Ở Pháp, Louvres là cung điện của các vua Louis, bây giờ có thêm Kim tự tháp thủy tinh của một kiến trúc sư hiện đại nổi tiếng người Mỹ gốc Hoa - ông Ieoh Ming Pei, càng tạo thêm sức hấp dẫn du khách đến với các tác phẩm bất hủ như La Joconde của Léonard de Vinci (quen thuộc với dân Việt qua tên gọi Nàng Mona Lisa)…
Các bức tranh của nhiều họa sĩ nổi tiếng hiện ở Sài Gòn cùng con cháu của họ; bộ sưu tập suốt đời của cụ Vương Hồng Sển ở Sài Gòn; những bức tượng phù điêu của người Miên, người Chăm; những họa phẩm và đồ sứ, đồ gốm của người Việt, người Hoa… còn nằm rải rác đâu đấy.
Khi bà Điềm Phùng Thị còn sống, tôi có đề nghị đưa vườn tượng của bà ở Huế vào đây, nhưng bà hỏi để đâu?
Và còn rất nhiều, rất nhiều tác phẩm quý giá khác của người xưa, người nay… giá như… giá như tất cả đều được đặt trong một công trình kiến trúc tương xứng!
 |
| Kiến trúc sư Lưu Trọng Hải cho rằng kiến trúc làm ra không phải chỉ để người ta nhìn ngắm nó, mà chiêm ngưỡng nó cùng nội dung nó chứa đựng. Ảnh: Tường Vi. |
Tôi có ý nghĩ hơi bạo gan một chút là “giá như tòa nhà hiện nay đang làm trụ sở của UBND thành phố được trở thành Bảo tàng văn hóa nghệ thuật của thành phố, sẽ vô cùng ý nghĩa về văn hóa và du lịch”. Còn trụ sở Ủy ban sẽ được nằm trong một Trung tâm hành chính hiện đại thì có lẽ là hợp lý hơn.
Kiến trúc làm ra không phải chỉ để người ta nhìn ngắm nó, mà người ta chiêm ngưỡng nó cùng với những nội dung mà nó chứa đựng - đó chính là phần “hồn” của kiến trúc.
Tôi có thể không ngần ngại mà nói rằng: Nhà hát thành phố chưa là gì cả (dù có đặt hai tượng nữ thần) khi đem so với Nhà hát lớn Hà Nội thôi, chứ chưa nói đến nhà hát lớn ở Paris, London hay Bolshoi của Moscow.
Song giá như ở đây vang lên những giai điệu trong ngần của Chopin qua tiếng đàn của Đặng Thái Sơn, những điệu valse thành Viên của Johann Strauss… và ở đấy thường biểu diễn những vở kịch, điệu múa kinh điển, cổ điển trong và ngoài nước với ánh sáng, âm thanh hiện đại, với khán giả lịch lãm văn hóa… như Nhà hát lớn Hà Nội hiện nay thì lúc bấy giờ Nhà hát Thành phố không phải là địa điểm không có khách du lịch thường xuyên lui tới (thay vì chỉ có Nhạc viện TP.HCM).
“Hồn Trương Ba da hàng thịt” được chú ý ở Mỹ; “Hạn hán và cơn mưa” của Thủy Ea Sola làm xôn xao sân khấu châu Âu, thế mà nó không được biểu diễn ở các nhà hát sang trọng để giới thiệu cho bạn bè gần xa đến Việt Nam. Chẳng nhẽ ta nhường vị trí đó cho sân khấu IDECAF?
Di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể hình như có một quan hệ rất gắn bó với nhau, nhất là khi khai thác những di sản đó.
