Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc mạnh mẽ, ngành logistics ngày càng giữ vai trò then chốt trong năng lực cạnh tranh của mỗi địa phương. Với vị thế là một trung tâm công nghiệp, xuất nhập khẩu lớn của Việt Nam cùng hệ thống hạ tầng giao thông đang được đầu tư đồng bộ, Đồng Nai được đánh giá đang nắm trong tay nhiều lợi thế đặc biệt để trở thành trung tâm logistics quan trọng của khu vực và cả nước.
Logistics đa phương thức: Khai mở lợi thế kết nối
Trao đổi với Người Đưa Tin, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Logistics Tp. Đồng Nai Nguyễn Duy Hưng cho rằng việc hình thành hệ sinh thái logistics đồng bộ và tối ưu cho chuỗi cung ứng sẽ tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển hệ thống cảng biển, dịch vụ logistics và đón đầu cơ hội phát triển mới khi Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Cảng Phước An, góp phần mở ra cơ hội phát triển hệ sinh thái cảng biển - logistics hiện đại tại Tp. Đồng Nai.
Theo ông Hưng, Đồng Nai là địa phương hiếm hoi hội tụ đầy đủ 5 phương thức vận tải gồm đường bộ, đường thủy nội địa, đường hàng không, đường sắt và cảng hàng hải. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương từng bước xây dựng một đô thị logistics hiện đại, gia tăng năng lực cạnh tranh và khẳng định vai trò trung tâm trung chuyển, điều phối hàng hóa của khu vực phía Nam.
Đặc biệt, việc phát triển đồng bộ hệ thống cảng biển, trung tâm logistics, ICD (cảng cạn) cùng mạng lưới giao thông kết nối liên vùng sẽ giúp tối ưu hóa chi phí vận tải, nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng hàng hóa trong bối cảnh thương mại quốc tế liên tục biến động.
Ông Nguyễn Duy Hưng nhấn mạnh Đồng Nai cần tận dụng tối đa lợi thế hệ thống sông Đồng Nai để phát triển logistics đường thủy với chi phí thấp, đồng thời tăng cường liên kết phát triển hệ thống cảng biển, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu nhằm hình thành cộng đồng logistics chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững.
Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được đẩy nhanh tiến độ, tạo động lực phát triển hệ sinh thái logistics và mạng lưới giao thông kết nối vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Cùng chung quan điểm, trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Đức Bình Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) nhận định. Đồng Nai có cơ hội rất lớn để trở thành trung tâm logistics hàng không của cả nước.
Theo ông Bình, địa phương hiện gần như hội tụ đầy đủ các loại hình vận tải và đặc biệt sẽ có thêm lợi thế vượt trội khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào hoạt động.
"Sân bay Long Thành không chỉ là công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia mà còn là hạt nhân để hình thành hệ sinh thái logistics hàng không hiện đại", ông Bình nhấn mạnh.
Trên nền tảng đó, Đồng Nai có thể phát triển các trung tâm khai thác hàng hóa hàng không (air cargo), hệ thống kho bãi, trung tâm phân phối, các khu dịch vụ hậu cần và nhiều dịch vụ giá trị gia tăng khác.
Quan trọng hơn, việc kết nối hiệu quả sân bay với đường bộ, đường sắt và đường thủy sẽ giúp hình thành mạng lưới logistics đa phương thức, nâng cao năng lực trung chuyển hàng hóa trong nước và quốc tế.
Ông Nguyễn Đức Bình Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA).
Đánh giá về vai trò của Hiệp hội Doanh nghiệp Logistics Đồng Nai, ông Nguyễn Đức Bình cho rằng dù mới thành lập nhưng hiệp hội đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, từng bước tập hợp và kết nối cộng đồng doanh nghiệp logistics trên địa bàn.
Trong thời gian tới, hiệp hội sẽ là cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức chuyên ngành, hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu, tư vấn phát triển dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Số hóa, xanh hóa để phát triển bền vững
Theo ông Nguyễn Đức Bình, xu hướng tất yếu của ngành logistics hiện nay là chuyển đổi kép gồm chuyển đổi số và chuyển đổi xanh nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chuỗi cung ứng toàn cầu. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tối ưu quản trị và phát triển mô hình logistics xanh để nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm phát thải.
Ông Bình cho rằng nền tảng của chuyển đổi số là dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI). Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam đang phối hợp đề xuất xây dựng các trung tâm dữ liệu lớn cho ngành, trong đó Đồng Nai được kỳ vọng tham gia tích cực để thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển hệ sinh thái logistics hiện đại. Tuy nhiên, doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu cũng đang đối mặt nhiều thách thức từ môi trường kinh doanh toàn cầu.
Hệ thống cảng biển và hạ tầng giao thông kết nối liên vùng tại Đồng Nai đang tạo động lực thúc đẩy phát triển logistics, dịch vụ cảng và chuỗi cung ứng hàng hóa khu vực phía Nam.
Trao đổi với Người Đưa Tin, luật sư Châu Việt Bắc, Phó Tổng Thư ký Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Phó Giám đốc phụ trách VIAC - Chi nhánh Tp.HCM cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn biến động sâu rộng với nhiều yếu tố khó lường. Ngoài các bất ổn địa chính trị, xung đột quân sự và chiến tranh thương mại, doanh nghiệp còn phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu mới như tiêu chuẩn phát triển xanh, giảm phát thải carbon, ESG, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng.
Theo ông Bắc, giải pháp quan trọng là doanh nghiệp cần chủ động xây dựng các hợp đồng thương mại chặt chẽ, có khả năng dự liệu các biến động của môi trường kinh doanh. Bên cạnh các điều khoản thương mại thông thường, doanh nghiệp cần chú trọng các điều khoản pháp lý liên quan đến bất khả kháng, thay đổi hoàn cảnh cơ bản, cơ chế điều chỉnh giá và trách nhiệm thực hiện hợp đồng khi thị trường có biến động lớn.
"Việc dự liệu trước các tình huống phát sinh sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu đáng kể nguy cơ tranh chấp cũng như các tổn thất tài chính trong tương lai", ông Bắc nhấn mạnh.
Luật sư Châu Việt Bắc, Phó Tổng Thư ký Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Phó Giám đốc phụ trách VIAC - Chi nhánh Tp.HCM.
Một nội dung khác được đại diện VIAC đặc biệt lưu ý là việc lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp trong các hợp đồng ngoại thương và logistics quốc tế. Trọng tài thương mại được đánh giá là phương thức hiệu quả nhờ tính linh hoạt, tốc độ xử lý nhanh và đội ngũ chuyên gia am hiểu sâu về vận tải, xuất nhập khẩu, logistics và thanh toán quốc tế.
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Trần Dương Hùng, Phó Giám đốc Sở Công Thương Tp. Đồng Nai cho biết địa phương hiện là thành phố thứ 7 của cả nước với nhiều điều kiện nền tảng thuận lợi để phát triển logistics.
Đồng Nai sở hữu quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, hệ thống khu công nghiệp rộng lớn, cộng đồng doanh nghiệp xuất nhập khẩu phát triển mạnh cùng hệ thống hạ tầng chiến lược đang được đầu tư đồng bộ. Các dự án trọng điểm như Sân bay quốc tế Long Thành, các tuyến cao tốc, đường vành đai liên vùng và hành lang logistics kết nối cụm cảng Cái Mép - Thị Vải đang từng bước hoàn thiện mạng lưới logistics của toàn khu vực phía Nam.
Theo ông Trần Dương Hùng, trong chiến lược phát triển của Đồng Nai, logistics được xác định là một trong những trụ cột hạ tầng quan trọng của đô thị hiện đại. Việc phát triển các cửa ngõ logistics mới, thúc đẩy vận tải đa phương thức và xây dựng hệ sinh thái logistics đồng bộ không chỉ phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trước mắt mà còn là nền tảng để nâng tầm vị thế của địa phương trong tương lai.
Ông Trần Dương Hùng, Phó Giám đốc Sở Công Thương Tp. Đồng Nai.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững hoạt động xuất nhập khẩu, Sở Công Thương Đồng Nai đề xuất đẩy mạnh phổ biến pháp luật thương mại quốc tế, logistics; nâng cao năng lực quản trị rủi ro; khuyến khích doanh nghiệp sử dụng dịch vụ tư vấn, bảo hiểm và logistics chuyên nghiệp; đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong quản lý chuỗi cung ứng.
Địa phương cũng tiếp tục đầu tư hạ tầng logistics hiện đại, phát huy lợi thế cảng biển, sân bay Long Thành và các trung tâm logistics. Với vị trí chiến lược, hạ tầng đa phương thức và quyết tâm từ chính quyền, doanh nghiệp, Đồng Nai có nhiều cơ hội trở thành trung tâm logistics hàng đầu cả nước, hướng tới xây dựng hệ sinh thái logistics hiện đại, xanh, số hóa và có sức cạnh tranh cao trong khu vực.
