Căng thẳng Trung Đông: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt vẫn nhìn thấy cơ hội

Căng thẳng Trung Đông: Doanh nghiệp xuất khẩu Việt vẫn nhìn thấy cơ hội

Theo dõi KTMT trên

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông leo thang những ngày gần đây gây rủi ro lớn cho hoạt động vận tải, giao thương quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu. Dẫn đến các hoạt động xuất nhập khẩu của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp Việt Nam lại cho rằng có nhiều cơ hội trong bối cảnh thương mại quốc tế đang rơi vào cảnh "rối ren".

Chia sẻ tại buổi hội thảo với sự góp mặt của hàng chục doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam diễn ra chiều 13/3, ông Nguyễn Tiến Đạt - đại diện Công ty TNHH Xuất nhập khẩu Victory3307, cho rằng những biến động của thế giới là điều thường xuyên xảy ra trong hoạt động thương mại quốc tế. Qua nhiều lần trải nghiệm, doanh nghiệp của ông đã rút ra kinh nghiệm tận dụng chính những biến động này để tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường.

Ông Đạt dẫn chứng, năm 2023 khi trận động đất lớn xảy ra tại Thổ Nhĩ Kỳ và khu vực Trung Đông, ông nhận ra nhu cầu tái thiết tại các quốc gia này sẽ tăng mạnh. Từ nhận định đó, doanh nghiệp đã quyết định xuất khẩu gỗ dán sang Thổ Nhĩ Kỳ và nhanh chóng có được những đơn hàng đầu tiên.

Sau khi tạo được chỗ đứng ban đầu, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng sang thị trường Ấn Độ. Chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 9/2024 đến tháng 2/2025, công ty đã xuất khẩu hơn 200 container gỗ dán sang Ấn Độ. Tính chung trong khoảng 4 năm hoạt động, doanh nghiệp này đã xuất khẩu hơn 500 container các sản phẩm gỗ dán và ván bóc ra thị trường quốc tế.

Doanh nghiệp Việt vẫn lạc quan trước những thách thức

Tương tự, ông Hà Quang Vũ - đại diện Công ty Xuất nhập khẩu Hà Quang, cũng cho rằng thị trường toàn cầu luôn tiềm ẩn những biến động khó lường. Với các doanh nghiệp chưa kịp thích ứng, đây có thể là thách thức lớn. Tuy nhiên, nếu nhìn ở góc độ khác, những biến động địa chính trị đôi khi lại mở ra cơ hội mới.

Theo ông Vũ, xung đột Nga – Ukraine dù đến nay vẫn chưa kết thúc, nhưng nhu cầu đối với các ngành phục vụ tái thiết, đặc biệt là ngành gỗ, lại gia tăng đáng kể. “Trong bối cảnh đó, ngành gỗ Việt Nam đã phục hồi và phát triển khá tốt, trong khi nhu cầu tiêu thụ đồ gỗ trên thị trường quốc tế vẫn ở mức cao”, ông Vũ nhấn mạnh.

Một ví dụ khác là căng thẳng tại Biển Đỏ năm 2024 từng khiến nhiều doanh nghiệp lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận chuyển hàng hóa. Tuy nhiên, trên thực tế, tác động không quá lớn và kim ngạch xuất khẩu của nhiều ngành hàng vẫn duy trì đà tăng trưởng.

Ngay cả trong năm 2025, khi một số chính sách thuế và thương mại của Mỹ có sự điều chỉnh, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này vẫn tiếp tục tăng trưởng tích cực. Điều đó cho thấy năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế vẫn khá vững.

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt - Tổng giám đốc Công ty Vietgo, Chuyên gia hàng đầu về xuất nhập khẩu, xung đột tại Trung Đông đang tạo ra những thay đổi đáng chú ý trong dòng chảy thương mại quốc tế. Đối với nhóm nông sản tươi, đặc biệt là các loại trái cây có thời gian bảo quản ngắn, lượng đơn hàng gần đây đang tăng mạnh.

Ông Nguyễn Tuấn Việt - Tổng giám đốc Công ty Vietgo

Nguyên nhân là do nguồn cung từ khu vực Trung Đông và một số thị trường lân cận bị gián đoạn, khiến nhiều đối tác tại châu Âu phải tìm kiếm nguồn thay thế. Trước đây, Iran và Israel là những quốc gia có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, cung cấp nhiều mặt hàng nông sản sạch cho thị trường châu Âu nhờ khoảng cách địa lý gần. Tuy nhiên, khi xung đột xảy ra, chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng, dẫn tới tình trạng thiếu hụt nguồn cung tại một số thị trường.

Không chỉ nông sản, một số ngành hàng công nghiệp như dệt may, nhựa, chăn ga gối đệm, đồ nội thất và giày dép cũng ghi nhận tín hiệu tăng nhu cầu khi một số nguồn cung truyền thống bị gián đoạn. Bên cạnh đó, các vật liệu phục vụ xây dựng và tái thiết như xi măng, gỗ, tôn và gạch cũng được dự báo sẽ có nhu cầu lớn hơn nếu quá trình tái thiết sau xung đột diễn ra trong thời gian tới.

Ngoài ra, thị trường cũng ghi nhận biến động ở một số mặt hàng nhạy cảm như xăng dầu, vật tư y tế hay các dịch vụ hậu cần tang lễ, phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc nhu cầu hàng hóa khi môi trường địa chính trị trở nên bất ổn.

Mặc dù phải đối mặt với nhiều rủi ro từ bên ngoài, các số liệu thương mại đầu năm của Việt Nam vẫn cho thấy tín hiệu tích cực. Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), kim ngạch xuất khẩu trong hai tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 76,4 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó có 13 nhóm mặt hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD và 5 nhóm vượt mốc 5 tỷ USD.

Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026 khoảng 15–16%, tương ứng kim ngạch 546 – 550 tỷ USD. Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu ngày càng phức tạp, việc duy trì đà tăng trưởng này được dự báo sẽ không dễ dàng.

Theo các cơ quan quản lý, giải pháp trọng tâm trong thời gian tới là tăng cường dự báo thị trường, điều hành linh hoạt giữa sản xuất, tiêu dùng nội địa và xuất khẩu, đồng thời đa dạng hóa thị trường nhằm giảm phụ thuộc vào các tuyến thương mại có rủi ro cao.

Song song với đó, mạng lưới hơn 60 cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối quan trọng, hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật thông tin thị trường, tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu bước vào giai đoạn biến động mới, khả năng thích ứng của doanh nghiệp và sự linh hoạt trong chính sách được xem là yếu tố quyết định giúp xuất khẩu Việt Nam vượt qua những “cơn sóng lớn” của logistics và địa chính trị.

Hải Đăng