Gỡ "nút thắt" pháp lý cho người chấp hành xong án phạt tù
Ngày 3/2, ông Cao Văn Trí, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng cho biết, đơn vị vừa phối hợp với Trại giam An Điềm tổ chức buổi tuyên truyền pháp luật cho các phạm nhân. Đây là hoạt động nhằm trang bị kiến thức pháp lý, giúp người chấp hành xong án phạt tù có thể tái hòa nhập cộng đồng một cách thuận lợi.
Buổi tuyên truyền pháp luật được tổ chức tại Trại giam An Điềm, giúp phạm nhân trang bị kiến thức trước khi tái hòa nhập cộng đồng.
Theo ông Trí, buổi tuyên truyền tập trung vào các nội dung thiết thực như quyền con người và quyền công dân, quy định về chính quyền địa phương hai cấp, cũng như các quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến người chấp hành xong án phạt tù.
"Chúng tôi giới thiệu chi tiết về các vấn đề như án tích và xóa án tích, luật lý lịch tư pháp, luật cư trú, luật căn cước, chính sách tín dụng cho người chấp hành xong án phạt tù, cũng như quyền bầu cử của họ trong kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031", ông Trí cho biết.
Bà Nguyễn Thị Thu Ba, Trưởng bộ môn Kinh tế - Luật, Trường Cao đẳng Quảng Nam, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hỗ trợ các thủ tục pháp lý cho phạm nhân chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng.
"Theo khoản 4 Điều 5 Nghị định 49/2020/NĐ-CP, phạm nhân chuẩn bị chấp hành xong án phạt tù được hỗ trợ về các thủ tục pháp lý như đăng ký cư trú, đăng ký hộ tịch, cấp căn cước công dân, vay vốn, đăng ký kinh doanh, ký kết hợp đồng lao động và các thủ tục hành chính khác", bà Thu Ba thông tin.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào quyền con người, quyền công dân và các chính sách hỗ trợ tái hòa nhập.
Bà cũng giải thích chi tiết về các quy định mới liên quan đến chính quyền địa phương hai cấp, đặc biệt là thẩm quyền cấp các giấy tờ hành chính đã được chuyển giao cho công an cấp tỉnh theo các văn bản mới nhất. Điều này giúp phạm nhân hiểu rõ hơn về trình tự, thủ tục khi cần hoàn thiện hồ sơ cá nhân sau khi ra tù.
Đối với vấn đề xóa án tích, bà Thu Ba cho biết đây là quyền lợi quan trọng giúp người chấp hành xong án phạt tù được coi như chưa bị kết án, tạo điều kiện thuận lợi trong cuộc sống. Theo quy định, có ba hình thức xóa án tích: đương nhiên được xóa án tích, xóa án tích theo quyết định của Tòa án, và xóa án tích trong trường hợp đặc biệt.
Định hướng nghề nghiệp và tái hòa nhập
Báo cáo viên Đoàn Văn Tri chia sẻ: "Hôm nay, chúng ta có mặt tại đây không phải để nhắc lại những sai lầm đã qua, mà để cùng nhau nhìn về phía trước. Các anh, chị đã chấp hành xong án phạt tù, trở về với gia đình và địa phương, điều đó có nghĩa là pháp luật đã ghi nhận sự chấp hành của các anh, chị và trao cho các anh, chị cơ hội làm lại cuộc đời".
Ông Tri cho biết, tái hòa nhập cộng đồng là quá trình người chấp hành xong án phạt tù từng bước ổn định cuộc sống, học nghề, tìm việc làm, tuân thủ pháp luật và sống có trách nhiệm. Trong quá trình này, sẽ có khó khăn, mặc cảm và áp lực, nhưng cũng có sự hỗ trợ, đồng hành từ gia đình, cộng đồng và Nhà nước.
Phạm nhân lắng nghe tư vấn về xóa án tích, lý lịch tư pháp và các thủ tục hành chính sau khi ra tù.
Buổi tuyên truyền cũng giới thiệu các chính sách hỗ trợ cụ thể như đào tạo nghề nghiệp, tạo việc làm, chế độ tín dụng ưu đãi. Theo quy định, người chấp hành xong án phạt tù tham gia đào tạo nghề nghiệp các trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp được miễn, giảm học phí và hưởng nhiều chính sách hỗ trợ khác.
Về chế độ tín dụng, người chấp hành xong án phạt tù có thể vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội với lãi suất ưu đãi, không cần thế chấp, cầm cố tài sản hay bảo lãnh. Mức vốn vay để đào tạo nghề tối đa 4 triệu đồng/tháng/người, còn vay để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm tối đa 100 triệu đồng/người.
Một nội dung được quan tâm trong buổi tuyên truyền là quyền bầu cử của người chấp hành xong án phạt tù. Theo quy định, người chấp hành xong án phạt tù về nơi thường trú trước 24 giờ so với thời điểm bắt đầu bỏ phiếu được ghi tên vào danh sách cử tri.
Ông Phạm Hải Anh, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Dịch vụ việc làm Trường Cao đẳng Quảng Nam, chia sẻ: "Chúng tôi luôn sẵn sàng tư vấn, hướng dẫn các anh chị về các chương trình đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường lao động. Việc có một nghề nghiệp ổn định là nền tảng quan trọng giúp người chấp hành xong án phạt tù tự tin tái hòa nhập cộng đồng".
Ông Hải Anh cũng cho biết, trường Cao đẳng Quảng Nam đã và đang triển khai nhiều chương trình đào tạo nghề ngắn hạn, phù hợp với người chấp hành xong án phạt tù, giúp họ nhanh chóng có kỹ năng nghề nghiệp để tìm kiếm việc làm.
Buổi tuyên truyền pháp luật còn có phần tư vấn trực tiếp, giải đáp thắc mắc của phạm nhân thông qua hình thức hỏi, đáp hoặc ghi phiếu yêu cầu. Những vấn đề chưa được tư vấn ngay tại chỗ sẽ được các luật gia tiếp tục hỗ trợ thông qua các hình thức phù hợp.
