Đưa năng suất lao động trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng bền vững

Cùng dự chương trình với chủ đề “Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số” có các Ủy viên Trung ương Đảng: Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan; Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh; Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn; Phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Nguyễn Phi Long; Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam khóa XIV Nguyễn Anh Tuấn; lãnh đạo một số ban bộ ngành, cơ quan đoàn thể Trung ương, cùng 780 đại biểu chính thức của Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đến dự phiên trao đổi, thảo luận với các đại biểu dự Đại hội Công đoàn Việt Nam. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.

Tại cuộc thảo luận, các đại biểu đã chia sẻ ý kiến về các vấn đề lớn như nâng cao năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực; bảo đảm đời sống, phúc lợi và tạo động lực làm việc cho người lao động; xây dựng môi trường làm việc hiện đại, an toàn và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Các ý kiến của các đại biểu tập trung đánh giá về thực trạng năng suất lao động hiện nay; chỉ rõ những điểm nghẽn, rào cản từ kỹ năng nghề, tác phong công nghiệp, trình độ công nghệ, khả năng thích ứng với chuyển đổi số; đồng thời trao đổi những vấn đề người lao động quan tâm nhất hiện nay như việc làm bền vững, tiền lương đủ sống, thu nhập, nhà ở cho thuê lâu dài với giá cả hợp lý, dịch vụ xã hội thiết yếu, giáo dục, y tế và các chính sách phúc lợi khác.

Các đại biểu cũng đưa ra các kiến nghị, đề xuất để người lao động được học tập suốt đời, nâng cao kỹ năng, làm chủ khoa học công nghệ, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong giai đoạn mới; làm rõ những giải pháp để người lao động yên tâm gắn bó lâu dài với doanh nghiệp, từ đó góp phần nâng cao năng suất và chất lượng lao động; hiến kế các giải pháp nâng cao sức khỏe, thể chất, đời sống văn hóa tinh thần cho người lao động; xây dựng môi trường làm việc an toàn, văn minh, bảo đảm an toàn vệ sinh lao động và an ninh cho công nhân tại nơi làm việc cũng như nơi cư trú; đề xuất các cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong doanh nghiệp nhằm nâng cao năng suất lao động quốc gia.

Thủ tướng Lê Minh Hưng tham dự phiên trao đổi, thảo luận với các đại biểu dự Đại hội Công đoàn Việt Nam. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, kỹ năng số và năng lực thích ứng

Sau khi lắng nghe các ý kiến phát biểu, những giải đáp trực tiếp của một số thành viên Chính phủ, phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh nâng cao năng suất lao động là yêu cầu cấp thiết, động lực quan trọng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững và phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng hai con số trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá cao sáng kiến của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức chương trình đối thoại; đồng thời ghi nhận các ý kiến tâm huyết, trách nhiệm, giàu tính thực tiễn của các đại biểu, đại diện cho tiếng nói, tâm tư và nguyện vọng của gần 10 triệu đoàn viên, người lao động cả nước.

Theo Thủ tướng, các ý kiến không chỉ phản ánh những vấn đề liên quan trực tiếp đến người lao động mà còn chủ động đóng góp giải pháp đối với những vấn đề mang tầm chiến lược quốc gia, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của tổ chức Công đoàn và giai cấp công nhân trong việc đồng hành cùng Đảng, Nhà nước thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng suất lao động và bảo đảm an sinh xã hội.

Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ chỉ đạo các cơ quan chức năng tiếp thu đầy đủ các kiến nghị, đề xuất để nghiên cứu, xử lý, qua đó tạo môi trường thuận lợi hơn cho người lao động yên tâm làm việc, cống hiến và phát triển.

Nhấn mạnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với khát vọng rất lớn nhằm hiện thực hóa thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm, Thủ tướng cho rằng, yêu cầu cấp bách hiện nay là phải thực hiện bằng được mục tiêu tăng trưởng hai con số theo hướng bền vững.

Để đạt mục tiêu này, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định cần chuyển đổi căn bản mô hình tăng trưởng dựa trên nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trong đó, năng suất lao động là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh hiệu quả sử dụng các nguồn lực và chất lượng tăng trưởng của nền kinh tế; là thước đo đánh giá trình độ phát triển và năng lực cạnh tranh của mỗi quốc gia.

Đây không chỉ là vấn đề kinh tế, mà còn là vấn đề xã hội, vấn đề con người và chất lượng của sự phát triển.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, khoa học công nghệ phát triển nhanh, tri thức liên tục được cập nhật, yêu cầu về năng suất, chất lượng và kỹ năng nghề nghiệp đối với người lao động ngày càng cao, Thủ tướng nhấn mạnh điều đó đặt ra trách nhiệm lớn đối với người lao động và doanh nghiệp, những chủ thể trực tiếp của quá trình sản xuất, kinh doanh, tạo ra của cải vật chất và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế.

Thủ tướng cho biết, Chính phủ đang hoàn thiện Đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia để trình Ban Bí thư ban hành trong tháng 6/2026, trong đó xác định rõ việc đưa năng suất lao động trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng nhanh và bền vững; gắn nâng cao năng suất lao động với phát triển thị trường, tạo việc làm có năng suất cao, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu thị trường, thúc đẩy các sáng kiến nâng cao năng suất và phát huy vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định muốn nâng cao năng suất lao động quốc gia phải bắt đầu từ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, một trong ba đột phá chiến lược.

Vì vậy, cần tập trung nâng cao chất lượng đào tạo nghề, hỗ trợ người lao động nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, nhất là kỹ năng số và khả năng thích ứng với các mô hình sản xuất mới.

Thủ tướng cho rằng, để người lao động có thể làm chủ khoa học công nghệ, chủ động tham gia chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp phải là lực lượng tiên phong trong quá trình này, đồng thời nhấn mạnh Chính phủ cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp trong phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số; xây dựng các chính sách hỗ trợ đào tạo kỹ năng số, kỹ năng nghề mới, đào tạo lại và đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp nhằm bảo đảm việc làm bền vững cho người lao động.

Cùng đó, Chính phủ đã giao Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu đổi mới mô hình đào tạo theo hướng linh hoạt, gắn với nhu cầu thực tiễn và yêu cầu của doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, ngành nghề chiến lược và kinh tế số.

Liên quan các kiến nghị về tiền lương, thu nhập, điều kiện làm việc và thời giờ làm việc, Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành nghiêm túc tiếp thu, nghiên cứu để hoàn thiện cơ chế, chính sách phù hợp.

Quan điểm xuyên suốt là người lao động phải được làm việc trong môi trường an toàn, được sống trong cộng đồng văn minh, lành mạnh và được bảo vệ trước các rủi ro mới phát sinh trong quá trình phát triển.

Đồng chí Nguyễn Anh Tuấn, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát biểu. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN.

Tạo môi trường sống, làm việc tốt hơn để nâng cao năng suất lao động

Thủ tướng Chính phủ khẳng định việc bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người lao động không chỉ là yêu cầu về mặt xã hội mà còn là tiền đề quan trọng để nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Bên cạnh việc tạo việc làm ổn định, nâng cao chất lượng môi trường lao động và cải thiện thu nhập, Thủ tướng cho rằng cần đặc biệt quan tâm đến các thiết chế xã hội phục vụ người lao động và gia đình, như nhà ở, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, văn hóa và thể thao.

Chia sẻ với những khó khăn của đông đảo công nhân, người lao động hiện nay, Thủ tướng cho biết, quán triệt các chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đang triển khai quyết liệt các giải pháp phát triển nhà ở cho thuê, nhất là tại các địa phương tập trung nhiều khu công nghiệp và đông công nhân với điểm quan trọng là chuyển từ tư duy chỉ chú trọng “sở hữu nhà” sang bảo đảm “quyền có nhà ở”.

Đặc biệt, đối với người lao động chưa đủ điều kiện mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để được thuê nhà dài hạn, ổn định với giá hợp lý, môi trường sống ổn định.

Thủ tướng nhấn mạnh, nhà ở cho công nhân phải được quy hoạch đồng bộ với các công trình hạ tầng xã hội như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, nhà văn hóa, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo điều kiện để người lao động yên tâm làm việc lâu dài và Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng các chính sách nhằm phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê.

Về chăm sóc sức khỏe, Thủ tướng cho biết , tỷ lệ người lao động được tiếp cận khám sức khỏe định kỳ tăng mạnh, khoảng 70% so với giai đoạn trước.

Theo các chủ trương mới, từ năm 2026 sẽ từng bước triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân theo lộ trình phù hợp, trong đó có người lao động.

Sau khi có kết quả khám sức khỏe phải nghiên đánh giá, đặc biệt của các nhóm đối tượng ưu tiên, đối tượng chính sách, người lao động thì phải đề xuất các cơ chế khám, điều trị kết hợp với bảo hiểm y tế và nguồn ngân sách nhà nước và nguồn xã hội hóa để điều trị bệnh cho người lao động.

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam. Ảnh: Dương Giang/TTXVN.

Thủ tướng nhấn mạnh Chính phủ tiếp tục tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách để cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, tạo việc làm bền vững; đồng thời chú trọng các chính sách an sinh xã hội liên quan đến nhà ở, đào tạo nghề, an toàn lao động, y tế và giáo dục.

Người đứng đầu Chính phủ cũng đề nghị tổ chức Công đoàn tiếp tục phát huy vai trò đại diện, tăng cường đối thoại và thương lượng tập thể, chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần của đoàn viên và người lao động.

Thủ tướng khẳng định, tất cả các vấn đề được nêu tại chương trình đối thoại đều hướng tới một quan điểm chung: Người lao động là trung tâm của quá trình phát triển, là nguồn lực quan trọng nhất của doanh nghiệp và nền kinh tế, là động lực then chốt của tăng trưởng và cũng là đối tượng được thụ hưởng xứng đáng thành quả của tăng trưởng.

Thủ tướng Chính phủ đề nghị các cấp, ngành và địa phương, đặc biệt là những nơi tập trung nhiều khu công nghiệp và đông công nhân, cần quan tâm hơn nữa đến việc thực hiện đầy đủ, hiệu quả các chính sách dành cho người lao động; coi đây vừa là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, vừa là động lực chiến lược thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Đánh giá cao vai trò của tổ chức Công đoàn, Thủ tướng mong muốn Công đoàn tiếp tục là cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước, doanh nghiệp và người lao động; là mái nhà chung phát huy năng lực, trí tuệ, sức sáng tạo của đoàn viên; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; đồng thời phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của người lao động tới các cơ quan có thẩm quyền.

Thủ tướng cũng bày tỏ đồng tình với việc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam phát động phong trào thi đua “Lao động giỏi, năng suất cao, thu nhập tốt” sau Đại hội; khẳng định đây là sáng kiến thiết thực, cần được triển khai sâu rộng tới cơ sở, góp phần hình thành văn hóa lao động năng suất, sáng tạo trong đội ngũ công nhân, người lao động.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Thủ tướng kêu gọi đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sản xuất kinh doanh; đồng thời thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, bảo đảm đầy đủ quyền lợi của người lao động; nhấn mạnh chăm lo xây dựng môi trường làm việc an toàn, ổn định, bền vững cho người lao động chính là một khoản đầu tư chiến lược của doanh nghiệp, bởi người lao động không chỉ là lực lượng làm việc mà còn là những người đồng hành tạo nên thành công và sự phát triển của doanh nghiệp.

Thông qua Đại hội, Thủ tướng mong muốn mỗi đoàn viên, người lao động tiếp tục phát huy tinh thần yêu nước, lao động sáng tạo, không ngừng học tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, tích cực đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động. Mỗi sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, mỗi nỗ lực làm việc hiệu quả hơn đều là những đóng góp thiết thực cho sự phát triển của doanh nghiệp và đất nước.

Đồng chí Lê Đình Lương, Trường Đại học Công nghệ TP.HCM, Liên đoàn Lao động TP.HCM phát biểu về Công tác đào tạo, nâng cao kỹ năng nghề chưa đáp ứng, chất lượng nguồn nhân lực chậm cải thiện dẫn đến năng suất lao động chưa cao. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN.

Thủ tướng tin tưởng các đại biểu dự Đại hội sẽ lan tỏa mạnh mẽ tinh thần đổi mới, khát vọng cống hiến đến đông đảo đoàn viên, người lao động cả nước; để mỗi người lao động tự tin khẳng định vai trò là chủ thể của đổi mới sáng tạo, lực lượng tiên phong trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.

Khẳng định Chính phủ tiếp tục đồng hành cùng tổ chức Công đoàn, cộng đồng doanh nghiệp và người lao động trong xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng suất lao động quốc gia và cải thiện đời sống nhân dân, Thủ tướng khẳng định với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, người dân, doanh nghiệp cùng vai trò nòng cốt của giai cấp công nhân và tổ chức Công đoàn Việt Nam, đất nước sẽ thực hiện thành công các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, góp phần xây dựng Việt Nam giàu mạnh, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.