống ngân hàng. Mặt bằng lãi suất vì vậy khó duy trì ở mức thấp kỷ lục như năm 2025, khiến chênh lệch giữa tỷ suất sinh lời (earnings yield) của thị trường chứng khoán và lãi suất tiền gửi có xu hướng thu hẹp.
“Điều này có thể kìm hãm đà tăng của thanh khoản, dù dòng vốn từ câu chuyện nâng hạng có thể bù đắp một phần. Theo đó, thanh khoản bình quân toàn thị trường trong năm 2026 nhiều khả năng dao động trong vùng 30.000-35.000 tỷ đồng/phiên trên cả ba sàn”, ông Hưng nhận định.
Margin cao - rủi ro không nằm ở mức, mà ở tâm lý
VN-Index chạm vùng 2.120 điểm trong năm 2026 là kịch bản dựa trên ba trụ cột chính: lộ trình nâng hạng chuyển từ kỳ vọng sang thực thi, chu kỳ phục hồi lợi nhuận doanh nghiệp và sự phân hóa ngày càng rõ nét của thị trường dưới tác động của biến số lãi suất.
Ông Phạm Lưu Hưng - Kinh tế trưởng Chứng khoán SSI
Tính đến cuối năm 2025, dư nợ margin toàn thị trường đã thiết lập mức kỷ lục mới, vượt 410.000 tỷ đồng (bao gồm cả ứng trước tiền bán). Tuy nhiên, việc vốn chủ sở hữu của các công ty chứng khoán tăng mạnh, lên khoảng 375.000 tỷ đồng, đã giúp tỷ lệ margin/vốn chủ sở hữu giảm về quanh 105% - mức hợp lý hơn so với các giai đoạn trước.
Sau các nhịp rung lắc mạnh cuối năm 2025, tỷ lệ vay margin đã phần nào ổn định. Dù vậy, với nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm hơn 80% giá trị giao dịch, thị trường năm 2026 khó tránh khỏi những pha biến động mạnh, đặc biệt khi chỉ số tiệm cận vùng đỉnh lịch sử. Margin cao không chặn xu hướng tăng, nhưng chắc chắn khiến biên độ dao động của thị trường lớn hơn.
Định giá: P/E 12,7 lần cho năm 2026 vẫn còn dư địa
Về mặt định giá, P/E dự phóng năm 2025 ở mức 14,9 lần - cao hơn trung bình 10 năm - cho thấy thị trường đã phản ánh phần lớn câu chuyện lợi nhuận của năm vừa qua. Tuy nhiên, nếu nhìn sang năm 2026, P/E dự phóng chỉ còn khoảng 12,7 lần, thấp hơn mức trung bình dài hạn. Đây được xem là vùng định giá cho phép nhà đầu tư dài hạn tiếp tục kiên nhẫn nắm giữ.
“Việt Nam bước vào năm 2026 với mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trở lên, mở đầu cho một chu kỳ 5 năm mới - nơi tăng trưởng không còn dựa chủ yếu vào mở rộng tín dụng, mà dựa nhiều hơn vào năng lực thực thi, cải cách và hiệu quả”, vị kinh tế trưởng SSI đánh giá.
Chiến lược đầu tư và các chủ đề nổi bật
Đưa ra chiến lược đầu tư cho năm mới, ông Phạm Lưu Hưng cho biết, trong kịch bản tích cực, VN-Index có thể đạt vùng 2.120 điểm, tương đương mức tăng khoảng 18,8%. Với nhà đầu tư dài hạn, chiến lược phù hợp vẫn là nắm giữ cổ phiếu để đồng hành cùng chu kỳ nâng hạng và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.
Các chủ đề đầu tư đáng chú ý bao gồm ngân hàng, với lợi nhuận được dự báo tăng khoảng 17,3% nhờ tín dụng duy trì ở mức cao; trong đó, nhà đầu tư có thể ưu tiên các cổ phiếu như CTG, VCB, VPB, MBB.
Tiêu dùng được kỳ vọng ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, nhờ quá trình mở rộng mạng lưới bán lẻ, đồng thời hưởng lợi từ các thay đổi chính sách thuế có hiệu lực từ năm 2026.
Hạ tầng và vật liệu xây dựng hưởng lợi trực tiếp từ đẩy mạnh đầu tư công cũng như sự phục hồi của thị trường bất động sản; tuy nhiên, riêng nhóm bất động sản được đánh giá phù hợp hơn với chiến lược giao dịch ngắn hạn.
Nhóm hưởng lợi từ mặt bằng lãi suất gồm bảo hiểm và các doanh nghiệp sở hữu lượng tiền mặt lớn, đặc biệt trong các ngành dầu khí và phân bón.
Cải cách doanh nghiệp nhà nước là một chủ đề đáng chú ý khác, khi Nghị quyết 79-NQ/TW cùng lộ trình thoái vốn được kỳ vọng sẽ cải thiện tâm lý thị trường đối với các cổ phiếu như GAS, PLX, GVR.
Công nghệ, sau giai đoạn trầm lắng của năm 2025, đang sở hữu nền tảng lợi nhuận và mặt bằng định giá hấp dẫn, qua đó mở ra dư địa cho một chu kỳ phục hồi mới.
