Dám nghĩ, biết làm: TP.HCM đại phẫu quốc lộ 51 và 13, giảm hơn 60% tai nạn sau nửa năm

Sau sáp nhập với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa Vũng Tàu cũ, TP.HCM tiếp nhận hệ thống đường bộ qua hai địa phương này và bắt tay ngay vào cải tạo các tuyến quốc lộ lớn, kéo giảm đáng kể tai nạn giao thông.

Trước thực trạng ùn tắc, tai nạn giao thông nhức nhối, cơ quan chức năng đã có những cuộc đại phẫu cấp bách "thay gân nắn cốt" nhiều trục đường lớn như quốc lộ 13, 51, Mỹ Phước Tân Vạn…

Nửa năm sau điều chỉnh, tai nạn giao thông giảm rõ rệt về các tiêu chí số vụ, số người chết và bị thương, cùng với đó tình trạng ùn tắc cũng được cải thiện.

Xe máy không còn lẫn vào làn xe tải

Anh Trần Hữu Hạnh (ngụ phường Phú Mỹ, TP.HCM) cho biết trước đây nói đến quốc lộ 51 là nói đến ùn tắc, là dòng xe nối đuôi nhau nhích từng chút một trên đường. Xe container, xe tải hạng nặng, ô tô con và xe máy lưu thông đan xen khiến tuyến đường này luôn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao.

Tuy nhiên, sau khi điều chỉnh phân làn mới, các làn xe dành riêng xe hạng nặng, ô tô con và xe máy được kẻ vạch rõ ràng. Điều này hạn chế được tình trạng xe máy đi lẫn vào làn xe tải nặng như trước đây.

Còn theo ông Trần Quốc Tuấn (ngụ phường Tân Hải, TP.HCM), quốc lộ 51 hiện đã thoáng đãng hơn trước, tai nạn giao thông cũng giảm nhiều. "Việc cấm xe máy rẽ trái ở các giao lộ có thể khiến một số người dân phản ứng vì phải đi vòng xa hơn. Tuy nhiên, không thể phủ nhận điều này đã hạn chế xung đột giữa xe máy và ô tô, từ đó kéo giảm các vụ tai nạn giao thông xảy ra", ông Tuấn chia sẻ.

Trong khi đó, ông Sơn (chạy xe ôm trên quốc lộ 13 khu vực trạm thu phí Lái Thiêu) cho biết việc phân làn đường riêng biệt cho các loại xe, đồng thời lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra xử lý các trường hợp chạy không đúng quy định, đã giúp cho việc đi lại của người dân an toàn hơn.

"Xe máy không còn chịu cảnh xe lớn lấn vào làn sát lề để đi lúc ùn tắc, giúp giảm va chạm. Bản thân tôi chạy xe qua đường này mỗi ngày thấy an tâm hẳn", ông Sơn nói.

Giảm ùn tắc

Theo Trung tâm Quản lý giao thông và hạ tầng kỹ thuật, ngay sau khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu vào TP.HCM, đơn vị đã nghiên cứu các giải pháp, phương án điều chỉnh nhằm tổ chức đồng bộ giao thông.

Phương án được thực hiện cấp bách là điều chỉnh lại làn đường đối với những tuyến đường có 3 làn xe trở lên (trên mỗi hướng đi lại).

Theo đó, làn sát vỉa hè dành cho các xe 2 - 3 bánh, xe mô tô; làn kế tiếp dành cho xe ô tô con, xe ô tô khách dưới 30 chỗ (hoặc xe ô tô khách dưới 16 chỗ); làn sát dải phân cách giữa dành cho các loại xe ô tô. Việc này nhằm tách không để các xe lớn, xe container đi lại liền kề với làn xe 2 bánh (nhóm phương tiện yếu thế) dễ gây tai nạn giao thông.

Cách phân làn này được áp dụng cho các tuyến: quốc lộ 51 (đoạn qua TP.HCM), đường Nguyễn Chí Thanh - ĐT744, quốc lộ 13 (đoạn qua tỉnh Bình Dương cũ), đường ĐT743 (đoạn từ ngã tư Miếu Ông Cù đến ngã ba giao với đường Độc Lập), đường Độc Lập, đường ĐT 746 (đoạn từ cầu Tân Khánh đến nút giao với đường Mười Muộn - Tân Thành), đường ĐT 747B (đoạn từ ngã tư Miếu Ông Cù đến ngã tư giao với đường ĐT 747A).

Cùng với phân làn là các giải pháp: điều chỉnh vạch sơn phân làn, lắp đặt dải phân cách cứng để tách làn, bố trí lại làn xe được rẽ trái và quay đầu, điều chỉnh pha đèn tín hiệu giao thông từ 2 pha thành 3 pha tại các giao lộ...

Ông Nguyễn Công Danh, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị TP.HCM, đánh giá sau nửa năm phân làn mới trên quốc lộ 51 đã cho thấy hiệu quả. Cộng vào đó, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu vừa vận hành cũng góp phần giảm ùn tắc và xung đột cho quốc lộ 51. Hiện nay hầu hết xe con đã đi cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, còn xe tải và container chủ yếu đi quốc lộ 51.

Ông Đỗ Ngọc Hải, Trưởng Phòng Quản lý bảo trì và khai thác công trình Sở Xây dựng TP.HCM, nhận định thay đổi đột phá nhất trong việc điều chỉnh tổ chức giao thông lần này là tách làn phương tiện, điều chỉnh làn rẽ trái, chuyển điểm quay đầu xe.

Tối ưu hóa năng lực các tuyến đường

Thạc sĩ Lê Văn Cường, chuyên gia giao thông đô thị, đánh giá việc phân lại làn trên các trục như quốc lộ 13, quốc lộ 51 về bản chất là tối ưu hóa năng lực khai thác của hệ thống hạ tầng hiện hữu. Cách làm này không đòi hỏi đầu tư quy mô lớn nhưng tạo ra cải thiện đáng kể về năng lực thông hành thông qua điều chỉnh tổ chức dòng xe, có hiệu quả tức thời với chi phí thấp.

Bên cạnh đó, các giải pháp được hình thành trên cơ sở phân tích lưu lượng, cấu trúc dòng giao thông theo thời gian... phản ánh tư duy kỹ thuật giao thông hiện đại có cơ sở dữ liệu, khoa học.

Đây là phương án cho phép triển khai theo mô hình thử nghiệm - đánh giá - điều chỉnh, hạn chế rủi ro của các quyết định mang tính "cố định hóa" không gian giao thông, có tính thích ứng và khả năng hiệu chỉnh phù hợp với điều kiện giao thông thực tế.

Ngành giao thông TP.HCM chủ động điều chỉnh cho thấy năng lực học hỏi chính sách - một trụ cột cốt lõi của quản trị công hiện đại.

Thạc sĩ, chuyên gia giao thông đô thị Lê Văn Cường

Thạc sĩ Lê Văn Cường cho rằng ngành giao thông thành phố đang có sự chuyển dịch rõ nét từ mô hình quản lý tĩnh sang quản trị thích ứng. Điều đó thể hiện ở chỗ đã mạnh dạn nghiên cứu, thử nghiệm và chấp nhận rủi ro các giải pháp đối với hệ thống giao thông đô thị có tính phi tuyến và biến động cao.

"Điều này thể hiện bản lĩnh, tinh thần chịu trách nhiệm trong bối cảnh các giải pháp tổ chức giao thông tác động trực tiếp đến hành vi xã hội và thường làm nảy sinh nhiều luồng ý kiến khác nhau.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy hiệu quả điều hành giao thông không đến từ các phương án bất biến, mà từ cơ chế điều chỉnh liên tục dựa trên dữ liệu thời gian thực. Do đó tinh thần chủ động, linh hoạt hiện nay có thể xem là một bước tiến quan trọng trong nâng cao năng lực quản trị đô thị", ông Cường nhấn mạnh.