Theo báo cáo kinh tế - xã hội quý I/2026 do Cục Thống kê (thuộc Bộ Tài chính) công bố ngày 4/4, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 3/2026 tăng 1,23% so với tháng liền trước và tăng 4,65% so với cùng kỳ năm 2025.
Đây chính là mức tăng CPI tháng 3 cao nhất trong vòng 5 năm qua. Trong đó có 9/11 nhóm hàng hóa và dịch vụ ghi nhận tăng giá, trong khi 2 nhóm còn lại giảm.
Động lực chính khiến CPI tháng 3 tăng mạnh đến từ nhóm giao thông, với mức tăng lên tới 12,85%, qua đó làm CPI chung tăng thêm 1,28 điểm phần trăm, cao nhất trong các nhóm.
Theo Cục Thống kê, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ các căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến giá dầu diesel trong nước tăng 57,03% và giá xăng tăng 29,72%. Chi phí nhiên liệu leo thang nhanh chóng đẩy giá dịch vụ vận tải đi lên, trong đó giá vé máy bay tăng 23,19% và vận tải đường sắt tăng 13,92%.
Bên cạnh đó, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 0,77%, phản ánh tác động của chi phí đầu vào và giá dầu hỏa tăng. Ở chiều ngược lại, sau dịp Tết Nguyên Đán, nhu cầu tiêu dùng giảm nhiệt đã kéo nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,59%, qua đó góp phần kìm bớt tốc độ tăng của CPI chung.
Tính chung quý I/2026, CPI bình quân tăng 3,51% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng mạnh nhất, ở mức 5,69%, làm CPI chung tăng 1,29 điểm phần trăm. Tiếp theo là nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,55%, chủ yếu do giá thịt lợn và chi phí ăn uống ngoài gia đình tăng cao trong dịp lễ, Tết.
Đáng chú ý, lạm phát cơ bản trong tháng 3/2026 tăng 0,47% so với tháng trước và tăng 3,96% so với cùng kỳ. Bình quân quý I/2026, lạm phát cơ bản tăng 3,63%, cao hơn mức tăng CPI bình quân (3,51%), chủ yếu do yếu tố lương thực vốn góp phần kéo giảm CPI nhưng không được tính trong rổ lạm phát cơ bản.
Ở chiều hỗ trợ, nhóm thông tin và truyền thông giảm 0,20% nhờ nguồn cung thiết bị công nghệ dồi dào cùng sự cạnh tranh mạnh giữa các nhà phân phối, góp phần ổn định mặt bằng giá.
Ngoài các nhóm hàng tiêu dùng, báo cáo cũng phản ánh biến động đáng chú ý trên thị trường vàng và ngoại tệ.
Trên thị trường quốc tế, giá vàng tính đến ngày 28/3 giảm 2,27% so với tháng trước, xuống mức bình quân 4.909,01 USD/ounce, trong bối cảnh nhà đầu tư chốt lời và dòng vốn chuyển sang nắm giữ USD. Tuy nhiên, tại Việt Nam, chỉ số giá vàng tháng 3 vẫn tăng 1,54% so với tháng 2 và tăng tới 82,77% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do yếu tố tâm lý và sự điều chỉnh giá từ các doanh nghiệp kinh doanh.
Đối với USD, diễn biến trong nước cùng chiều với thị trường quốc tế. Trên thị trường tự do, giá USD bình quân quanh mức 26.315 VND/USD. Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ duy trì lãi suất ở mức cao 3,5%–3,75%, cùng nhu cầu tìm kiếm tài sản an toàn trước rủi ro địa chính trị tại Trung Đông, đã khiến chỉ số giá USD trong nước tháng 3 tăng 0,72% so với tháng trước và tăng 2,58% trong cả quý I/2026.
