Trung ương giao về địa phương
Đại diện UBND tỉnh Thái Nguyên cho biết, tuyến đường cao tốc CT.07 đoạn Hà Nội - Thái Nguyên đã được đầu tư xây dựng và đưa vào khai thác bằng vốn ngân sách từ năm 2014 (12 năm) theo quy mô phân kỳ. Thực tế khai thác cũng bộc lộ nhiều bất cập.
Tuyến đường mới chỉ khai thác 4 làn xe, trong khi quy hoạch là 6 làn; một số đoạn xuống cấp, chưa đồng bộ tiêu chuẩn cao tốc; đoạn nối tiếp Thái Nguyên - Chợ Mới thậm chí chưa đạt chuẩn tối thiểu. Trong khi đó, đoạn tuyến cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn đang được Bộ Xây dựng triển khai thi công; dự án cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng đã được HĐND tỉnh Cao Bằng phê duyệt chủ trương đầu tư.
Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên vừa được Bộ Xây dựng bàn giao tỉnh Thái Nguyên quản lý. Ảnh: Trọng Đảng.
UBND tỉnh Thái Nguyên đánh giá, những “nút thắt” của đoạn tuyến qua Thái Nguyên này đang cản trở vai trò lưu thông của tuyến cao tốc CT.07, cùng với đó là cản trở các động lực phát triển của vùng trung du, miền núi phía Bắc.
Đề cập về các biện pháp quản lý sau khi tiếp nhận, ngày 23/6 đại diện UBND tỉnh Thái Nguyên cho biết địa phương đang chỉ đạo Sở Xây dựng và các cơ quan chức năng của địa phương phối hợp với Cục Đường bộ Việt Nam thực hiện các thủ tục theo quy định để tiếp nhận tuyến, đoạn tuyến cao tốc và tổ chức thực hiện theo mục đích được giao; bảo đảm nguồn lực để quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì quốc lộ được giao, đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp, mở rộng quốc lộ kể từ khi được giao theo quy hoạch mạng lưới đường bộ, quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ được duyệt.
Cùng với đó, bảo đảm kết nối giao thông đồng bộ về tải trọng, phương tiện tham gia giao thông với các tuyến đường bộ trong quy hoạch mạng lưới đường bộ, quy hoạch kết cấu hạ tầng đường bộ và bảo đảm kết nối giao thông thuận lợi với các tuyến đường khác trong khu vực.
Theo Văn bản của Bộ Xây dựng về việc giao UBND tỉnh Thái Nguyên quản lý cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, phạm vi đoạn tuyến được bàn giao bắt đầu từ Km 8+772,76 đến Km 69+ (dài xấp xỉ 60km); đoạn cao tốc được bàn giao không bao gồm đoạn tuyến trùng với đường Vành đai 3 Hà Nội và nút giao giữa cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên với Vành đai 3. Hiện tuyến đường rộng 4 làn xe, hai làn khẩn cấp, tốc độ xe ô tô được phép chạy là từ 60 đến 90km/h.
Lợi ích rõ, không ít thách thức
Việc Bộ Xây dựng chính thức quyết định bàn giao tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên cho UBND tỉnh Thái Nguyên tiếp nhận, được đánh giá không chỉ là một động thái hành chính đơn thuần, mà còn phản ánh rõ nét xu hướng phân cấp, trao quyền mạnh mẽ hơn cho địa phương trong quản lý hạ tầng giao thông.
“Mục tiêu lớn nhất của việc bàn giao là nâng cao hiệu quả khai thác và đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện tuyến cao tốc. Khi địa phương trực tiếp quản lý, các thủ tục liên quan đến giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà đầu tư, tổ chức thi công… sẽ được rút ngắn đáng kể nhờ sự chủ động và linh hoạt” - đại diện Cục Đường bộ Việt Nam khẳng định.
Nhiều chuyên gia giao thông và quản lý hạ tầng đánh giá cao quyết định bàn giao này. Theo họ, địa phương là cấp gần thực tiễn nhất, hiểu rõ nhu cầu phát triển và đặc thù địa bàn, do đó có thể đưa ra các quyết định nhanh và sát thực hơn so với mô hình quản lý tập trung.
Cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên qua tỉnh Thái Nguyên có chiều dài khoảng 60km.
Tuy nhiên, ở góc độ quản lý và điều hành, ông Nguyễn Văn Quyền - Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam - cho rằng, bên cạnh những lợi ích, việc bàn giao cũng đặt ra không ít thách thức.
Dẫn chứng một số thách thức này, ông Quyền cho biết, năng lực quản lý đóng vai trò quan trọng nhất. “Không phải địa phương nào cũng đủ kinh nghiệm và nguồn lực để quản lý một tuyến cao tốc có tính chất liên vùng, kỹ thuật phức tạp. Việc đảm bảo tiêu chuẩn vận hành, an toàn giao thông, cũng như kiểm soát chất lượng đầu tư đòi hỏi bộ máy chuyên môn mạnh” - ông Quyền nói.
Tiếp theo là sự tổ chức giao thông và vấn đề phối hợp liên vùng. Tuyến cao tốc đi qua nhiều địa phương, nên dù giao cho Thái Nguyên quản lý, vẫn cần cơ chế phối hợp chặt chẽ với Hà Nội, Bắc Ninh và các tỉnh liên quan để đảm bảo tính đồng bộ. Hơn nữa, tuyến hiện đang có mặt đường xuống cấp, luôn ngập nước về mùa mưa, những yếu tố này đang khiến đây là tuyến tốc độ ô tô chạy đường riêng, nhưng tốc độ xe chạy chỉ được tối đa 90km/h.
Trả lời PV Tiền Phong về những khó khăn và giải pháp của địa phương, ngày 23/6 đại diện UBND tỉnh Thái Nguyên cho biết, cùng với quản lý theo phân cấp, trong đó có chủ động duy tu bảo dưỡng thường xuyên, sau khi đoạn tuyến Hà Nội - Thái Nguyên được bàn giao, UBND tỉnh Thái Nguyên sẽ kêu gọi nhà đầu tư thực hiện nâng cấp, mở rộng, quản lý, khai thác đoạn tuyến Hà Nội - Thái Nguyên theo hình thức PPP.
Sau khi dự án được thực hiện xong, tuyến cao tốc 07 qua Thái Nguyên sẽ đạt tiêu chuẩn thiết kế là 6 làn đường, 2 làn khẩn cấp; tốc độ xe sẽ nâng lên đến 100 hoặc trên 100km. Với việc xử lý úng ngập, nền đường hiện nay sẽ được nâng cao lên từ 0,5 đến 1 mét so với hiện nay.
