Đà Nẵng cấm buôn bán trên vỉa hè: chỉ dành cho người đi bộ và đậu xe máy

Vỉa hè khu vực trước chợ Hàn, trung tâm Đà Nẵng dù có kẻ vạch vẫn bị một cơ sở chiếm trọn làm nơi để xe - Ảnh: TRƯỜNG TRUNG

UBND TP Đà Nẵng vừa ban hành kế hoạch tăng cường quản lý trật tự vỉa hè, lòng đường với yêu cầu không sử dụng vỉa hè để kinh doanh buôn bán. Các hình thức lắp đặt biển hiệu di động, bảng quảng cáo, đặt chậu cây, vật trang trí… đều bị cấm.

Thay đổi mang tính căn bản

Để đảm bảo kế hoạch khả thi, thành phố đưa ra phương án kẻ vạch phân định vỉa hè dựa trên bề rộng.

Vỉa hè dưới 4m sẽ bố trí 1,5 m sát nhà dân cho người đi bộ, phần còn lại (nếu đủ điều kiện) dùng để xe máy; vỉa hè từ 4m đến dưới 6m sẽ dành khoảng 2m sát bó vỉa hè để xe máy, còn lại dành cho người đi bộ; vỉa hè từ 6m trở lên sẽ dành khoảng 3,5m sát bó vỉa hè để xe máy, còn lại dành cho người đi bộ.

Trường hợp vỉa hè dành cho người đi bộ bị vướng hạ tầng (cây xanh, trạm biến áp, trụ điện...), thành phố cho phép điều chỉnh linh hoạt vạch kẻ phân định phạm vi vỉa hè dành cho người đi bộ, đảm bảo lối đi được liên tục và thuận lợi.

So với trước đây, khi một số tuyến cho phép sử dụng tạm thời một phần vỉa hè để kinh doanh (đối với vỉa hè rộng hơn 4m), đây là thay đổi mang tính căn bản.

Lãnh đạo một đơn vị quản lý đô thị cho biết việc siết chặt lần này đi kèm với yêu cầu giao trách nhiệm cụ thể cho từng địa phương, tăng cường kiểm tra theo ca và ứng dụng công nghệ giám sát, nhằm tránh tình trạng "ra quân rầm rộ rồi để đó".

Là chủ hộ kinh doanh nước giải khát trên đường Ngô Quyền, từ lâu ông N.B.T. quen với việc để dù bạt và bàn ghế trên một phần làn đường vỉa hè được chia tách. Ông T. nói nay thành phố quy định thì ông chấp hành, tuy nhiên ông mong làm đồng loạt để vào quy củ.

"Nếu lập lại trật tự vỉa hè thì toàn bộ các hộ kinh doanh sẽ có phương án với việc thuê không gian buôn bán, kinh doanh. Chứ người này đặt bàn ghế, biển hiệu ra vỉa hè để tranh giành khách thì người khác cũng làm theo vì không ai chịu kém cạnh ai" - ông T. nói.

Người bán hàng rong kêu khó

Bà K.Q., người kinh doanh xe nước mía trên đường Phan Chu Trinh (Hội An), nói bà sống trong phố cổ hàng chục năm qua. Do nhà trong hẻm sâu nên không thể buôn bán được. Để có nguồn sống, bà phải sắm xe đẩy bán đồ ăn vặt ra vỉa hè mỗi ngày, sau này có tiền thì mua được xe ép nước mía và đứng ở vỉa hè để bán cho khách.

"Tôi là dân Hội An nên nói thật lòng chúng tôi cũng mong muốn cho phố cổ được đẹp hơn. Cấm bán vỉa hè là đúng, nhưng những gia đình khó khăn như chúng tôi không biết làm việc gì để sống. Thành phố có tổ chức các điểm kinh doanh chợ đêm, điểm bán dành cho hàng rong nhưng tôi chen không nổi nên phải đứng ở đây" - bà Q. nói.

Bà N.T.B., người bán hàng rong gần khu phố cổ, nói rằng bà từng bị "xử lý" vì buôn bán ở vìa hè một lần nhưng do thấy hoàn cảnh bà quá khổ, lại là người địa phương gắn bó lâu nay nên anh em quản lý đô thị cũng du di để bà kiếm sống.

"Cách đây mấy năm tôi có được phân đứng bán ở một vị trí được phép, tiền thuê 300 ngàn đồng/tháng nhưng cũng bán không nổi nên mới phải ra đây. Giờ nếu bị cấm, đẩy đuổi thì mình phải chịu thôi chứ chẳng biết nói gì vì mình sai. Chỉ mong Nhà nước có cách nào đó cho chúng tôi được kiếm sống, mưu sinh nuôi các cháu" - bà B. nói.

Tuyên truyền từng bước

Từ góc độ quản lý, ông Văn Minh Quang, Phó giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hải Châu, cho rằng thách thức lớn nhất không chỉ nằm ở số lượng hộ kinh doanh mà còn ở yếu tố sinh kế.

Việc lập lại trật tự vỉa hè là chủ trương đúng, nhưng để thực hiện triệt để không đơn giản vì câu chuyện "kinh tế vỉa hè" cũng ăn sâu trong văn hóa kinh doanh của nhiều hộ. Vì phần lớn người buôn bán nhỏ lẻ là dân địa phương, hoàn cảnh khó khăn.

Theo ông Quang, việc xử lý phải có lộ trình, kết hợp tuyên truyền để người dân tự giác. Trong đó việc nắm rõ hoàn cảnh từng hộ, kết hợp phân định rõ không gian sử dụng vỉa hè và duy trì kiểm tra thường xuyên sẽ giúp hình thành thói quen chấp hành.

Vì thực tế cho thấy những nơi tổ chức tốt việc kẻ vạch, phân luồng rõ ràng giữa lối đi và khu vực đậu xe, tình trạng lấn chiếm giảm đáng kể. Tuy nhiên, để duy trì bền vững, cần thêm các giải pháp hỗ trợ như bố trí điểm buôn bán phù hợp, tạo sinh kế thay thế cho nhóm yếu thế.

Nói với Tuổi Trẻ chiều 23-3, một lãnh đạo phường Hội An cho biết rất ủng hộ chủ trương siết lại kỷ cương, quản lý chặt tình trạng buôn bán lấn chiếm vỉa hè. Tuy nhiên với không gian riêng biệt như Hội An, để xử lý triệt để là điều không đơn giản.

"Thực ra Hội An từ khi còn là thành phố cũng đã rất nhiều lần tổ chức ra quân xử lý buôn bán hàng rong, lấn chiếm vỉa hè. Tuy nhiên mọi việc cũng trên cơ sở làm có tình có lý và theo từng bước, chứ trước mắt khó triệt để được".

Nha Trang: lập tổ liên ngành để xử lý

Vỉa hè đường Trần Phú (phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) bị chiếm dụng nghiêm trọng - Ảnh: NGUYỄN HOÀNG

Ghi nhận của Tuổi Trẻ vào sáng 23-3 tại phường Nha Trang, vỉa hè tại các tuyến đường sầm uất bậc nhất tập trung nhiều khách du lịch hầu như bị người dân, hộ kinh doanh lấn chiếm.

Trong đó, tại các tuyến đường Trần Phú, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Thiện Thuật, Tô Hiến Thành (phường Nha Trang)..., vỉa hè ở đây bị các hộ kinh doanh, quán ăn, nhà hàng lấn chiếm để bày bán kinh doanh hoặc là nơi đậu xe cho khách hàng.

Ông Trần Xuân Tây - Chủ tịch UBND phường Nha Trang - cho biết tình trạng xử lý lấn chiếm lòng lề đường, vỉa hè vẫn được địa phương thường xuyên ra quân xử lý. Tuy nhiên một số hộ kinh doanh, người dân vẫn chưa nghiêm túc chấp hành dẫn đến việc xử lý gặp khó khăn.

Theo ông Tây, phường đã có nghị quyết và lập tổ liên ngành để xử lý tình trạng nêu trên đồng thời giao cho Phó trưởng Công an phường làm trưởng đoàn, thường xuyên ra quân xử lý nghiêm.

Trong khi đó tại khu vực phường Bắc Nha Trang, ông Lê Xuân Lộc - Trưởng Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường - cho biết tình trạng buôn bán lấn chiếm lòng lề đường, vỉa hè vẫn tái diễn "phức tạp" tại các khu chợ.

Theo ông Lộc, nhiều tiểu thương, người dân buôn bán khi thấy sự xuất hiện của lực lượng chức năng thì lập tức chấp hành, dọn dẹp hàng hóa, tuy nhiên khi lực lượng vừa rời đi thì đâu lại vào đó.

"Chúng tôi vẫn nhắc nhở trước khi xử lý đảm bảo thấu tình đạt lý, tuy nhiên các trường hợp vẫn cố tình vi phạm sẽ phải xử lý nghiêm" - ông Lộc cho hay