Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng và các vụ xâm phạm không phận bằng máy bay không người lái (UAV/drone) ngày càng phổ biến, Estonia – một quốc gia vùng Baltic – đã có động thái mạnh mẽ và chưa từng có tiền lệ.
Trong những ngày cuối tháng 5, Cơ quan Cảnh sát và Biên phòng Estonia (PPA) đã lắp đặt hệ thống phát hiện và giám sát drone cố định đầu tiên ngay trên biên giới đất liền với Nga.
Hệ thống được triển khai tại 3 khu vực thuộc biên giới phía Đông Nam Estonia, từ điểm giáp biên giới Estonia-Latvia-Nga đến cửa khẩu Luhamaa. Bên cạnh các hệ thống cố định, Estonia còn đưa vào sử dụng các radar di động lắp trên rơ-moóc.
Đây được xem là giai đoạn đầu tiên trong việc xây dựng mạng lưới giám sát drone toàn diện dọc biên giới phía Đông của quốc gia vùng Baltic.
Theo Bộ Nội vụ Estonia, chi phí cho các radar di động lên tới gần 1,3 triệu Euro, trong khi giai đoạn triển khai ban đầu của hệ thống phát hiện drone tốn khoảng 300.000 Euro.
Hiện tại, PPA đang tiến hành các thủ tục đấu thầu thiết bị giám sát cho các đoạn biên giới tiếp theo, trong khi công tác xây dựng và chuẩn bị đang được tiến hành.
Toàn bộ hạ tầng biên giới phía Đông, bao gồm hệ thống giám sát không phận, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Nhiều hạng mục đang được đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt đoạn giữa Koidula và Saatse có thể hoàn thành sớm hơn kế hoạch.
Cơ quan Cảnh sát và Biên phòng Estonia (PPA) lắp đặt hệ thống phát hiện máy bay không người lái đầu tiên tại biên giới phía Đông, ngày 30/5/2026. Ảnh: ERR
"Các sự cố drone gần đây cho thấy chúng tôi đã đánh giá đúng mức độ đe dọa. Biên giới phía Đông của chúng tôi đang được bảo vệ vững chắc, và khả năng chống drone sẽ tăng cường cảm giác an ninh không chỉ cho Estonia mà còn cho toàn châu Âu", Bộ trưởng Nội vụ Estonia Igor Taro cho biết.
Ông cũng khẳng định đây mới chỉ là bước khởi đầu hướng tới mạng lưới giám sát drone trên toàn quốc.
Động thái của Estonia xuất phát từ bài học thực tế từ cuộc xung đột tại Ukraine, nơi drone được sử dụng rộng rãi cho mục đích do thám và tấn công.
Vị quan chức Estonia nhận định, drone không nhất thiết phải bay đến từ nước ngoài, vì vậy việc bảo vệ không chỉ giới hạn ở biên giới mà còn cần mở rộng đến các thành phố lớn và cơ sở hạ tầng quan trọng trong nội địa.
Trong tương lai gần, chính phủ Estonia dự kiến trang bị hệ thống phát hiện drone cho nhiều khu vực dân sự và chiến lược.
Dự án được hỗ trợ tài chính từ Liên minh châu Âu (EU), phản ánh sự hợp tác chặt chẽ giữa các nước thành viên trong việc đối phó với các mối đe dọa hỗn hợp từ phía Đông.
Phần lớn biên giới Estonia-Nga chạy dọc theo sông ngòi, nhưng khu vực Đông Nam là địa hình rừng rậm, thưa dân cư, đòi hỏi công nghệ giám sát tiên tiến.
Việc Estonia tiên phong lắp đặt hệ thống phát hiện và giám sát drone cố định trên biên giới với Nga được đánh giá là bước đi chiến lược quan trọng trong bối cảnh an ninh khu vực Baltic ngày càng bất ổn.
Nhiều chuyên gia nhận định đây có thể là mô hình để các nước Baltic khác như Latvia và Litva học hỏi trong thời gian tới.
Minh Đức (Theo Militarnyi, Mezha)
