Tài xế công nghệ ghé nhận nước uống miễn phí giữa trưa nắng - Ảnh: NGỌC SANG
Khi lòng tốt được lặp lại mỗi ngày như điều tự nhiên, sự tử tế không còn là điều đặc biệt để ngợi ca, mà trở thành hơi ấm âm thầm nuôi dưỡng niềm tin giữa người với người. Chính từ điều bình thường ấy, xã hội trở nên dịu dàng hơn, gần gũi hơn.
Việc tử tế trở thành điều bình thường mỗi ngày
Một tối ở TP.HCM, anh Trần Phi Vũ (tài xế xe công nghệ) nhận chuyến xe với giá cước 36.000 đồng cho quãng đường 12km từ TP.HCM về ngã ba Cây Lơn (Thủ Dầu Một). Cuốc xe cuối ngày không đáng bao nhiêu, anh từng nghĩ đến chuyện hủy. Nhưng khi đến nơi, anh gặp bé gái đứng một mình trước cổng khu trọ, tay ôm túi đồ không nhớ rõ địa chỉ cha đang ở.
Trong tình huống ấy, anh có thể rời đi như giao dịch đã kết thúc. Nhưng anh đã chọn ở lại, chở em đi tìm từng dãy trọ, hỏi thăm từng người, cho đến gần ba giờ sau mới đưa được em về đúng nơi. Người cha xúc động và gửi anh 200.000 đồng để cảm ơn nhưng anh từ chối.
Ở một trạm xe buýt giờ tan học, vài học sinh chạy vội từ xa khi xe chuẩn bị đến và sẽ nhanh rời bến. Chỉ cần tài xế đóng cửa đúng giờ, các em sẽ phải chờ thêm chuyến sau. Nhưng bác tài đã chậm lại một đoạn để các em kịp bước lên xe.
Trong guồng quay đúng giờ và đúng tuyến, việc bác tài sẵn sàng chờ thêm một chút thật là điều đáng quý.
Trong một lớp học, cô giáo bất ngờ thấy choáng trong lúc giảng bài và bước ra ngoài hành lang. Chỉ vài giây sau, cô mất thăng bằng và suýt ngã. Các em học sinh nhận ra điều bất thường đã chạy tới đỡ kịp lúc.
Phản xạ ấy diễn ra tự nhiên cho thấy lòng quan tâm đã trở thành thói quen. Khi sự để ý đến người khác được nuôi dưỡng từ điều nhỏ nhất, các hành động tử tế cũng xuất hiện như phản xạ đẹp đẽ.
Sự tử tế còn hiện diện qua nhiều cách sẻ chia âm thầm khác. Nhiều quán ăn duy trì suất "cơm treo", khách có thể trả thêm một hoặc vài phần ăn cho người khó khăn. Trên nhiều tuyến đường vẫn có bình nước miễn phí, ổ bánh mì để sẵn cho người cần, hay laptop, điện thoại, quần áo cũ được sửa lại để tặng học sinh nghèo.
Những món quà ấy có thể không lớn về giá trị vật chất, nhưng lại mang ý nghĩa rất lớn với người nhận bởi tinh thần sẻ chia, tương thân tương ái trong cộng đồng.
Sự tử tế vì thế không nằm ở giá trị lớn hay nhỏ, mà nằm ở sự hiện diện đúng lúc. Chỉ hành động giản dị cũng có thể giúp ai đó nhẹ lòng hơn, thấy mình không bị bỏ lại một mình.
Việc giúp đỡ thiết thực và lâu dài
Điều đáng quý hơn là ngày nay, việc tử tế không còn chỉ dừng ở những nghĩa cử nhất thời, mà trở thành phần quan trọng trong mạng lưới hỗ trợ cộng đồng.
Trong đó, nhiều mô hình đã hướng đến việc giải quyết những nhu cầu thiết thực và lâu dài hơn như hỗ trợ học tập, chăm sóc y tế, tạo sinh kế cho người yếu thế.
Sự thay đổi ấy cho thấy lòng tốt không còn mang tính tình huống, mà đang dần trở thành một nguồn lực xã hội có khả năng bù đắp những khoảng trống trong đời sống cộng đồng.
Suất ăn miễn phí có thể giúp người khó khăn vượt qua cơn đói trước mắt, nhưng chương trình hỗ trợ học tập hay sinh kế có thể mở ra cơ hội ổn định lâu dài cho cả gia đình. Khi sự sẻ chia đi đúng vào nhu cầu thật, giá trị của nó còn nằm ở khả năng giúp người nhận đứng vững hơn.
Đó cũng là lúc hoạt động thiện nguyện vượt ra ngoài ý nghĩa của lòng hảo tâm, trở thành phần thiết thực trong việc nâng đỡ đời sống xã hội.
Phạm vi tham gia vào những hoạt động tử tế cũng ngày càng rộng mở hơn. Nếu trước đây việc giúp đỡ cộng đồng thường gắn với các tổ chức hay những người có điều kiện, thì nay bất kỳ ai cũng có thể góp phần theo cách của mình.
Người có điều kiện có thể góp tài chính, người lao động góp công sức, và người bình thường cũng có thể sẻ chia bằng những hành động nhỏ mỗi ngày như giữ cửa cho người phía sau, giúp một người lạ đang bối rối, nhường một chỗ ngồi, hay để dành phần ăn cho người cần.
Khi ai cũng có thể góp một phần nhỏ, sự tử tế không còn là trách nhiệm của riêng ai, mà trở thành cách cộng đồng cùng nâng đỡ nhau. Chính sự tham gia rộng rãi ấy đang làm thay đổi vị trí của lòng tốt, trở thành phần bình thường hiện diện trong đời sống hằng ngày.
Và khi việc tử tế trở thành điều bình thường, xã hội cũng trở nên bền vững hơn. Bởi một cộng đồng vững vàng không chỉ được tạo nên từ các chính sách hay nguồn lực lớn, mà còn từ vô số hành động nhỏ bé nhưng chân thành giữa con người với nhau.
