Tại họp báo chiều 12/6 về công tác tổ chức kỳ thi, trước tranh luận về đề Ngữ văn tốt nghiệp THPT 2026 nhắc Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk, GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT) khẳng định đề thi không yêu cầu thí sinh phải ghi nhớ thông tin chi tiết về các nhân vật này, đồng thời đã tính đến sự khác biệt về điều kiện học tập giữa các vùng miền.
Hội đồng ra đề đã bàn bạc, cân nhắc kỹ lưỡng ngay từ khâu xây dựng đề thi. Theo ông, cần nhìn nhận câu hỏi trong tổng thể cấu trúc đề thi. Phần nghị luận xã hội năm nay chỉ chiếm 2/10 điểm và mang tính phân loại, nhằm đánh giá khả năng tư duy, lập luận và trình bày quan điểm của thí sinh.
“Đề thi không yêu cầu học sinh phải ghi nhớ chi tiết như các nhân vật đã phát minh gì hay có thành tựu cụ thể nào” , ông Hà nói.
Ngữ liệu trong đề đã cung cấp những dữ kiện cần thiết. Các nhân vật được nhắc tới với tư cách biểu tượng cho công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhằm gợi mở suy nghĩ về khát vọng phát triển đất nước và việc tạo ra những giá trị mới.
Trong quá trình soạn thảo, từng câu chữ đều được cân nhắc kỹ lưỡng, tham khảo ý kiến chuyên môn và tra cứu các khái niệm như “phát minh”, “đổi mới”, “sáng tạo” để bảo đảm phù hợp mục tiêu đánh giá năng lực học sinh, đồng thời tính đến yếu tố vùng miền và sự công bằng giữa các thí sinh.
Đề Văn thi tốt nghiệp THPT 2026
Gợi ý đáp án môn Văn
Toàn cảnh họp báo.
Môn Ngữ văn có đặc thù vừa mang tính khoa học, vừa mang tính nghệ thuật, nên việc đánh giá không chỉ dựa vào khả năng ghi nhớ mà còn chú trọng khả năng cảm thụ, phân tích và lập luận của học sinh.
Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đề thi hướng tới giảm học thuộc văn mẫu, tăng cường sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, gắn với thực tiễn đời sống, khoa học, công nghệ và sự phát triển của đất nước.
Liên quan đến công tác chấm thi, GS Nguyễn Ngọc Hà cho biết Bộ GD&ĐT quán triệt các địa phương bảo đảm sự thống nhất, khách quan trong quá trình chấm. "Tính mở của môn Ngữ văn không có nghĩa là trả lời thế nào cũng được. Các cách tiếp cận khác nhau vẫn được chấp nhận nếu lập luận chặt chẽ, phù hợp yêu cầu đề”, ông Hà cho biết.
Cụm từ “Steve Jobs Việt Nam” được sử dụng như một phép ẩn dụ, gợi mở suy nghĩ của học sinh về những con người có khả năng tạo ra đổi mới, sáng tạo và đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
Theo Bộ GD&ĐT, việc đổi mới cách ra đề và cách chấm thi hướng tới mục tiêu đánh giá đúng năng lực người học, khuyến khích tư duy độc lập và sáng tạo thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ kiến thức.
Trước đó, sau khi kết thúc bài thi sáng 11/6, câu hỏi “Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” đã gây tranh luận trên mạng xã hội. Một số ý kiến băn khoăn về tính công bằng khi đề nhắc tới các nhân vật công nghệ nổi tiếng, đặt câu hỏi liệu học sinh ở vùng sâu, vùng xa có đủ điều kiện tiếp cận thông tin để làm bài hay không.
