Thủ tướng Đức Friedrich Merz vừa có chuyến công du chớp nhoáng tới 3 quốc gia vùng Vịnh – Ả Rập Xê Út, Qatar và UAE – nhằm theo đuổi các "quan hệ đối tác chiến lược" mới.
"Chúng tôi cần những mối quan hệ đối tác như vậy hơn bao giờ hết, trong thời điểm mà chính trị ngày càng bị chi phối bởi các cường quốc", ông Merz phát biểu khi bắt đầu chuyến thăm kéo dài 72 giờ của mình, đồng thời nói thêm rằng mục tiêu của những liên minh này là để bảo vệ tự do, an ninh và thịnh vượng.
Mục tiêu của vị Thủ tướng bảo thủ là làm sâu sắc thêm mối quan hệ kinh tế và đảm bảo các thỏa thuận đáng tin cậy vào thời điểm mà châu Âu, và đặc biệt là Đức – nền kinh tế lớn nhất lục địa, không còn chắc chắn về mức độ phụ thuộc vào Mỹ.
Tháp tùng ông Merz trong chuyến đi này là một phái đoàn các giám đốc điều hành doanh nghiệp đang tìm cách ký kết các thỏa thuận mới trong mọi lĩnh vực, từ năng lượng đến quốc phòng.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz. Ảnh: Politico
Nhưng theo Politico, một trong những mục tiêu trước mắt của Thủ tướng Đức là giảm sự phụ thuộc ngày càng tăng của đất nước ông vào khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ, mặt hàng đã thay thế phần lớn khí đốt Nga trước đây được vận chuyển đến cường quốc công nghiệp Tây Âu qua đường ống Nord Stream.
Bước khởi đầu cụ thể và thiết thực
Ngay trong khuôn khổ chuyến thăm UAE của Thủ tướng Merz, gã khổng lồ năng lượng Đức RWE đã ký biên bản ghi nhớ (MoU) với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC).
Theo đó, hai bên sẽ hợp tác để RWE nhập khẩu lên đến 1 triệu tấn LNG mỗi năm trong thời hạn 10 năm.
Lượng LNG này, theo tính toán của AFP, tương đương khoảng 1,7% mức tiêu thụ khí đốt của Đức trong năm 2025 – một con số tuy chưa lớn nhưng mang ý nghĩa chiến lược khi được thực hiện qua hợp đồng dài hạn.
"Bằng cách thiết lập các thỏa thuận cung cấp LNG mới, chúng tôi đang tăng cường an ninh nguồn cung cho Đức và trên khắp châu Âu", CEO của RWE, Markus Krebber, cho biết.
Đây không chỉ là thỏa thuận mua bán LNG đơn thuần. RWE và ADNOC còn mở rộng hợp tác sang lĩnh vực chuyển đổi xanh.
Cùng với đó, RWE đã ký thêm một MoU khác với Masdar – công ty năng lượng tái tạo hàng đầu của UAE – để nghiên cứu xây dựng hệ thống lưu trữ năng lượng pin công suất lên đến 1 gigawatt (GW) tại các địa điểm hiện có của RWE vào năm 2030, với khả năng mở rộng thêm 1 GW nữa đến năm 2035.
Sự kết hợp giữa nguồn LNG truyền thống (ngắn hạn) và hạ tầng lưu trữ pin (dài hạn) cho thấy Đức không chỉ tìm "người thay thế" Mỹ mà còn muốn tận dụng quan hệ mới để thúc đẩy mục tiêu trung hòa carbon.
Đức đã tăng cường nhập khẩu khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Trung Đông và đặc biệt là từ Mỹ sau khi nguồn cung khí đốt đường ống từ Nga bị gián đoạn theo sau chiến dịch quân sự toàn diện của Moscow ở Ukraine đầu năm 2022.
Tuy nhiên, có nỗi lo ngại ngày càng gia tăng rằng Berlin có thể đã đổi sự phụ thuộc này lấy sự phụ thuộc khác khi Tổng thống Trump làm lung lay các đồng minh truyền thống với những tuyên bố về khả năng Mỹ sáp nhập Greenland, một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, một đồng minh NATO và thành viên EU.
Nỗi lo về chuyển từ phụ thuộc Nga sang phụ thuộc Mỹ
Theo số liệu của chính phủ liên bang, năm ngoái 96% lượng LNG nhập khẩu của Đức đến từ Mỹ. Mặc dù con số này chỉ chiếm khoảng 1/10 tổng lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của cả nước, nhưng thị phần của Mỹ dự kiến sẽ tăng mạnh trong những năm tới, một phần do EU đã đồng ý mua 750 tỷ USD năng lượng từ Mỹ vào cuối năm 2028 như một phần của thỏa thuận thương mại với chính quyền Trump.
Nhìn chung, EU thậm chí còn phụ thuộc nhiều hơn vào LNG của Mỹ, chiếm hơn 1/4 lượng khí đốt tự nhiên nhập khẩu của khối vào năm 2025. Tỉ lệ này dự kiến sẽ tăng lên 40% vào năm 2030.
Các chính trị gia Đức đang ngày càng thúc đẩy Thủ tướng Merz tìm kiếm các giải pháp thay thế mới.
"Khi các quan hệ đối tác mà ta dựa vào trong nhiều thập kỷ bắt đầu trở nên mong manh, chúng ta phải tìm kiếm những đối tác mới", Bộ trưởng Kinh tế Đức Katherina Reiche cho biết khi giải thích lý do cho chuyến thăm Ả Rập Xê Út của bà vào đầu tháng này.
Bà Reiche đã ký một bản ghi nhớ hợp tác với Bộ trưởng Năng lượng Ả Rập Xê Út tại Riyadh, bao gồm cả một thỏa thuận về hydro đã được lên kế hoạch, và đăng tải tin tức trên X.
Các quốc gia vùng Vịnh, với các quỹ đầu tư quốc gia lớn, cũng đã và đang đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Đức. Qatar là một trong những nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Đức, nắm giữ cổ phần trong các công ty như Volkswagen, công ty điện lực RWE và tập đoàn vận tải biển Hapag-Lloyd.
Trong bối cảnh rộng lớn hơn, bước đi của Đức không chỉ dừng ở an ninh năng lượng mà còn mang tính chiến lược toàn diện.
Chuyến thăm vùng Vịnh của ông Merz còn mở ra cơ hội hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, như xuất khẩu máy bay vận tải Airbus A400M cho Ả Rập Xê Út và Qatar, tạo thế trao đổi cân bằng: Nguồn cung năng lượng ổn định đổi lấy quan hệ đối tác sâu rộng hơn.
Minh Đức (Theo DW, Khaleej Times)
