Dư địa room ngoại rộng mở chờ dòng vốn ETF sau chuỗi bán ròng trước nâng hạng

Theo báo cáo từ VPBankS, đây là hệ quả trực tiếp từ chuỗi bán ròng liên tiếp của khối ngoại trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian gần đây. Chiều ngược lại, điều này đồng nghĩa dòng vốn thụ động bám theo chỉ số FTSE Emerging Index nhiều khả năng sẽ không bị hạn chế bởi giới hạn sở hữu nước ngoài khi Việt Nam chính thức được đưa vào rổ từ ngày 21/9.

Dư địa sở hữu nước ngoài (FOL - tỷ lệ sở hữu hiện tại) còn lớn. Nguồn: VPBankS Research.

Theo ước tính của VPBankS Research, Việt Nam chính thức được FTSE Russell đưa vào rổ chỉ số FTSE Emerging Index từ ngày 21/9, mở ra kỳ vọng thu hút tối thiểu 1,7 tỷ USD dòng vốn thụ động trong suốt quá trình chuyển đổi 4 giai đoạn, chưa tính dòng vốn từ các quỹ chủ động. Mỗi giai đoạn chuyển đổi, FTSE Russell sẽ đánh giá khả năng hấp thụ của các quỹ mô phỏng chỉ số trước khi chuyển sang bước tiếp theo.

Lộ trình nâng hạng 4 giai đoạn, dự kiến kết thúc vào tháng 9/2027. Nguồn: VPBankS Research.

Trong danh mục 26 cổ phiếu dự kiến hưởng lợi từ nâng hạng, HPG đứng đầu về dòng vốn thụ động ước tính với 123,69 triệu USD, nhờ dư địa sở hữu nước ngoài còn lại 49% và tỷ trọng 10,2% trong FTSE Vietnam Index. VHM ước tính hấp thụ 76,58 triệu USD với dư địa sở hữu nước ngoài 50,01%, tiếp theo là MSN với 80,01 triệu USD và dư địa sở hữu nước ngoài 100%, FPT với 75,55 triệu USD và dư địa sở hữu nước ngoài 49%.

Đáng chú ý, nhóm cổ phiếu ngân hàng có dư địa sở hữu nước ngoài thấp hơn đáng kể do giới hạn sở hữu nước ngoài ngành này bị kiểm soát chặt. VCB có dư địa sở hữu nước ngoài chỉ 30%, ước tính thu hút 65,29 triệu USD; BID ở mức dư địa sở hữu nước ngoài 30% với 14,03 triệu USD; STB và SHB cùng ở ngưỡng 30% với lần lượt 42,40 triệu USD và 26,92 triệu USD.

Ngược lại, các cổ phiếu chứng khoán và hàng tiêu dùng có dư địa sở hữu nước ngoài gần như tuyệt đối. SSI, VCI và VND đều ghi nhận dư địa sở hữu nước ngoài 100%, trong khi VNM là cổ phiếu có tỷ lệ sở hữu nước ngoài thực tế cao nhất danh mục ở mức 48,9% nhưng vẫn còn dư địa sở hữu nước ngoài đáng kể do giới hạn sở hữu nước ngoài tối đa (FOL) được quy định ở 100%.

Tỷ trọng tạm tính của các cổ phiếu Việt Nam trong các rổ FTSE sau nâng hạng dao động từ 0,024% đến 0,35%. Cụ thể, FTSE Emerging All Cap ghi nhận 0,35%, FTSE Emerging ở mức 0,227%, FTSE All-World là 0,024% và FTSE Global All Cap là 0,037%.

Dữ liệu lịch sử từ Bloomberg tại các thị trường từng được nâng hạng trước đây cho thấy dòng vốn nước ngoài thường tăng gấp 5–7 lần so với bình quân giai đoạn trước khi công bố nâng hạng. Tuy nhiên, VPBankS Research lưu ý rằng các yếu tố vĩ mô vẫn là nhân tố quyết định xu hướng vận động của thị trường, và nâng hạng chỉ đóng vai trò chất xúc tác thu hút dòng vốn chứ không đảm bảo xu hướng tăng trưởng bền vững như trường hợp Trung Quốc năm 2018 khi dòng vốn ngoại rút ròng hơn 11 tỷ USD trong năm đầu tiên do tác động của chiến tranh thương mại.