Không đăng ký kinh doanh có 'lọt' khỏi tầm quản lý thuế?

06/06/2026 20:41

Đề xuất ngân hàng cung cấp dữ liệu tài khoản người nộp thuế khiến nhiều hộ, cá nhân kinh doanh quan tâm, đặc biệt với câu hỏi liệu cơ quan thuế có thể nắm bắt dòng tiền qua tài khoản ngân hàng, ngay cả khi không đăng ký kinh doanh.

Xoay quanh đề xuất ngân hàng phải cung cấp tài khoản người nộp thuế, nhiều cá nhân hộ kinh doanh bày tỏ quan tâm, đặc biệt sau khi Cục Thuế khẳng định dự thảo Nghị định quy định chi tiết luật Quản lý thu không bỏ quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của tổ chức tín dụng.

Tại dự thảo mới nhất xin ý kiến thẩm định Bộ Tư Pháp, cơ quan soạn thảo đề xuất, các tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán, tổ chức thẻ quốc tế… có trách nhiệm cung cấp các thông tin về tài khoản thanh toán của người nộp thuế mở tại ngân hàng cho cơ quan quản lý thuế.

Các tổ chức này cần phối hợp với cơ quan quản lý thuế, khi phát hiện các trường hợp có giao dịch bất thường cần kiểm tra tình trạng tuân thủ.

Đề xuất không bỏ trách nhiệm cung cấp thông tin người nộp thuế của ngân hàng.

Nội dung cung cấp thông tin gồm: Tên chủ tài khoản, ngày sinh, nơi mở tài khoản, mã số thuế, địa chỉ, quốc gia cư trú, thông tin định danh hợp pháp khác của chủ tài khoản; số hiệu tài khoản; ngày mở, ngày đóng tài khoản.

Thông tin, dữ liệu liên quan đến giao dịch của người nộp thuế gồm: Số lượng, giá trị giao dịch, nội dung giao dịch, thông tin bên chuyển và bên nhận của giao dịch, thông tin về giao dịch trong và ngoài nước của người nộp thuế; số dư tài khoản, số dư cuối kỳ, thu nhập phát sinh từ tài khoản và các thông tin có liên quan khác phục vụ công tác quản lý thuế.

Thông tin, dữ liệu về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản, người thụ hưởng và các bên liên quan; thông tin về các giao dịch bất thường, đáng ngờ theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền; thông tin theo tiêu chuẩn báo cáo thông tin tài khoản tài chính của đối tượng không cư trú thuế tại Việt Nam và các báo cáo khác phù hợp với tiêu chuẩn của diễn đàn toàn cầu.

Tuy nhiên, với những trường hợp không đăng ký kinh doanh , câu hỏi đặt ra, liệu cơ quan thuế có nắm thông tin, kiểm tra tài khoản.

Về vấn đề này, trao đổi với PV Tiền Phong , ông Lê Văn Tuấn - Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Thuế Keytas - cho biết, về nguyên tắc dù cá nhân có đăng ký kinh doanh hay không, nếu phát sinh hoạt động kinh doanh thực tế thì vẫn thuộc diện quản lý thuế và phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định.

Theo ông Tuấn, việc không đăng ký kinh doanh nhưng vẫn bán hàng, cung cấp dịch vụ và phát sinh doanh thu, dòng tiền có thể dẫn tới đồng thời hai hành vi vi phạm gồm không đăng ký kinh doanh và không kê khai, nộp thuế. Đây là nhóm rủi ro thường được cơ quan quản lý theo dõi chặt chẽ.

Cơ quan thuế hiện có thể sử dụng nhiều nguồn dữ liệu để nhận diện hoạt động kinh doanh chưa kê khai, bao gồm dòng tiền qua ngân hàng, dữ liệu hóa đơn điện tử và phản ánh từ người dân. Khi có dấu hiệu, hộ, cá nhân có thể bị yêu cầu làm việc, và rà soát toàn bộ hoạt động tài chính liên quan.

Với các trường hợp bị xác định có hoạt động kinh doanh nhưng chưa kê khai, cơ quan thuế có thể yêu cầu đăng ký theo quy định, đồng thời truy thu thuế đối với giai đoạn trước đó dựa trên doanh thu thực tế.

Ông Tuấn cho biết, thuế đối với hộ kinh doanh thường được tính theo tỷ lệ doanh thu, như 1,5% đối với bán hàng, 4,5% với sản xuất, nhà hàng 7% với dịch vụ. Cách tính này đã được áp dụng trong nhiều trường hợp truy thu thực tế.

Tuy nhiên, ông Tuấn cũng lưu ý, chính sách thuế trong thời gian tới có thể tiếp tục được điều chỉnh theo hướng phân loại rõ hơn thu nhập. Một số hoạt động dịch vụ tự do có thể được xem xét theo hướng thu nhập tiền lương, tiền công với biểu thuế lũy tiến từ 5% đến 35%. Theo đó, trong bối cảnh hiện nay, việc đăng ký kinh doanh và kê khai thuế đầy đủ giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý. Hộ kinh doanh hiện có ngưỡng doanh thu và cơ chế tính thuế tương đối đơn giản, trong khi mô hình doanh nghiệp cũng mang lại lựa chọn tối ưu hơn về dài hạn.

“Dù có đăng ký hay không, chỉ cần có hoạt động kinh doanh thực tế thì vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định,” ông Tuấn nhấn mạnh.

Bạn đang đọc bài viết "Không đăng ký kinh doanh có 'lọt' khỏi tầm quản lý thuế?" tại chuyên mục Đầu tư. Mọi bài vở cộng tác xin gọi hotline (0987.245.378hoặc gửi về địa chỉ email (info.vstarmedia2018@gmail.com).